Phụ huynh xếp hàng mua sách giáo khoa tại TP.HCM hôm 9-9 - Ảnh: DUYÊN PHAN
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa có văn bản báo cáo Thủ tướng Chính phủ về tình hình cung ứng sách giáo khoa phục vụ năm học 2026 - 2027.
Theo báo cáo, tổng nhu cầu sách giáo khoa năm học 2026 - 2027 khoảng 245,94 triệu bản. Đến 17h ngày 20-9, số sách còn thiếu đã giảm từ hơn 2,7 triệu bản ngày 15-9 xuống còn hơn 776.000 bản. Đến hết ngày 24-9, số sách này đã được phát hành bổ sung.
Hiện Bộ Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tiếp tục in bổ sung và cung ứng về các địa phương từ nay đến hết ngày 30-9 gần 3 triệu bản sách để đáp ứng nhu cầu phát sinh của học sinh và các thư viện nhà trường.
Nguyên nhân thiếu sách giáo khoa
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, năm học 2026 - 2027 là năm đầu tiên thực hiện thống nhất một bộ sách giáo khoa trên cả nước. Cùng lúc, việc sắp xếp đơn vị hành chính, tổ chức lại trường học và chính sách hỗ trợ sách giáo khoa làm thay đổi đáng kể cách xác định nhu cầu, phát hành và cung ứng.
Sau sắp xếp, số lượng trường giảm khoảng 50,6%, nhiều trường thay đổi tư cách pháp nhân, tài khoản, con dấu và đầu mối đăng ký sách. Nhu cầu của các trường cũ phải được rà soát, điều chỉnh và tổng hợp theo đơn vị mới.
Việc sắp xếp diễn ra trong tháng 7 và 8, đúng thời điểm cao điểm chuẩn bị năm học, khiến khối lượng dữ liệu cần cập nhật lớn, ảnh hưởng đến thời gian xác định và cung ứng sách.
Bộ cũng nhìn nhận năng lực dự báo và tổ chức chuỗi cung ứng của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu. Việc quản lý sản xuất, tồn kho, phát hành, phân phối và điều phối chưa đủ linh hoạt để đáp ứng biến động nhu cầu trước khai giảng.
Bên cạnh đó, việc phối hợp, cập nhật thông tin giữa các bên có lúc chưa kịp thời; dữ liệu nhu cầu của địa phương, trường học chưa được kết nối đầy đủ với dữ liệu sản xuất, tồn kho và phân phối.
Một số địa phương cũng chưa rà soát, xác nhận và báo cáo đầy đủ, kịp thời nhu cầu thực tế dù Bộ Giáo dục và Đào tạo đã nhiều lần chỉ đạo, đôn đốc.
Xây dựng chuỗi cung ứng sách giáo khoa mới
Về giải pháp tổng thể thời gian tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết sẽ tham mưu hoàn thiện cơ chế quản lý nhà nước đối với sách giáo khoa, cơ chế bảo đảm nguồn cung và phương thức phát hành, cung ứng.
Bộ cũng xây dựng chuỗi cung ứng trên nền tảng dữ liệu thống nhất, kết nối từ xác định nhu cầu, sản xuất, tồn kho, phát hành đến cung ứng; thiết lập cơ chế dự báo, cảnh báo sớm và điều phối.
Cùng với đó là xây dựng nguồn sách dự phòng tại địa phương, cơ sở giáo dục, chuyển từ xử lý thiếu sách phát sinh sang chủ động quản lý chuỗi cung ứng.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng cho biết sẽ nghiêm túc chịu trách nhiệm về việc thiếu sách giáo khoa và tiến hành kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm của tổ chức, cá nhân có liên quan.
Bí thư Trần Lưu Quang nói về việc thiếu sách giáo khoaTrao đổi với cử tri về tình trạng thiếu sách giáo khoa, Bí thư Trần Lưu Quang cho biết TP.HCM đã có chủ trương cho học sinh mượn sách. Nếu không có gì thay đổi, năm sau TP.HCM sẽ in sách để trong thư viện các trường.