Sáng nay 9.11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án luật Sửa đổi, bổ sung một số điều của luật BHXH.
Giải trình cuối phiên, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, về đối tượng tham gia BHXH bắt buộc, nhất là người làm việc không có quan hệ lao động và người làm việc trên nền tảng số, cơ quan soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ giữ quy định hiện hành về việc giao Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định việc tham gia BHXH bắt buộc khi có nhóm đối tượng có việc làm, thu nhập ổn định, thường xuyên, phù hợp điều kiện phát triển kinh tế - xã hội từng thời kỳ mà luật hiện hành chưa quy định cụ thể.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải giải trình ý kiến đại biểu nêu
ẢNH: GIA HÂN
Trong đó có nghiên cứu mở rộng đối với người làm việc không có quan hệ lao động, người làm việc trên nền tảng số (khi đủ điều kiện).
Cơ quan chủ trì soạn thảo dự kiến báo cáo Chính phủ tiếp tục nghiên cứu, đánh giá để đề xuất cấp có thẩm quyền khi trình Đề án cải cách chính sách tiền lương và BHXH, làm cơ sở quy định cụ thể khi sửa đổi toàn diện luật trong giai đoạn 2027 - 2028.
Về danh mục đầu tư quỹ BHXH, cơ quan chủ trì soạn thảo đã tổ chức họp với các cơ quan có liên quan, rà soát kỹ lưỡng, dự kiến báo cáo Chính phủ đề xuất tiếp tục bổ sung trong dự thảo luật những nội dung như sau:
Nguyên tắc đầu tư bảo đảm an toàn, bảo toàn, bền vững, hiệu quả, minh bạch; giao Chính phủ quy định tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro, lộ trình đa dạng hóa danh mục, cơ cấu và phương thức đầu tư quỹ; bổ sung trách nhiệm của một số cơ quan trong thực hiện quản lý nhà nước.
Về cắt giảm hồ sơ, thủ tục hành chính giải quyết chế độ BHXH, ông Hải cho biết, việc bãi bỏ thủ tục hành chính theo nguyên tắc luật quy định thời điểm phát sinh quyền hưởng, trách nhiệm bồi thường.
Chính phủ quy định thành phần hồ sơ, thời hạn, trình tự, việc sử dụng, thay thế dữ liệu, bảo đảm chuyển đổi số không làm hạn chế quyền tiếp cận, thực hiện và thụ hưởng chế độ BHXH, nhất là đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người vùng sâu, vùng xa, người chưa có điều kiện sử dụng phương tiện điện tử.
Dự thảo nghị định về hồ sơ thủ tục BHXH đang được xây dựng theo hướng cắt giảm thành phần hồ sơ, đẩy mạnh giao dịch điện tử, phát triển cơ sở dữ liệu, duy trì cơ chế thu - chi, chi trả phù hợp, chi trả tận nhà đối với trường hợp tuổi cao, sức khỏe yếu...
Kiểm soát chặt hoạt động đầu tư quỹ BHXH
Góp ý vào dự luật trước đó, đại biểu Lê Hữu Trí (đoàn Khánh Hoà) ủng hộ chủ trương mở rộng diện bao phủ BHXH, nhất là đối với lao động phi chính thức, người giao hàng, lái xe công nghệ và những người có thu nhập từ các nền tảng số.
Tuy nhiên, ông Trí đề nghị nghiên cứu quy định cụ thể nhóm đối tượng, thời điểm áp dụng, phương thức đóng và trách nhiệm của các bên; đồng thời đánh giá tác động đối với từng nhóm lao động; xem xét lộ trình thực hiện từ năm 2028 đối với nhóm lao động trên nền tảng số, nếu chưa đủ điều kiện triển khai ngay.
Đại biểu Nguyễn Văn Huy (đoàn Hưng Yên) cho rằng, cần thiết lập cơ chế kiểm soát chặt chẽ hơn đối với hoạt động đầu tư quỹ BHXH.
Dự thảo đã giao Chính phủ quy định tiêu chí, cơ chế đánh giá, lựa chọn, giám sát, kiểm soát rủi ro, lộ trình đa dạng hóa danh mục, cơ cấu và phương thức đầu tư.
Ông Huy đề nghị, khi quy định chi tiết, Chính phủ cần làm rõ các nội dung: tiêu chí lựa chọn và giới hạn tỷ trọng vốn đầu tư theo từng tổ chức, loại tài sản, tránh tập trung vốn quá lớn vào một địa chỉ hoặc một lĩnh vực.
Cơ chế giám sát, cảnh báo và xử lý kịp thời các khoản đầu tư có nguy cơ suy giảm giá trị, mất thanh khoản hoặc không thu hồi được vốn.
Phân định rõ trách nhiệm trong từng khâu đầu tư, bảo đảm mọi quyết định có căn cứ, được kiểm soát và truy rõ trách nhiệm khi xảy ra sai phạm hoặc thất thoát vốn...