Chiều 4/11, giải trình trước Quốc hội về dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi), Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết việc xử phạt vi phạm trật tự, an toàn giao thông đường bộ là vấn đề được nhiều cử tri và đại biểu quan tâm.
Theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Công an đang triển khai đề án Trung tâm dữ liệu quản lý, giám sát, xử lý vi phạm và điều hành giao thông trên toàn quốc. Phó thủ tướng Thường trực đã chủ trì cuộc họp với Bộ Công an và các tỉnh, thành phố để triển khai đề án.
Khi hệ thống đi vào hoạt động, dữ liệu sẽ là cơ sở để đánh giá tính chất, mức độ và số lần vi phạm, phân biệt trường hợp vô ý, cố ý hoặc tái phạm nhiều lần, từ đó áp dụng hình thức xử lý tương ứng. "Vi phạm lần đầu có thể nhắc nhở, lần thứ hai cảnh cáo, nếu vi phạm nhiều lần sẽ phạt khung cao", Bộ trưởng nói, cho rằng cách xử lý này vừa bảo đảm tính nhân văn, vừa duy trì sự răn đe và nghiêm minh của pháp luật.
Về mức phạt tiền, Bộ trưởng Công an cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, quy định cụ thể theo từng lĩnh vực, phù hợp với tính chất, mức độ, quy mô và hậu quả của hành vi vi phạm.
Theo hướng chỉnh lý, mức phạt tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức chỉ áp dụng trong một số lĩnh vực như quản lý quỹ bảo hiểm hưu trí bổ sung, cung cấp dịch vụ xếp hạng tín nhiệm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật, định danh và xác thực điện tử, bảo vệ môi trường, an toàn thực phẩm. Đây là những lĩnh vực có hành vi vi phạm phức tạp, nguy cơ gây hậu quả nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sống, sức khỏe và an toàn của người dân.
Cơ quan soạn thảo cũng đề xuất bỏ quy định cho phép áp dụng mức phạt tiền cao hơn, nhưng không quá hai lần mức chung tại các thành phố, nhằm thống nhất khung phạt đối với cùng một hành vi trên phạm vi cả nước.
Bộ trưởng nhấn mạnh mức 1,5 tỷ và 3 tỷ đồng là mức phạt tối đa, không áp dụng cho mọi hành vi. Chính phủ sẽ quy định mức phạt cụ thể căn cứ tính chất, mức độ vi phạm, bảo đảm tính nhân văn, răn đe và nghiêm minh của pháp luật.
Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang phát biểu giải trình tiếp thu dự án luật tại Quốc hội. Ảnh: Hoàng Phong
Nghiên cứu hình thức lao động công ích
Trước ý kiến đại biểu về việc bổ sung các hình thức xử lý ngoài phạt tiền, Bộ trưởng Lương Tam Quang cho biết cơ quan soạn thảo sẽ tiếp tục nghiên cứu, báo cáo Chính phủ về hình thức lao động công ích.
Theo ông, những vấn đề như loại công việc, thời gian thực hiện và cách áp dụng cần được làm rõ để đề xuất quy định trong nghị định của Chính phủ, nghị quyết hoặc báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét.
Về xử lý vi phạm hành chính trên môi trường điện tử, dự thảo quy định nguyên tắc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia, kết nối và chia sẻ thông tin giữa các bộ, ngành, địa phương; đồng thời xác định điều kiện xử lý và giá trị pháp lý của thông tin, hình ảnh, dữ liệu điện tử được thu thập hợp pháp.
Bộ Công an sẽ phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng quy định hướng dẫn chi tiết, tạo cơ sở pháp lý cho việc xử lý vi phạm hành chính bằng phương thức điện tử.
Đối với biện pháp tạm hoãn xuất cảnh, Bộ trưởng cho biết cơ quan soạn thảo đề xuất không coi đây là biện pháp cưỡng chế mà là biện pháp bảo đảm thi hành quyết định cưỡng chế. Biện pháp này dự kiến áp dụng với người hoặc người đại diện tổ chức đang bị cưỡng chế khi xét thấy cần ngăn chặn nguy cơ bỏ trốn. Dự thảo sẽ quy định chặt chẽ điều kiện, thẩm quyền, trình tự, thủ tục và phạm vi áp dụng nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Chính phủ sẽ hướng dẫn cụ thể việc áp dụng phù hợp với từng lĩnh vực và tính chất, mức độ vi phạm.
Quốc hội dự kiến biểu quyết thông qua Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) ngày 21/11.
Sơn Hà