Chiều 9.11, Quốc hội thảo luận ở hội trường dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của luật Khám bệnh, chữa bệnh, luật Dược, luật Bảo hiểm y tế...
Dẫn luật Khám, chữa bệnh hiện hành, theo đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị), luật quy định người bệnh có bảo hiểm y tế phải tự trả chi phí ngoài phạm vi được hưởng, nhưng chưa cho họ quyền được biết trước các khoản đó.
Đại biểu Nguyễn Khánh Vũ (đoàn Quảng Trị)
ẢNH: GIA HÂN
Trong khi đó, mức hưởng khác nhau từ 80 - 100% lại tùy thuộc nơi khám và tỷ lệ thanh toán của một số thuốc, dịch vụ, nên người bệnh không thể tự tính phần trả của mình.
Cho rằng dự thảo luật vẫn chưa sửa đổi quy định về "quyền được biết trước" của người bệnh, đại biểu Vũ nêu thực tế cử tri phản ánh "có trường hợp người bệnh được chỉ định 8 loại thuốc thì 7 loại thuốc không thuộc danh mục bảo hiểm y tế, phải tự mua".
Hoặc có tình trạng người bệnh tự mua cả thuốc, vật tư thuộc phạm vi quỹ chi trả. Có trường hợp khám đúng thủ tục vẫn phải nộp thêm ngoài phần chi trả và Bộ Y tế đã phải chấn chỉnh.
Do đó, ông đề nghị bổ sung vào luật quy định được thông báo trước các khoản chi phí phải tự chi trả ngoài phạm vi được hưởng bảo hiểm y tế khi được chỉ định thuốc, thiết bị y tế, dịch vụ kỹ thuật, trừ trường hợp cấp cứu và giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung, hình thức thông báo.
Ông lý giải, quy định trên không can thiệp vào chuyên môn của thầy thuốc nhưng vẫn đảm bảo người bệnh được biết trước để chủ động lựa chọn dịch vụ phù hợp với điều kiện kinh tế của mình.
Một điểm quan trọng khác theo đại biểu Nguyễn Khánh Vũ, "nhiều thầy thuốc rất trăn trở về việc biết có thuốc hiệu quả hơn nhưng chưa thuộc danh mục kê thì người bệnh phải tự trả và không kê thì kết quả điều trị chưa như mong muốn".
Theo điều 21 luật Bảo hiểm y tế, quỹ chỉ thanh toán thuốc trong danh mục, nên khi được chỉ định thuốc ngoài danh mục, người bệnh phải tự trả cho toàn bộ, kể cả phần quỹ lẽ ra đã chi cho cùng thuốc chỉ định trong danh mục. Trong khi dự thảo luật sửa đổi vẫn chưa xử lý trường hợp này, thay vào đó giao Chính phủ quy định mức hưởng.
Cơ quan soạn thảo giải trình, khẳng định "người bệnh không mất quyền lợi bảo hiểm y tế, người bệnh tự chọn dịch vụ đắt hơn vẫn giữ được quyền lợi", nhưng dùng thuốc tốt hơn theo chỉ định chuyên môn lại mất quyền lợi.
"Như vậy là chưa công bằng đối với nhóm người bệnh có thu nhập thấp và nhóm người bệnh có hoàn cảnh khó khăn không sử dụng dịch vụ", ông Vũ chỉ ra và đề nghị với người bệnh chỉ định thuốc ngoài danh mục thì quỹ thanh toán theo đơn giá danh mục, người bệnh chi trả phần chênh lệch.
Đại biểu Hà Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi)
ẢNH: GIA HÂN
Cùng quan điểm này, đại biểu Hà Anh Thư (đoàn Quảng Ngãi), đề nghị quan tâm thêm đến khả năng tiếp cận thuốc theo chỉ định của bác sĩ. Chỉ định phải căn cứ vào tình trạng bệnh, hiệu quả và độ an toàn của thuốc.
Theo bà, khi rà soát danh mục thuốc bảo hiểm y tế, cần ưu tiên xem xét thuốc thế hệ mới có bằng chứng mang lại lợi ích rõ rệt cho người bệnh như kéo dài thời gian sống, giảm biến chứng hoặc giảm tác dụng phụ nghiêm trọng. Cần xác định nhóm người bệnh hưởng lợi rõ nhất, đồng thời đánh giá chi phí của cả quá trình điều trị và khả năng chi trả của quỹ.
Khi thuốc mà bác sĩ chỉ định thuộc phạm vi hưởng nhưng bệnh viện đang thiếu, bệnh viện phải giải thích và chủ động tìm phương án bảo đảm điều trị. Nếu có thuốc thay thế phù hợp, bác sĩ cần giải thích căn cứ chuyên môn cho người bệnh.
Trường hợp người bệnh phải tự mua thuốc và đủ điều kiện thanh toán trực tiếp, bệnh viện phải cấp phiếu xác nhận thiếu thuốc và hướng dẫn nộp hồ sơ kèm hóa đơn cho cơ quan bảo hiểm xã hội. Cơ quan bảo hiểm xã hội thanh toán trực tiếp cho người bệnh căn cứ vào số lượng, đơn giá trên hóa đơn, giới hạn đơn giá thanh toán và mức hưởng theo quy định.
Với thuốc ngoài phạm vi được hưởng, bệnh viện phải giải thích lý do chỉ định và chi phí mà người bệnh phải tự trả. Người bệnh cần biết những thông tin này trước khi bỏ tiền ra mua thuốc, đại biểu Thư nêu.