Bộ trưởng Israel đòi tước quốc tịch 2 đạo diễn phim về Gaza: 'Làm tổn hại đất nước, biến đi'

Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Israel phản ứng sau khi một bộ phim tài liệu gây ám ảnh về việc Israel dùng trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ tấn công Dải Gaza giành giải đặc biệt tại Liên hoan phim Venice tuần trước.

Theo Hãng tin AFP, ngày 13-9, Bộ trưởng Văn hóa Israel Miki Zohar kêu gọi tước quốc tịch của hai đạo diễn người Israel đoạt giải với bộ phim tài liệu về Dải Gaza, cáo buộc họ "phản quốc".

Trong bộ phim NAZA, hai đạo diễn Israel Yuval Abraham và Rachel Szor đã phỏng vấn 24 người giấu tên bên trong quân đội và lực lượng tình báo Israel, qua đó mô tả các hệ thống sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) được dùng để không kích ở Gaza, khiến hàng chục ngàn dân thường thiệt mạng.

Bộ phim tài liệu dài 80 phút đã giành giải đặc biệt của ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice vừa qua.

Ông Zohar cáo buộc hai đạo diễn người Israel này sẵn sàng "làm tổn hại quê hương để nhận được những tràng pháo tay từ những người bài Do Thái trên khắp thế giới".

"Tôi sẽ ngay lập tức hành động để tước quốc tịch Israel của những kẻ làm phim đáng khinh này vì tội phản quốc" - ông đăng trên nền tảng X.

Các bộ trưởng Israel khác cũng chỉ trích hai vị đạo diễn. Những người này cũng từng giành giải Oscar năm 2025 với bộ phim No Other Land về bạo lực của người định cư Israel tại Bờ Tây.

"Các anh là nỗi nhục nhã và sự hổ thẹn đối với toàn thể người dân Israel. Hãy biến đi!" - ông Itamar Ben-Gvir, Bộ trưởng An ninh quốc gia Israel theo đường lối cực hữu, viết trên X.

Ông bình luận: "Chắc chắn những người bạn của các anh, tức kẻ thù của chúng ta là Hamas ở Gaza, sẽ dang rộng vòng tay chào đón các anh".

Về mặt pháp lý, Israel có thể tước quốc tịch, dù biện pháp này hiếm khi được áp dụng.

Năm 2022, Tòa án Tối cao Israel xác nhận nhà nước có thể tước quốc tịch của một người nếu người đó không chứng minh được "lòng trung thành", chẳng hạn làm gián điệp hoặc phản quốc.

Luật này cũng được mở rộng vào năm 2023, áp dụng đối với những người bị kết tội "khủng bố".

Theo luật, bộ trưởng nội vụ phải trình đề nghị tước quốc tịch, bộ trưởng tư pháp phê duyệt và thẩm phán thông qua.

Ông Abraham, một trong hai đạo diễn, kể lại: "Các sĩ quan tình báo Israel mà chúng tôi phỏng vấn nói với chúng tôi rằng những vụ giết hại hàng loạt này mang tính hệ thống: không phải do vô tình, mà là có chủ đích, với những hành động giết người và các chính sách dựa trên việc phi nhân hóa hoàn toàn người Palestine".

Israel phủ nhận việc cố tình nhắm mục tiêu vào dân thường.

Tuần trước quân đội Israel đã chỉ trích việc sử dụng các lời khai ẩn danh trong bộ phim, cho rằng danh tính của những người tố giác "không thể được xác minh".

Sau cuộc tấn công của Hamas vào Israel ngày 7-10-2023 khiến 1.221 người thiệt mạng, chiến dịch quân sự đáp trả của Israel tại Dải Gaza được cho là đã khiến hơn 73.000 người thiệt mạng.

Thủ tướng Israel bác bỏ kế hoạch 15 điểm của ông Trump về Gaza

Israel bác bỏ kế hoạch 15 điểm tại Dải Gaza do Mỹ hậu thuẫn, khẳng định sẽ không rút khỏi Gaza nếu Hamas không bị giải giáp hoàn toàn.

Quyết định tước quốc tịch hai đạo diễn Yuval Abraham và Rachel Szor từ Bộ trưởng Văn hóa Israel Miki Zohar đã thổi bùng làn sóng tranh cãi gay gắt trong giới chính trị nước này. Động thái cứng rắn này diễn ra ngay sau khi bộ phim tài liệu "NAZA" của họ giành giải đặc biệt của ban giám khảo tại Liên hoan phim Venice. Tác phẩm gây chấn động dư luận khi công bố lời khai từ 24 nhân sự quân đội và tình báo Israel về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để hỗ trợ các đợt không kích tại Gaza, dẫn đến vô số thiệt hại nhân mạng. Phát biểu trên nền tảng X, Bộ trưởng Miki Zohar cùng Bộ trưởng An ninh quốc gia Itamar Ben-Gvir đã công khai cáo buộc hai nhà làm phim phạm tội phản quốc và làm tổn hại uy tín quốc gia. Giới chức Israel nhận định bộ phim bóp méo thực tế và phục vụ cho lợi ích của các lực lượng đối lập. Trong khi đó, quân đội Israel bác bỏ nội dung tác phẩm với lý do danh tính các nguồn tin ẩn danh không thể xác minh, đồng thời khẳng định không cố ý nhắm vào dân thường trong chiến dịch quân sự đáp trả cuộc tấn công ngày 7-10-2023. Về mặt pháp lý, việc tước quốc tịch tại Israel đòi hỏi quy trình phức tạp qua Bộ Nội vụ, Bộ Tư pháp và phê chuẩn từ thẩm phán theo án lệ năm 2022 và luật mở rộng năm 2023. Đạo diễn Yuval Abraham khẳng định các sĩ quan tình báo được phỏng vấn đã mô tả một chính sách tấn công có chủ đích và mang tính hệ thống. Căng thẳng văn hóa này diễn ra trong bối cảnh chiến dịch tại Dải Gaza đã ghi nhận hơn 73.000 người thiệt mạng, cùng lúc Israel thẳng thừng bác bỏ kế hoạch hòa bình 15 điểm do Mỹ hậu thuẫn nếu Hamas chưa bị giải giáp hoàn toàn.