Chuyển từ "tuyển sinh" sang "tiếp nhận học sinh"
Dự thảo thông tư được xây dựng theo hướng kế thừa những quy định còn phù hợp, đổi mới cách tiếp cận từ “tuyển sinh” sang “tiếp nhận học sinh đầu cấp”.
Việc tiếp nhận học sinh đầu cấp căn cứ vào địa bàn, đối tượng, điều kiện và khả năng tiếp nhận đã xác định, trong đó trách nhiệm của hệ thống giáo dục là chủ động bố trí chỗ học phù hợp cho học sinh.
Dự thảo quy định không kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn trẻ em dưới bất kỳ hình thức nào để làm căn cứ tiếp nhận trẻ vào lớp.
Đối với lớp 1, không thực hiện kiểm tra, đánh giá, phân loại hoặc tuyển chọn.
Đối với lớp 6, không phân loại, tuyển chọn, trừ trường hợp cơ sở giáo dục được giao nhiệm vụ phát hiện, bồi dưỡng học sinh có năng khiếu, có thành tích nổi bật để phục vụ mục tiêu phát triển giáo dục mũi nhọn của địa phương.
Địa phương phải chủ động dự báo nhu cầu, xác định khả năng tiếp nhận, chuẩn bị các điều kiện và có phương án điều phối khi cần thiết, thay vì để tình trạng thiếu chỗ học phát sinh rồi mới xử lý.
Dự kiến thi vào lớp 10 chỉ còn 2 môn Toán và Ngữ văn
Đối với lớp 10, dự thảo vẫn giữ các phương thức hiện hành nhưng định hướng giảm tổ chức thi tuyển khi chưa thực sự cần thiết.
Dự thảo nêu rõ, sở GD-ĐT căn cứ quy mô học sinh, nhu cầu học tập, khả năng tiếp nhận của các cơ sở giáo dục, điều kiện bảo đảm chất lượng giáo dục, mạng lưới trường lớp và điều kiện thực tế của địa phương để quyết định phương thức tiếp nhận học sinh vào lớp 10 đối với từng cơ sở giáo dục hoặc nhóm cơ sở giáo dục trên địa bàn.
Dự thảo quy định thi tuyển vào lớp 10 gồm 2 môn Toán và Ngữ văn, nhằm giảm áp lực thi cử, tạo sự ổn định để học sinh chủ động học tập và giảm nguồn lực tổ chức kỳ thi.
Nội dung thi tuyển không vượt quá yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông cấp THCS.
Để vào trường THPT chuyên, học sinh phải thi các môn chung và 1 môn chuyên. Mỗi môn chuyên có 1 đề thi riêng theo chương trình môn học cấp THCS, nội dung thi bảo đảm tuyển chọn được học sinh có năng khiếu về môn chuyên đó.
Không được sử dụng việc phân bổ, điều phối để tuyển chọn hoặc loại học sinh
Dự thảo xác định dữ liệu là căn cứ dự báo nhu cầu, xác định địa bàn, quy mô, khả năng tiếp nhận và phương án bố trí học sinh. Việc tiếp nhận được thực hiện trên môi trường số, kết nối các cơ sở dữ liệu hợp pháp, hạn chế yêu cầu người dân cung cấp lại thông tin, giấy tờ đã có và được xác thực.
Dự thảo yêu cầu chuyển đổi số phải phục vụ người học, không trở thành rào cản tiếp cận giáo dục. Khi hệ thống gặp sự cố hoặc người dân khó sử dụng môi trường số, cần có phương án tiếp nhận và hỗ trợ phù hợp.
Một điểm mới của dự thảo là quy định cơ chế phân bổ, điều phối học sinh giữa các trường, điểm trường, phân hiệu khi cần thiết, thay vì chỉ quy định việc đăng ký và tiếp nhận học sinh.
Việc phân bổ học sinh căn cứ vào nhu cầu, địa bàn cư trú, quy mô, khả năng tiếp nhận, cơ sở vật chất, đội ngũ và điều kiện đi lại. Khi một cơ sở vượt khả năng tiếp nhận, phải chủ động điều phối, nhưng không được dùng việc này để loại học sinh đủ điều kiện.