Trao đổi trong khuôn khổ phiên thảo luận tổ tại Quốc hội về các vấn đề kinh tế - xã hội chiều 18/10, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết nhiều đại biểu, trong đó có cả lãnh đạo địa phương đặt câu hỏi xã, phường có tiếp tục sáp nhập nữa không.
Theo ông, Ban Chấp hành Trung ương đã họp, có kết luận về vấn đề này, giao các tỉnh, thành chủ động xem xét, quyết định việc đề xuất sắp xếp trên cơ sở tình hình thực tế.
Xã quá nhỏ có thể đề xuất nhập, quá rộng có thể đề xuất chia
Bộ trưởng nêu trường hợp xã, phường quá nhỏ, không bảo đảm không gian và dư địa phát triển, 2-3 xã gần nhau có điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa tương đồng, đi lại thuận lợi thì địa phương có thể xem xét đề xuất sáp nhập để quy hoạch, phát triển tốt hơn.
Địa phương cần bàn bạc, thống nhất trong tập thể lãnh đạo, cơ quan liên quan, lấy ý kiến nhân dân, tạo đồng thuận và thực hiện quy trình trình Trung ương xem xét, quyết định.
"Ngược lại, nếu trước đây đã nhập 3-4 xã mà thấy địa bàn quá rộng, quá trình hoạt động có vướng mắc, khó khăn và cần chia tách thì địa phương cũng phải chủ động tính toán, đề xuất", ông Hải nói.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải phát biểu tại tổ thảo luận chiều 18/10 (Ảnh: Hằng Nguyễn).
Bộ trưởng cho biết hiện có tỉnh còn chờ Trung ương chỉ đạo, có nơi thì nhìn ngó địa phương khác xem có thực hiện hay không. Ông lưu ý các địa phương nắm rõ chủ trương, chủ động căn cứ điều kiện thực tế để thực hiện quy định.
"Từng địa phương phải chủ động đề xuất căn cứ tình hình thực tế, theo nguyên tắc địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm, đồng thời thực hiện đúng quy trình, thẩm quyền", lãnh đạo Bộ Nội vụ nhấn mạnh.
Đề cập rộng hơn việc sắp xếp tổ chức bộ máy trong từng cơ quan, đơn vị, Bộ trưởng cho biết quá trình này vẫn chưa hoàn thiện, cần tiếp tục thực hiện. Dù chức năng, nhiệm vụ của các bộ, ngành đã được xác định rõ hơn, tổ chức bên trong vẫn cần rà soát để xử lý những điểm chưa phù hợp, tránh chồng chéo.
Địa phương tự chọn xã, phường hạt nhân
Bộ trưởng cho biết Bộ Nội vụ đang nghiên cứu để tham mưu Chính phủ, Bộ Chính trị chủ trương xây dựng các xã, phường tiêu biểu mang tính hạt nhân. Ông lưu ý đây mới là nghiên cứu bước đầu, chưa báo cáo chính thức.
Hướng nghiên cứu là Trung ương quy định nguyên tắc, tiêu chí chung, việc lựa chọn xã, phường nào do địa phương quyết định, trên không áp đặt xuống.
Bước đầu, Bộ trưởng gợi ý mỗi địa phương không nên lựa chọn quá nhiều, khoảng 3-4 xã, phường. Những địa bàn được chọn không nên có quy mô quá nhỏ và cần có điều kiện cơ bản tương đối tốt về hạ tầng, giao thông, thông tin liên lạc, cán bộ và chuyển đổi số.
"Quan trọng là xã, phường đó nằm ở vị trí tương đối trung tâm so với các địa bàn xung quanh", Bộ trưởng khái quát.
Tỉnh sẽ tập trung đầu tư hạ tầng, nhân lực, tổ chức quy hoạch có tính liên thông với các xã, phường lân cận. Khi địa bàn hạt nhân phát triển sẽ kéo theo cả khu vực cùng đi lên.
Theo hướng nghiên cứu này, xã, phường hạt nhân và các địa bàn lân cận có thể hình thành khu vực liên kết về đầu tư, sản xuất, nguyên liệu, vật liệu. Những nơi có lợi thế giao thông, công thương... sẽ được kết nối thành chuỗi, tạo điều kiện phát triển kinh tế, nâng cao đời sống xã hội.
Sau khi báo cáo Chính phủ, Bộ Chính trị, được duyệt chủ trương chính thức, việc chọn xã, phường hạt nhân mới được hướng dẫn. Bộ trưởng khẳng định mô hình xã, phường hạt nhân không làm thay đổi cấp hành chính.
Hướng phân quyền mạnh cho khu kinh tế đặc biệt
Một nội dung khác được Bộ trưởng Nội vụ đề cập tại phiên thảo luận là nghiên cứu xây dựng các khu kinh tế đặc biệt, với số lượng không nhiều trên cả nước.
Ông cho biết mô hình này vẫn ở cấp cơ sở, không nâng thêm cấp hành chính. Tuy nhiên, tổ chức bộ máy, nhân sự và biên chế phải được tính toán phù hợp, có thể khác các đơn vị hành chính cùng cấp.
"Đặc biệt, việc phân cấp, phân quyền sẽ rất mạnh. Có những nhiệm vụ hiện thuộc cấp tỉnh, tới đây có thể giao đơn vị cấp cơ sở tại khu kinh tế đặc biệt trực tiếp thực hiện", Bộ trưởng nói.
Theo ông, các khu kinh tế đặc biệt không nhất thiết tổ chức giống nhau. Quy mô, điều kiện kinh tế, xã hội mỗi nơi khác nhau thì cách tổ chức, phân cấp, phân quyền cũng phải phù hợp.
Bộ Tài chính được giao nghiên cứu, xây dựng đề án, Bộ Nội vụ phối hợp tính toán các nội dung liên quan.