Cà Mau gỡ 'nút thắt' vốn xanh thúc đẩy kinh tế tuần hoàn tôm, lúa gạo

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Tại Cà Mau, diễn đàn "kết nối nguồn lực và tài chính xanh thúc đẩy kinh tế tuần hoàn" vừa diễn ra đã tập trung tháo gỡ nút thắt dòng vốn, tối ưu phụ phẩm và thúc đẩy chuỗi giá trị tôm và lúa gạo miền Tây.

Ngày 14.10, tại Cà Mau, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam (VSSA) phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Cà Mau tổ chức diễn đàn "Kết nối nguồn lực và tài chính xanh thúc đẩy kinh tế tuần hoàn ngành tôm và lúa gạo vùng đồng bằng sông Cửu Long".

Sự kiện nằm trong khuôn khổ dự án "Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn liên ngành vì sự phát triển bền vững ngành tôm, lúa và cà phê tại đồng bằng sông Cửu Long và Tây nguyên" do Liên minh châu Âu (EU) tài trợ.

Số liệu từ Sở Nông nghiệp và Môi trường Cà Mau cho biết, địa phương này đang là thủ phủ của ngành tôm quốc gia. Năm 2025, tổng diện tích nuôi tôm của tỉnh đạt 435.000. Sản lượng tôm đạt gần 595.000 tấn, đóng góp khoảng 2,5 tỉ USD vào kim ngạch xuất khẩu. Với quy mô chiếm tới 58% về diện tích và 45% về sản lượng tôm nuôi của cả nước, Cà Mau cũng là vùng đệm lý tưởng để thực chứng các giải pháp công nghệ và đón nhận dòng vốn xanh.

Tuy nhiên, địa phương này cũng đang đối mặt trực tiếp với những thách thức nghiêm trọng từ biến đổi khí hậu, chi phí vật tư đầu vào tăng cao, tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe cùng áp lực lớn trong xử lý chất thải.

Trong bối cảnh ấy, ông Trương Minh Út, Phó giám đốc Trung tâm Khuyến nông Khuyến ngư tỉnh Cà Mau, cho rằng chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn không còn là câu chuyện xa xôi mà đã trở thành hướng đi cấp thiết để ngành tôm và lúa gạo nhằm sử dụng hiệu quả tài nguyên, giảm chi phí, giảm phát thải và nâng cao sức cạnh tranh.

Theo ông Út, bản chất của kinh tế tuần hoàn là biến những thứ từng bị xem là phế phẩm trở thành nguồn nguyên liệu giá trị cho chu trình mới, sử dụng nguồn nước tiết kiệm hơn và tận thu phụ phẩm tôm, lúa để chế biến thành sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Để hiện thực hóa định hướng này, các đại biểu cho rằng Cà Mau cần chuyển mạnh tư duy từ mở rộng sản lượng sang nâng cao chất lượng và giá trị chuỗi ngành hàng. Trọng tâm là thúc đẩy tái chế phụ phẩm, phát triển nuôi biển công nghệ cao, đồng thời kiên quyết cắt giảm lạm dụng hóa chất, kháng sinh.

Song song đó là cần hoàn thiện hạ tầng thủy lợi và kiểm soát mặn - ngọt linh hoạt để thích ứng an toàn trước biến đổi khí hậu; tăng cường hợp tác quốc tế, huy động đầu tư, đẩy mạnh xây dựng cơ sở dữ liệu ngành thủy sản, hệ thống truy xuất nguồn gốc và quan trắc môi trường...

Tại diễn đàn, đại diện các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và ngân hàng đã đối thoại thẳng thắn về điều kiện, tiêu chí cũng như cơ chế cấp vốn xanh, vốn tác động cho khu vực hợp tác xã và doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Để biến cam kết thành hành động cụ thể, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam đã ký kết biên bản hợp tác với Tổ chức Cải thiện xã hội và chuyển đổi phát triển bền vững châu Á tại Việt Nam (ASSIST) để cùng thúc đẩy kinh tế tuần hoàn, chuyển đổi xanh cho ngành tôm Cà Mau.

Tại Cà Mau, Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam phối hợp cùng Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh vừa tổ chức diễn đàn kết nối nguồn lực và tài chính xanh thuộc khuôn khổ dự án do Liên minh châu Âu tài trợ. Sự kiện tập trung tháo gỡ điểm nghẽn về dòng vốn tín dụng xanh, đồng thời thúc đẩy mô hình kinh tế tuần hoàn cho hai ngành hàng trọng điểm là tôm và lúa gạo. Với quy mô nuôi tôm chiếm 58% diện tích và 45% sản lượng cả nước, Cà Mau đóng vai trò thủ phủ của ngành thủy sản quốc gia với kim ngạch xuất khẩu đạt khoảng 2,5 tỉ USD năm 2025. Tuy nhiên, vùng sản xuất này đang đứng trước nhiều thách thức lớn từ biến đổi khí hậu, chi phí vật tư tăng cao cùng áp lực xử lý chất thải theo các tiêu chuẩn quốc tế khắt khe. Mô hình tuần hoàn được xác định là giải pháp cấp thiết nhằm tối ưu hóa phụ phẩm, tiết kiệm nguồn nước và nâng cao sức cạnh tranh chuỗi giá trị. Để hiện thực hóa mục tiêu chuyển đổi, diễn đàn đã tạo không gian đối thoại trực tiếp giữa cơ quan quản lý, ngân hàng và doanh nghiệp nhằm tháo gỡ điều kiện tiếp cận các gói tài chính tác động. Hoạt động ký kết hợp tác giữa Liên minh Tôm sạch và Bền vững Việt Nam cùng Tổ chức Cải thiện xã hội và chuyển đổi phát triển bền vững châu Á đã mở ra bước đi cụ thể trong việc triển khai giải pháp kỹ thuật, hoàn thiện dữ liệu truy xuất và thúc đẩy chuyển đổi xanh thực chất tại địa phương.