Bộ GD&ĐT nêu lý do bỏ cộng điểm chứng chỉ ngoại ngữ IELTS

Bộ Giáo dục và Đào tạo cho biết dự thảo mới không loại bỏ chứng chỉ ngoại ngữ khỏi tuyển sinh, cũng không phủ nhận thành tích học sinh giỏi của thí sinh. Thông tin này được GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, chia sẻ khi trả lời phóng viên vào trưa nay. Theo ông Thảo, nội dung đang được đề xuất thay đổi chủ yếu là việc không cộng thêm điểm ngoài thang đánh giá chính do từng trường quy định. Chứng chỉ ngoại ngữ vẫn có thể được dùng để quy đổi, thay thế điểm môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, với điều kiện quy tắc áp dụng phải được công khai. Chứng chỉ cũng tiếp tục giúp thí sinh chứng minh yêu cầu ngoại ngữ đầu vào của những chương trình đào tạo bằng tiếng nước ngoài. Trong một số trường hợp, kết quả chứng chỉ còn được xem xét để công nhận học phần hoặc chuẩn đầu ra theo quy định hiện hành. Bên cạnh đó, thí sinh đoạt giải học sinh giỏi quốc gia hoặc quốc tế vẫn được xét tuyển thẳng nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện trong quy chế tuyển sinh. Từ năm 2027, phương thức xét tuyển thẳng cũng không bị tính vào giới hạn ba phương thức tuyển sinh mà mỗi ngành được sử dụng. Bộ Giáo dục và Đào tạo cho rằng những điều chỉnh này cho thấy chứng chỉ ngoại ngữ vẫn giữ vai trò nhất định, chỉ không còn mặc nhiên tạo ra điểm thưởng. Theo lý giải của ông Thảo, một năng lực cần được đánh giá đúng vị trí, ghi nhận một lần và áp dụng theo cùng quy tắc với mọi thí sinh cùng dự tuyển vào một ngành. Nếu ngoại ngữ là năng lực đầu vào cần thiết, trường đại học phải đưa năng lực này thành một hợp phần chính thức trong phương thức xét tuyển. Khi đó, thí sinh có thể sử dụng điểm thi hoặc chứng chỉ ngoại ngữ được quy đổi tương đương, thay vì vừa được tính trong tổ hợp vừa nhận thêm điểm cộng. Ngược lại, nếu một ngành chỉ xét các môn toán, vật lý và hóa học, việc cộng điểm cho chứng chỉ tiếng Anh sẽ đưa một tiêu chí ngoài yêu cầu đầu vào vào quá trình xếp hạng thí sinh. Tình huống này có thể khiến thí sinh đạt kết quả cao hơn ở ba môn chuyên môn vẫn đứng sau người có điểm thấp hơn nhưng sở hữu chứng chỉ ngoại ngữ. Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quyền sử dụng chứng chỉ của một thí sinh không thể làm ảnh hưởng đến quyền được đánh giá công bằng của thí sinh khác. Bất cập thứ hai xuất hiện khi tổ hợp xét tuyển đã có môn tiếng Anh nhưng chứng chỉ tiếng Anh tiếp tục được dùng để cộng thêm điểm. Khi đó, cùng một năng lực ngoại ngữ vừa được phản ánh qua điểm môn học, vừa tạo thêm lợi thế bên ngoài thang đo chính. Việc ghi nhận hai lần có thể làm thay đổi thứ tự xét tuyển, nhất là tại những ngành có điểm chuẩn cao và khoảng cách giữa các thí sinh rất nhỏ. Ông Thảo cho biết Bộ Giáo dục và Đào tạo đã yêu cầu quy đổi tương đương giữa các phương thức từ năm 2023 nhằm giảm chênh lệch trong tuyển sinh. Đến năm 2026, điểm cộng tối đa tiếp tục được khống chế ở mức 10% tổng điểm xét tuyển, nhưng sự khác biệt vẫn lớn do mỗi trường tự quy đổi và tự quyết định mức cộng. Vì vậy, đề xuất bỏ điểm cộng được xem là bước tiếp theo trong lộ trình kiểm soát, chuẩn hóa tiêu chí và bảo đảm điểm đầu vào giữa các phương thức có tính tương đương. Theo thống kê được ông Thảo nêu, nhiều ngành hiện có điểm chuẩn khoảng 28 nhưng mức điểm cộng từ chứng chỉ có thể lên tới 1,5 điểm, khiến hàng nghìn thí sinh đạt 26,5 đến 28 điểm vẫn không trúng tuyển. Những thí sinh này có thể bị loại chỉ vì không có điều kiện tham gia các kỳ thi chứng chỉ với chi phí cao, dù kết quả học tập và điểm thi chính vẫn rất cạnh tranh. Trao đổi với Dân Trí, Bộ Giáo dục và Đào tạo nhấn mạnh tự chủ tuyển sinh phải đi cùng trách nhiệm giải trình, còn tiêu chí tuyển sinh cần bảo vệ sự công bằng thay vì hợp thức hóa lợi thế cho một nhóm thí sinh.