Toàn cảnh phiên thảo luận - Ảnh: GIA HÂN
Chiều 28-10, sau khi nghe các đại biểu phát biểu, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã giải trình nhiều vấn đề liên quan dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi).
Dự án vượt tầng, người dân không được cấp sổ
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết cơ quan soạn thảo ghi nhận sự đồng thuận cao về sự cần thiết sửa đổi luật, đồng bộ với Luật Đất đai và Luật Kinh doanh bất động sản.
Đáng chú ý, giải trình về quỹ đất và quản lý phát triển nhà ở xã hội, Bộ trưởng Trần Hồng Minh thừa nhận công tác kiểm tra, kiểm soát một số dự án trong những năm trước chưa chặt chẽ.
“Có những dự án trước đây kiểm soát chưa chặt chẽ, ví dụ như các dự án của ông Lê Thanh Thản ở các tỉnh, thành, xây dựng vượt tầng, không được cấp sổ đỏ, không bàn giao được”, ông Minh nói.
Từ vi phạm chung cư Mường Thanh, đại biểu Quốc hội: Không thể yêu cầu người dân tự kiểm tra hồ sơ
Đại biểu Quốc hội kiến nghị chính sách phát triển nhà ở phù hợp khả năng chi trả của người dân
Thủ tướng: Giá đất cao giúp thu ngân sách cao nhưng hệ lụy rất lớn
Theo Bộ trưởng, vừa qua Hà Nội đã đưa ra các biện pháp xử lý theo các nghị quyết của Quốc hội và hướng dẫn của Bộ Xây dựng.
Từ thực tế này, ông cho biết sau khi tổ chức mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc điều chỉnh địa giới và quy hoạch phải đi kèm yêu cầu xác định rõ nhu cầu, số lượng nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê tại từng địa phương. Các chỉ tiêu này phải được đưa vào quy hoạch phát triển, làm căn cứ triển khai dự án và kiểm soát quá trình đầu tư xây dựng.
Quan điểm của cơ quan soạn thảo là việc phát triển nhà ở phải tuân thủ nghiêm quy hoạch được duyệt, tránh tình trạng dự án triển khai không đúng quy định, gây hệ lụy cho công tác quản lý và quyền lợi người dân.
Nhà ở xã hội không thể thành hàng hóa để trục lợi
Bộ trưởng Trần Hồng Minh - Ảnh: GIA HÂN
Một trong những vấn đề được nhiều đại biểu quan tâm là giá nhà ở xã hội có sự chênh lệch đáng kể giữa các địa phương, thậm chí giữa các dự án trong cùng một thành phố.
Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết giá bán nhà ở xã hội đều phải được sở xây dựng thẩm định trước khi mở bán. Dù chủ đầu tư được hưởng các cơ chế ưu đãi về thuế, giải phóng mặt bằng, tiền sử dụng đất hay tín dụng, giá thành cuối cùng vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Trong đó chi phí xây dựng, hạ tầng kỹ thuật, lãi suất vay ngân hàng và mức độ đầu tư tiện ích có ảnh hưởng trực tiếp đến giá bán. Chẳng hạn dự án có hai đến ba tầng hầm để xe sẽ có chi phí cao hơn công trình chỉ có một tầng hầm hoặc không có tầng hầm. Giá vật tư, vật liệu xây dựng giữa các địa phương cũng khác nhau.
Vì vậy giá nhà ở xã hội thời gian qua dao động 15-29 triệu đồng/m², tùy địa bàn và đặc điểm từng dự án.
Tuy nhiên theo Bộ trưởng, vấn đề quan trọng không chỉ là kiểm soát giá đầu vào mà còn phải bảo đảm nhà ở xã hội đến đúng đối tượng thụ hưởng, không bị biến thành công cụ đầu cơ, hưởng lợi từ chính sách.
Với quy định cho phép người mua chuyển nhượng sau 5 năm, có đại biểu đề nghị chỉ cho phép bán lại cho chủ đầu tư để tiếp tục bố trí nhà ở cho người đủ điều kiện, đồng thời không để giá chuyển nhượng vượt giá mua ban đầu.
Bộ trưởng nhấn mạnh nhà ở xã hội là chính sách an sinh mang tính nhân văn, nhằm hỗ trợ những người khó khăn có chỗ ở ổn định. Do đó nếu người mua không còn nhu cầu sử dụng và muốn chuyển nhượng, việc này phải đi kèm các điều kiện ràng buộc chặt chẽ để ngăn trục lợi.
“Người dân đã được Nhà nước ưu đãi để mua nhà ở ổn định lâu dài thì không thể sau 5 năm lại bán ra ngoài theo giá thị trường”, ông Minh nêu quan điểm.
Theo ông, tuổi thọ một căn hộ chung cư có thể lên tới cả trăm năm. Nếu cho phép người mua hưởng ưu đãi rồi chuyển nhượng theo cơ chế thị trường mà không có biện pháp kiểm soát phù hợp, mục tiêu an sinh của chính sách sẽ khó được bảo đảm.
"Cơ quan soạn thảo đã xin ý kiến các cơ quan có thẩm quyền, trong đó có Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các địa phương, để hoàn thiện quy định về điều kiện chuyển nhượng nhà ở xã hội", ông Minh nói.
3 nguồn phát triển quỹ phát triển nhà ở
Đối với nhà ở cho thuê, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã quy định trình tự xác định, thẩm định giá; mức giá không được vượt khung do UBND cấp tỉnh ban hành và phải qua cơ quan chức năng thẩm định. Quy định áp dụng với cả chủ đầu tư nhà nước và tư nhân khi tham gia dự án được hưởng ưu đãi chính sách.
Dẫn thực tế kiểm tra tại Hà Nội, ông Minh cho biết trong khi căn hộ thương mại cùng khu vực có giá thuê khoảng 18 triệu đồng/tháng, căn hộ thuộc diện chính sách cho thuê chỉ khoảng 6 triệu đồng/tháng. Theo ông, đây là sự khác biệt thể hiện rõ mục tiêu hỗ trợ người dân của chính sách nhà ở xã hội.
Bộ trưởng cũng thông tin Quỹ phát triển nhà ở được hình thành từ ba nguồn chính: ngân sách nhà nước, nguồn thu từ sắp xếp và bán đấu giá tài sản công, cùng khoản đóng góp tương đương giá trị quỹ đất 20% phát triển nhà ở xã hội tại các dự án nhà ở thương mại. Hoạt động của quỹ phải tuân thủ Luật Ngân sách nhà nước và các quy định liên quan; chủ tịch UBND cấp tỉnh chịu trách nhiệm tổ chức kiểm toán quỹ hằng năm.
Từ vi phạm chung cư Mường Thanh, đại biểu Quốc hội: Không thể yêu cầu người dân tự kiểm tra hồ sơDẫn chứng các dự án vi phạm liên quan tập đoàn Mường Thanh tại Hà Nội, đại biểu Trịnh Xuân An đề nghị bổ sung một điều riêng về giải quyết quyền lợi người mua nhà tại dự án có vi phạm.