Chiều 9/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về: Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Cuối phiên thảo luận, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đã phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu nêu, trong đó có các nội dung liên quan Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.
Theo bộ trưởng, về quy định độ tuổi được mua thuốc lá từ 18 tuổi, là tiếp cận theo quy định của Bộ luật dân sự, thực hiện quyền của những người đủ năng lực hành vi dân sự.
Bộ trưởng cũng cho biết, đa phần các nước trên thế giới cũng quy định độ tuổi cấm sử dụng thuốc lá là người dưới 18 tuổi. Bộ trưởng thông tin, có khoảng 140 nước trên thế giới quy định người đủ 18 tuổi được mua thuốc lá, được coi là độ tuổi tiêu chuẩn, phổ biến trên toàn cầu.
Với quy định được mua thuốc lá từ đủ 21 tuổi trở lên, theo bộ trưởng, có 16 quốc gia áp dụng, trong đó có Mỹ, Singapore, Mông Cổ…
“Chúng tôi thấy đây là kinh nghiệm quốc tế, khi soạn thảo chúng tôi đã có tham khảo”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói và tái khẳng định, đa phần các nước đều áp dụng từ 18 tuổi trở lên.
Về vấn đề cấm thuốc lá theo thế hệ, theo Bộ trưởng Y tế, rất nhiều đại biểu quan tâm, và trong quá trình soạn thảo, Chính phủ cũng thấy đây là nội dung rất mới, đã xin ý kiến của tất cả các thành viên Chính phủ.
Bộ trưởng thông tin, trong báo cáo giải trình của bộ đã nêu rõ nội dung này, "không có gì không công khai cả".
Bộ trưởng cũng dẫn thông tin ở một số quốc gia đề cập quy định này, như New Zealand đã thông qua chính sách này, nhưng đã bãi bỏ trước khi có hiệu lực triển khai.
Maldives là quốc gia đầu tiên trên thế giới thực hiện chính sách này từ tháng 11/2025, áp dụng cho toàn bộ người sinh từ năm 2007 trở về sau.
Vương quốc Anh cũng đưa vào luật thuốc lá và thuốc lá điện tử, quy định cấm những người có độ tuổi từ tháng 1/2009 trở về sau, và đến năm 2027 mới thi hành.
“Cho nên, việc đánh giá tác động, hiệu quả của chính sách này, đến thời điểm này chưa có những căn cứ đầy đủ”, bộ trưởng nói, thêm rằng, các thành viên Chính phủ đã bỏ phiếu, cho rằng, đây là nội dung rất mới, nên “chưa đưa vào các nội dung kèm theo”.
Về ý kiến “có cái gì, lợi ích gì ở chỗ này hay không”, Bộ trưởng Bộ Y tế dẫn các quy định về kiểm soát quyền lực, phòng chống tham nhũng, tiêu cực trong xây dựng pháp luật, nhấn mạnh “với tất cả các thành viên Chính phủ, thì không có doanh nghiệp nào có thể tiếp cận tất cả các thành viên Chính phủ để mà đưa cái nhóm lợi ích vào trong chính sách này”.
Về vấn đề tăng diện tích cảnh báo trên bao thuốc lá, theo bộ trưởng, luật trước đây giao Chính phủ quy định. Vì vậy, trong quá trình xây dựng, dự thảo luật trình tiếp tục đề xuất giao Chính phủ quy định.
Bộ trưởng cũng khẳng định, các ý kiến đại biểu đề xuất cần thiết phải tăng diện tích cảnh báo thuốc lá, là hết sức phù hợp. “Cụ thể tăng lên bao nhiêu, tỷ lệ như thế nào thì xin phép Quốc hội là giao thẩm quyền cho Chính phủ trên cơ sở rà soát, đánh giá việc triển khai trong thời gian vừa qua cũng như tham khảo thông lệ quốc tế”, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nói.