Buổi truyền nghề đặc biệt của nghệ sĩ guitar gốc Việt Nguyên Lê ở Hà Nội

Sự kiện thuộc khuôn khổ Liên hoan nhạc jazz quốc tế Hà Nội 2026 (Hanoi Jazztival 2026) - diễn ra tới hết ngày 19-9 tại Hà Nội với nhiều hoạt động như biểu diễn, tọa đàm, workshop… ở nhiều địa điểm khắp Hà Nội.

Nghệ sĩ gốc Việt Nguyên Lê về nước, ngoài tham gia biểu diễn tại liên hoan còn có một lớp học nâng cao, trò chuyện với những bạn trẻ yêu guitar và jazz về sự tương đồng giữa âm nhạc truyền thống Việt Nam và nhạc jazz.

Háo hức xem Nguyên Lê tái hiện âm sắc đàn bầu ngay trên cây đàn guitar

Nguyên Lê chia sẻ ông không được đào tạo một cách bài bản hay hệ thống về âm nhạc dân gian, không nắm rõ các điệu vùng miền và cũng không nói thành thạo tiếng Việt.

Để tiếp cận nguồn chất liệu này, ông đã dành nhiều năm lắng nghe tất cả các CD nhạc truyền thống Việt Nam tìm được, sau đó ký âm (transcribe) và tập chơi lại các câu nhạc đó.

Vào khoảng năm 1996, sau thời gian dài lắng nghe nhiều thể loại nhạc, Nguyên Lê bắt đầu hành trình tìm kiếm "linh hồn" của âm nhạc Việt Nam trong các giai điệu cổ truyền.

Mọi thứ thay đổi vào năm 2011, khi nghệ sĩ được nhạc sĩ Bùi Huy Tuấn mời về Hà Nội để chơi nhạc cùng các nghệ sĩ Việt Nam, giúp ông nhận ra sự kết nối giữa bản thân và các ca sĩ, nhạc sĩ người Việt đang sống, chơi nhạc tại quê nhà.

Ban đầu Nguyên Lê không thật sự thích nhạc pop Việt Nam bởi với ông, linh hồn của nhạc Việt nằm trong thứ âm nhạc đã được truyền giữ và trình diễn từ thời xa xưa đến tận bây giờ, chứ không phải nhạc pop đương đại.

Tuy nhiên sau một thời gian, bên cạnh dòng nhạc truyền thống, ông hiểu rằng dòng nhạc pop là một phần không thể tách rời của nền âm nhạc Việt Nam và sẽ luôn luôn tồn tại.

Tại workshop, nghệ sĩ cho rằng cả nhạc jazz và âm nhạc truyền thống Việt Nam đều sở hữu điểm chung có tính nền tảng là nghệ thuật ngẫu hứng (improvisation).

Nguồn cảm hứng âm nhạc Việt Nam hòa hợp rất tự nhiên khi đặt trong cấu trúc modal jazz. Trong đó các thang âm thứ (minor mode) rất dễ gợi lên âm hưởng và màu sắc đặc trưng của âm nhạc truyền thống Việt Nam.

Nguyên Lê cả chia sẻ, cả "thị phạm" - Video: ĐẬU DUNG

Nguyên Lê chia sẻ ông đem lòng yêu tiếng đàn bầu từ chuyến đi Hà Nội đầu tiên vào năm 1979. Do nhận thấy bản thân chơi đàn bầu thực tế rất tệ, ông quyết định ứng dụng những kỹ thuật học được từ đàn bầu lên cây đàn guitar.

Nghệ sĩ nói "tiếng đàn bầu có sắc thái rất gần gũi với giọng hát con người". Để tái hiện âm thanh này trên guitar, ông kết hợp kỹ thuật bồi âm (harmonics) cùng việc sử dụng cần nhún (whammy bar) để tạo ra những nét nhạc luyến láy, mượt mà và âm thanh liền mạch, gần gũi như tiếng hát.

Cả nói, Nguyên Lê cả mô phỏng âm sắc đàn bầu ngay trên cây đàn guitar và nhận được nhiều tràng vỗ tay của các bạn trẻ.

Nghệ sĩ gốc Việt Nguyên Lê (tên thật Lê Thành Nguyên) là con trai của GS sử học Lê Thành Khôi và bà Thẩm Hoàng Anh - con gái của dược sĩ nổi tiếng Thẩm Hoàng Tín.

Từ 1987-1989, Nguyên Lê được chọn là cây guitar của Dàn nhạc jazz quốc gia Pháp, có cơ hội được làm việc với những tên tuổi trong làng jazz thế giới như Didier Lockwood, Carla Bley, Quincy Jones…

Ông là một trong những tên tuổi tiên phong hàng đầu thế giới trong việc kết hợp âm nhạc truyền thống phương Đông (đặc biệt là âm hưởng dân gian Việt Nam) với jazz, rock và world music.

Ông sáng tạo kỹ thuật chơi guitar độc đáo, biến tiếng guitar điện mô phỏng lại sắc thái thanh điệu và kỹ thuật nhấn, rung của các nhạc cụ dân tộc Việt Nam như đàn bầu, đàn tranh, đàn nhị.

Album mốc son Tales from Viêt-Nam (1996) của ông gặt hái vô số giải thưởng châu Âu, tạo tiếng vang lớn cho tư duy hòa trộn nhạc dân gian Việt Nam vào jazz..

Thủ lĩnh Hưng BlackhearteD của ban nhạc rock Dạ Ma vừa bắt tay cùng 'quái kiệt' guitar jazz thế giới Nguyên Lê và nữ ca sĩ Đồng Lan để tạo nên một tác phẩm đậm đặc chất Việt giữa lòng Hollywood.