Bộ trưởng Tài chính Mỹ có thể trở thành “Tư lệnh AI”

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent có thể được Tổng thống Donald Trump lựa chọn làm “Tư lệnh AI” mới, trong bối cảnh Washington ngày càng coi trí tuệ nhân tạo là ưu tiên chiến lược. Thông tin này được Reuters dẫn lại từ một nguồn tin, dù Nhà Trắng chưa công bố quyết định chính thức hoặc mô tả cụ thể về quyền hạn của vị trí mới. Nếu kế hoạch thành hiện thực, ông Bessent sẽ đảm nhận vai trò điều phối một lĩnh vực đang tác động mạnh đến kinh tế, an ninh quốc gia và cạnh tranh công nghệ toàn cầu. Trong bài đăng trên mạng xã hội ngày 19/9, Tổng thống Trump cho biết ông dự định bổ nhiệm một cố vấn đặc trách AI, được gọi là “Tư lệnh AI”, đồng thời thành lập một “lực lượng AI”. Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ chưa giải thích lực lượng này sẽ hoạt động theo mô hình nào, trực thuộc cơ quan nào hoặc được trao những nhiệm vụ cụ thể ra sao. Những khoảng trống đó khiến khả năng ông Bessent được giao vị trí trở thành chủ đề được giới chính trị và công nghệ Washington đặc biệt chú ý. Đây có thể là lần thứ hai chính quyền Tổng thống Trump bổ nhiệm một “Tư lệnh AI”, sau khi nhà đầu tư mạo hiểm David Sacks từng giữ vai trò này. Ông Sacks rời vị trí vào mùa xuân, sau đó chuyển sang làm cố vấn, mở đường cho khả năng Nhà Trắng tìm một nhân vật mới phụ trách hồ sơ trí tuệ nhân tạo. Việc cân nhắc ông Bessent cho thấy chức vụ này có thể được gắn chặt hơn với các vấn đề kinh tế, thương mại, tài chính và cạnh tranh công nghệ giữa Mỹ với Trung Quốc. Tổng thống Trump nhiều lần thể hiện quan điểm không quá lo ngại trước những cảnh báo về các rủi ro do AI gây ra, đồng thời cho rằng việc tăng cường quản lý chưa chắc là cần thiết. Ngược lại, các nhà lập pháp tại Washington ngày càng quan tâm đến nguy cơ công nghệ này gây tổn hại cho con người, tài sản và an ninh quốc gia. Sự khác biệt trong cách nhìn đang tạo ra cuộc tranh luận lớn về việc nước Mỹ nên ưu tiên tốc độ đổi mới hay xây dựng những hàng rào an toàn chặt chẽ hơn. Tổng thống Trump cùng nhiều lãnh đạo ngành công nghệ cho rằng các quy định quá nghiêm ngặt có thể làm chậm đà phát triển AI tại Mỹ. Theo lập luận này, gánh nặng pháp lý lớn sẽ khiến doanh nghiệp Mỹ mất lợi thế trước các đối thủ Trung Quốc, trong lúc hai nước đều đang đầu tư mạnh cho những hệ thống AI tiên tiến. Tuy vậy, các tổ chức vận động an toàn AI bác bỏ quan điểm trên, cảnh báo rằng tốc độ phát triển không thể được đặt cao hơn yêu cầu bảo vệ con người và xã hội. Cuối tuần qua, Bộ trưởng Bessent đã chủ trì các cuộc hội đàm với Phó Thủ tướng Trung Quốc Hà Lập Phong tại New York, trước cuộc gặp thượng đỉnh giữa Tổng thống Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Washington trong tuần này. Nội dung trao đổi tập trung đáng kể vào AI, cho thấy công nghệ này đã trở thành một phần quan trọng trong chương trình nghị sự giữa hai nền kinh tế hàng đầu. Sau cuộc họp, ông Bessent nói Washington đề xuất cơ chế thông báo về an toàn AI và một kênh đối thoại AI giữa Mỹ với Trung Quốc. Theo lời Bộ trưởng Tài chính Mỹ, các đề xuất này đặc biệt chú trọng đến những lo ngại liên quan an ninh quốc gia, lĩnh vực nhạy cảm trong quan hệ cạnh tranh giữa Washington và Bắc Kinh. Trước đó, Tổng thống Trump đã giao cho ông Bessent nhiều nhiệm vụ quan trọng, gồm cải tổ toàn diện chính sách thương mại, đàm phán với Ukraine về các loại khoáng sản thiết yếu và tạm thời lãnh đạo Cục Bảo vệ Tài chính Người tiêu dùng Mỹ. Nền tảng từng quản lý quỹ đầu tư mạo hiểm cũng giúp ông Bessent có kinh nghiệm tiếp xúc với thị trường, doanh nghiệp công nghệ và các vấn đề cạnh tranh kinh tế. Washington và Bắc Kinh hiện cùng chạy đua giành vị trí dẫn đầu trong lĩnh vực AI, vốn được cả hai chính phủ xem là yếu tố then chốt đối với sức mạnh kinh tế lẫn quân sự. Trong bối cảnh đó, nếu ông Bessent trở thành “Tư lệnh AI”, vai trò của ông có thể kết nối chính sách công nghệ với thương mại, tài chính, ngoại giao và an ninh quốc gia, dù chi tiết vẫn chưa được công bố. Nguồn tin do Reuters dẫn lại chưa xác nhận quyết định cuối cùng, vì vậy khả năng bổ nhiệm vẫn phụ thuộc vào lựa chọn chính thức của Tổng thống Trump trong thời gian tới.