Bỏ cộng điểm IELTS xét tuyển đại học từ 2027: 'trở tay không kịp'

Nguồn ảnh: VnExpress

Năm học mới vừa bắt đầu được hai tuần, dự kiến thí sinh không còn được cộng tối đa 3 điểm với chứng chỉ IELTS từ năm 2027.

Tôi nghĩ việc dự kiến bỏ điểm cộng IELTS trong xét tuyển đại học là hướng có thể hiểu được nếu mục tiêu là tạo mặt bằng công bằng hơn cho học sinh. Nhưng điều khiến tôi băn khoăn lại nằm ở thời điểm áp dụng: Ngay từ năm 2027 có phải quá gấp?

Không thể phủ nhận học sinh ở các thành phố lớn thường có điều kiện tiếp cận ngoại ngữ tốt hơn.

Các trung tâm IELTS, lớp luyện thi, giáo viên và tài liệu đều phong phú, trong khi học sinh ở nhiều vùng nông thôn có thể khó tìm được những điều kiện tương tự. Khi một chứng chỉ ngoại ngữ có thể mang lại lợi thế trong xét tuyển, sự khác biệt về điều kiện học tập cũng có thể trở thành khác biệt về cơ hội.

Vì vậy, nếu mục tiêu của chính sách là giảm lợi thế đến từ những điều kiện tiếp cận không đồng đều, tôi cho rằng đây là điều cần được bàn tới.

Có rất nhiều học sinh đã dành nhiều năm học ngoại ngữ, bỏ tiền thi IELTS và lựa chọn cách xét tuyển dựa trên chứng chỉ. Nếu quy định thay đổi quá nhanh, những em đang học lớp 10, 11 hoặc đã lên kế hoạch thi chứng chỉ sẽ phải điều chỉnh phương án vào đại học trong thời gian khá ngắn. Tôi cho rằng dự kiến áp dụng từ 2027 là quá gấp.

Mặt khác, tôi nghĩ những học sinh đã có IELTS không cần quá lo lắng rằng chứng chỉ của mình trở nên vô nghĩa. Khả năng ngoại ngữ vẫn là một năng lực thực tế, có giá trị trong học tập và công việc.

Vấn đề ở đây là giá trị của chứng chỉ trong cơ chế tuyển sinh có thể thay đổi, chứ không phải việc học tiếng Anh trở nên không cần thiết.

Bởi vậy, nếu bỏ điểm cộng IELTS là hướng đi nhằm tạo công bằng hơn, điều cần thiết có lẽ là một lộ trình đủ dài để học sinh và phụ huynh kịp thích nghi.

Một chính sách tuyển sinh thay đổi có thể ảnh hưởng đến kế hoạch học tập kéo dài nhiều năm của một học sinh, nên sự rõ ràng và khả năng dự báo cũng quan trọng không kém mục tiêu của chính sách. Rõ ràng áp dụng ngay là gấp theo kiểu trở tay không kịp.

Công bằng trong tuyển sinh là điều đáng hướng tới. Nhưng công bằng cũng cần đi cùng một lộ trình đủ rõ để những người đang học không trở thành người phải chạy theo khi năm học mới bắt đầu được hai tuần.

Thanh Lâm

Dự kiến bỏ mức cộng tối đa 3 điểm cho thí sinh có chứng chỉ IELTS từ năm 2027 đang đặt ra bài toán cân bằng giữa công bằng tuyển sinh và tính ổn định của chính sách. Chủ trương này có thể thu hẹp lợi thế của nhóm học sinh được tiếp cận ngoại ngữ thuận lợi hơn, nhưng thời điểm áp dụng khiến nhiều gia đình lo ngại vì năm học mới chỉ bắt đầu được hai tuần. Thực tế, học sinh tại các thành phố lớn thường có nhiều lựa chọn về trung tâm IELTS, giáo viên, lớp luyện thi và tài liệu, trong khi điều kiện tương tự chưa phổ biến ở nhiều vùng nông thôn. Khi chứng chỉ ngoại ngữ tạo ra lợi thế đáng kể trong xét tuyển, chênh lệch về khả năng tiếp cận nguồn lực học tập có thể chuyển thành chênh lệch về cơ hội vào đại học. Vì vậy, việc xem xét lại cơ chế cộng điểm là hướng điều chỉnh có cơ sở nếu mục tiêu cốt lõi là xây dựng mặt bằng cạnh tranh công bằng hơn. Vấn đề lớn nhất nằm ở lộ trình, bởi nhiều học sinh lớp 10, lớp 11 đã dành nhiều năm học ngoại ngữ, chi trả lệ phí thi và xây dựng phương án tuyển sinh dựa trên IELTS. Nếu quy định thay đổi ngay từ năm 2027, các em phải điều chỉnh kế hoạch trong thời gian ngắn, dẫn đến cảm giác “trở tay không kịp” dù đã chủ động chuẩn bị từ sớm. Một chính sách tác động trực tiếp đến kế hoạch học tập kéo dài nhiều năm cần bảo đảm tính rõ ràng, khả năng dự báo và thời gian chuyển tiếp hợp lý. Dù cơ chế xét tuyển thay đổi, chứng chỉ IELTS không vì thế mất toàn bộ giá trị, bởi năng lực ngoại ngữ vẫn hữu ích trong học tập và công việc. Điều cần phân biệt là giá trị thực tế của tiếng Anh với ưu thế điểm số mà chứng chỉ này mang lại trong tuyển sinh đại học. Nếu bỏ điểm cộng là lựa chọn nhằm tăng công bằng, cơ quan quản lý cần công bố lộ trình đủ sớm để mục tiêu chính sách không tạo thêm bất lợi cho những học sinh đang thực hiện kế hoạch đã định.