Bộ Công an nói về đề xuất bỏ một số thủ tục PCCC

Ngày 25/10, Cục Cảnh sát PCCC&CNCH (Bộ Công an) đã thông tin về các đề xuất trong dự án luật Chính phủ trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 2.

Bốn thay đổi chính

Bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC.

Cục Cảnh sát PCCC&CNCH cho biết, theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ (PCCC&CNCH), một dự án đầu tư xây dựng công trình sau khi đã được cơ quan quản lý nhà nước thẩm định thiết kế, cho ý kiến về việc tuân thủ các quy định về PCCC hiện hành, đã được chủ đầu tư tổ chức thực hiện thi công, nghiệm thu theo đúng quy định của pháp luật về xây dựng, PCCC&CNCH.

Sau đó, chủ đầu tư gửi hồ sơ nghiệm thu đến cơ quan công an đề nghị kiểm tra công tác nghiệm thu về PCCC của mình. Cơ quan công an kiểm tra kết quả nghiệm thu của chủ đầu tư và ra văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC.

Dự thảo luật cắt bỏ thủ tục kiểm tra công tác nghiệm thu của cơ quan công an, việc này giúp chủ đầu tư giảm được thời gian, rút ngắn tiến độ để đưa công trình vào khai thác, sử dụng, đồng thời cũng cắt giảm thời gian, nguồn lực của cơ quan quản lý nhà nước.

Ngoài ra, việc bãi bỏ thủ tục không làm thay đổi trình tự, nội dung nghiệm thu của chủ đầu tư; chủ đầu tư và các nhà thầu thi công vẫn thực hiện nghiệm thu về PCCC, sau khi nghiệm thu thì thực hiện khai báo trên cơ sở dữ liệu về PCCC, CNCH và truyền tin báo cháy trước khi đưa công trình vào khai thác, sử dụng.

Tăng cường hậu kiểm.

Dự thảo sửa điểm a khoản 2 Điều 11 để nội dung kiểm tra về PCCC bao gồm việc chấp hành quy định về thẩm định thiết kế và nghiệm thu của chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình, chủ phương tiện.

Hành vi "nghiệm thu về phòng cháy và chữa cháy không đúng quy định" được bổ sung vào danh mục hành vi bị nghiêm cấm (khoản 5 Điều 14). Cơ sở đã được phân loại theo mức độ rủi ro tại Nghị định số 105/2025/NĐ-CP; cơ quan quản lý tập trung kiểm tra công trình có nguy cơ cháy, nổ cao, giảm tần suất kiểm tra không cần thiết với cơ sở ít nguy cơ.

Bỏ thủ tục phục hồi hoạt động.

Theo đó, cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình bị đình chỉ hoạt động do vi phạm về PCCC, sau khi tổ chức khắc phục các vi phạm về PCCC, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện, chủ hộ gia đình không phải đề nghị người có thẩm quyền xem xét, quyết định phục hồi hoạt động mà được đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình vào hoạt động, chịu trách nhiệm về kết quả, báo cáo bằng văn bản gửi cơ quan quản lý trực tiếp về PCCC, CNCH và phải duy trì giải pháp kỹ thuật đã áp dụng trong suốt quá trình hoạt động.

Bỏ cấp phép trước khi lưu thông đối với phương tiện PCCC&CNCH, vật liệu, cấu kiện ngăn cháy, chống cháy.

Theo Điều 44 (theo dự thảo), các sản phẩm này được quản lý theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa và tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

Phương tiện có kết quả đánh giá sự phù hợp của tổ chức đủ điều kiện được miễn công bố hợp quy, miễn kiểm tra chất lượng khi nhập khẩu, nhưng phải kê khai thông tin trước khi lưu thông theo quy định của Chính phủ để phục vụ truy xuất, hậu kiểm.

Doanh nghiệp chịu trách nhiệm toàn diện về chất lượng. Hồ sơ cấp phép đã tiếp nhận nhưng chưa giải quyết xong được xử lý theo quy định mới.

Từ ngày 1/7/2025 đến tháng 9/2026, toàn quốc đã tiếp nhận khoảng 509 hồ sơ đề nghị cấp phép qua Cổng dịch vụ công của Bộ Công an, cấp 172 giấy phép. Năng lực thử nghiệm trong nước đã hình thành với 19 tổ chức, 21 phòng, cơ sở thử nghiệm phương tiện PCCC&CNCH, tạo nền tảng cho phương thức quản lý mới.

Trách nhiệm rõ hơn, không phải ít đi

Đại diện Cục Cảnh sát PCCC&CNCH cho biết, một băn khoăn được nêu trong quá trình thẩm tra là bỏ khâu kiểm tra trước khi đưa công trình vào sử dụng có làm giảm hiệu quả kiểm soát rủi ro hay không?

Theo cơ quan chủ trì soạn thảo, trách nhiệm của chủ đầu tư, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện, chủ hộ gia đình đã được quy định đầy đủ tại Điều 8 Luật PCCC&CNCH và Nghị định số 105/2025/NĐ-CP; chế tài xử lý được quy định tại Nghị định số 106/2025/NĐ-CP (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định số 347/2026/NĐ-CP).

Tổ chức, cá nhân đưa công trình vào khai thác, sử dụng nhưng không bảo đảm yêu cầu PCCC, tùy tính chất, mức độ sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc xử lý hình sự.

Ngoài ra, cơ chế mới cũng chuyển cách làm của cơ quan quản lý từ xem xét từng bộ hồ sơ sang kiểm tra trên thực tế, dựa trên dữ liệu khai báo và mức độ rủi ro của từng loại cơ sở.

Bộ Công an phối hợp với các địa phương đầu tư cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ; đào tạo, bồi dưỡng cán bộ công an, cán bộ thuộc cơ quan chuyên môn về xây dựng và cán bộ UBND cấp xã để đáp ứng yêu cầu hậu kiểm.

Dự án luật sẽ được Quốc hội xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ 2. 

Cục Cảnh sát PCCC&CNCH cho biết, việc cắt giảm thủ tục nhằm giảm gánh nặng hành chính, chi phí tuân thủ và tăng tính chủ động cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, yêu cầu bảo đảm an toàn PCCC vẫn không thay đổi, được thực hiện thông qua trách nhiệm của từng chủ thể và hoạt động kiểm tra thường xuyên của cơ quan quản lý.