Bộ trưởng Nội vụ nói về cơ sở làm chính sách tiền lương mới

Phát biểu giải trình làm rõ một số vấn đề các đại biểu nêu tại Quốc hội chiều 30/10, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết Bộ được giao phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương nghiên cứu, xây dựng đề án tổng thể về tiền lương. Việc xây dựng vị trí việc làm đang được triển khai để làm cơ sở tham mưu các quyết định liên quan đến biên chế và chính sách tiền lương.

Bộ trưởng cũng thông tin về nguồn lực dành cho điều chỉnh tiền lương, phụ cấp; việc nghiên cứu khắc phục bất cập về chế độ đối với viên chức đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã và rà soát điều kiện thực hiện các nhiệm vụ được phân cấp cho địa phương.

Xác định vị trí việc làm để tham mưu biên chế, tiền lương

Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ, Bộ Chính trị đã ban hành Kết luận số 107 về tiếp tục thực hiện xây dựng vị trí việc làm ở các cấp, các ngành từ Trung ương đến địa phương.

Đây là cơ sở quan trọng để xác định vị trí việc làm và số người làm việc. Trên cơ sở đó, Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Nội vụ sẽ tham mưu Bộ Chính trị quyết định phân giao biên chế giai đoạn 2027-2031, đồng thời tham mưu Trung ương quyết định chính sách tiền lương.

Bộ Nội vụ được giao đi trước một bước trong xây dựng vị trí việc làm để rút kinh nghiệm, sau đó phổ biến cho các bộ, ngành, địa phương.

"Ngay hôm qua, Bộ đã có báo cáo bước đầu sau 2 tuần thực hiện gửi đến Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Ban Tổ chức Trung ương", Bộ trưởng thông tin.

Về các chính sách đã triển khai, Bộ trưởng cho biết thực hiện Kết luận số 206 của Bộ Chính trị, Chính phủ đã ban hành các nghị định điều chỉnh mức lương cơ sở, lương hưu và phụ cấp đối với công chức cấp xã.

Theo số liệu Bộ trưởng nêu, tổng số người được thụ hưởng các chính sách trên là hơn 5,8 triệu, chưa kể lực lượng vũ trang. Tổng nguồn lực được bố trí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm 2026 khoảng 48.500 tỷ đồng.

Trong đó, hơn 2,2 triệu cán bộ, công chức, viên chức được hưởng việc điều chỉnh mức lương cơ sở, chưa kể lực lượng vũ trang. Khi mức lương cơ sở tăng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng mỗi tháng, nhu cầu kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm khoảng 35.000 tỷ đồng.

Riêng việc tăng phụ cấp công vụ đối với công chức cấp xã từ 25% lên 55% có khoảng 163.000 người được thụ hưởng. Kinh phí tăng thêm trong 6 tháng cuối năm khoảng 2.800 tỷ đồng.

Nghiên cứu khắc phục bất cập về chế độ của viên chức cấp xã

Trả lời ý kiến đại biểu Nguyễn Thị Yến Nhi (đoàn Vĩnh Long) về tiền lương đối với viên chức đơn vị sự nghiệp công lập ở cấp xã, Bộ trưởng cho biết Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ nghiên cứu, đề xuất chính sách tiền lương, phụ cấp.

Nội dung nghiên cứu tập trung vào những bất cập hiện nay giữa chế độ tiền lương, phụ cấp của viên chức đơn vị sự nghiệp công lập cấp xã với công chức cấp xã.

"Bộ đang khẩn trương nghiên cứu nội dung này để báo cáo Chính phủ trình cấp có thẩm quyền trong thời gian sớm nhất", Bộ trưởng nói.

Trước đó, đề cập chính sách đối với đội ngũ cơ sở, đại biểu Trần Thị Thu Phước, đoàn Quảng Ngãi, cho rằng việc tăng phụ cấp cho cán bộ, công chức cấp xã là cần thiết. Tuy nhiên, tăng thu nhập mới giải quyết một phần vấn đề.

Theo bà, khi địa bàn quản lý rộng hơn và nhiều thủ tục hành chính tiếp tục được phân cấp về địa phương, khối lượng công việc, trách nhiệm của cấp xã ngày càng lớn.

"Điều người dân quan tâm là sau khi chính sách được thực hiện, thủ tục có nhanh hơn không, công việc có được giải quyết dứt điểm hơn không và thái độ phục vụ có tốt hơn không", bà Phước nêu.

Đại biểu đề nghị nghiên cứu gắn một phần thu nhập tăng thêm với kết quả công việc có thể đo lường, như tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn, mức độ hài lòng của người dân và số vụ việc xử lý dứt điểm tại xã. Các tiêu chí phải phù hợp đặc thù địa bàn, tránh chạy theo thành tích hoặc phát sinh thủ tục đánh giá hình thức.

Cùng với đó, cán bộ có năng lực, kết quả thực chất ở cơ sở cần được ưu tiên đào tạo, quy hoạch, bổ nhiệm và có cơ chế luân chuyển hai chiều giữa tỉnh với xã.

Phân cấp phải gắn với nhân lực và kinh phí

Về băn khoăn của đại biểu Nguyễn Xuân Nghiêm (đoàn Đà Nẵng) liên quan đến nguồn lực thực hiện phân cấp, phân quyền, Bộ trưởng cho biết Bộ Nội vụ đã phối hợp với các bộ, ngành, địa phương đánh giá tính khả thi của những nhiệm vụ được giao.

Kết quả rà soát lần đầu đối với 949 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ ngày 1/6 đến 31/8/2025 cho thấy có 584 nhiệm vụ bảo đảm tính khả thi; 355 nhiệm vụ cần văn bản quy phạm pháp luật hoặc hướng dẫn thực hiện; 10 nhiệm vụ cần điều chỉnh thẩm quyền.

Theo Bộ trưởng, đến nay, Chính phủ, các bộ và cơ quan ngang bộ đã ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn đối với nhóm 355 nhiệm vụ.

Qua sơ kết một năm, hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp được đánh giá cơ bản thông suốt, ổn định; một số vướng mắc đã được tháo gỡ, song chất lượng hoạt động giữa các địa phương chưa đồng đều.

Bộ trưởng Nội vụ nhấn mạnh phân cấp, phân quyền phải thực chất, theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", gắn với nhân lực, kinh phí, dữ liệu, hạ tầng số, hướng dẫn chuyên môn, công cụ thực thi và cơ chế hậu kiểm.

Ngày 17/10, Bộ Nội vụ đã gửi văn bản đề nghị các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát tổng thể những nhiệm vụ được phân cấp. Sau khi nhận báo cáo, Bộ sẽ phối hợp với địa phương đánh giá mức độ phù hợp, khả năng thực hiện và các điều kiện bảo đảm, nhất là ở cấp xã.