Bỏ qua điều hướng
•

Sổ đỏ cấp năm 1995 ghi đất 'thổ cư', vì sao hồ sơ cấp đổi bị trả?

Sổ đỏ cấp năm 1995 ghi đất 'thổ cư', vì sao hồ sơ cấp đổi bị trả?
Nguồn ảnh: VietnamNet

Sổ đỏ cấp năm 1995 ghi 1.100m2 đất “thổ cư”, nhưng khi làm thủ tục cấp đổi, một gia đình ở Hà Nội bị trả hồ sơ. Theo Văn phòng đăng ký đất đai, diện tích này vượt hạn mức và thuật ngữ “thổ cư” không phải loại đất được quy định trong pháp luật.

Một gia đình tại Hà Nội phản ánh gặp vướng mắc khi làm thủ tục cấp đổi giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) được cấp từ tháng 2/1995, trong đó ghi 1.100m2 đất “thổ cư”. 

Cụ thể, khi làm thủ tục, Văn phòng đăng ký đất đai đã trả lại hồ sơ và cho biết diện tích đất vượt hạn mức, trong khi loại đất “thổ cư” không có trong quy định tại Luật Đất đai hiện hành. Cơ quan này đề nghị gia đình liên hệ UBND cấp xã để xác định lại.

Tuy nhiên, khi đến làm việc với chính quyền cấp xã, gia đình được thông báo địa phương chưa có hướng dẫn của thành phố đối với những trường hợp tương tự.

Vướng mắc khiến người dân băn khoăn liệu việc trả hồ sơ của Văn phòng đăng ký đất đai và câu trả lời của cấp xã có đúng quy định hay không. Nếu phải chờ hướng dẫn của thành phố, gia đình sẽ phải đợi đến bao giờ mới có thể cấp đổi giấy chứng nhận và thực hiện các thủ tục đăng ký biến động đất đai?

Người dân cũng đề nghị cơ quan chức năng làm rõ những văn bản pháp luật cần áp dụng trong trường hợp trên.

W-so do vietnamnet.jpg
UBND cấp tỉnh quy định việc xác định diện tích đất ở, quy định các trường hợp khác chưa xác định cụ thể diện tích đất ở trên giấy chứng nhận đã cấp. Ảnh minh họa: Hồng Khanh

Trả lời phản ánh, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, đây là vụ việc cụ thể, cần căn cứ vào hồ sơ lưu trữ và các quy định do địa phương ban hành theo thẩm quyền để xem xét, giải quyết. Do chưa có đầy đủ hồ sơ liên quan, Bộ không có cơ sở trả lời cụ thể.

Tuy nhiên, Bộ dẫn quy định tại khoản 2 Điều 20 Nghị định số 49/2026 về việc xác định diện tích đất ở đối với một số giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp trước ngày 1/7/2004.

Theo đó, giấy chứng nhận đã cấp trước ngày 1/7/2004, không thuộc trường hợp quy định tại khoản 6 Điều 141 của Luật Đất đai và chưa xác định cụ thể diện tích đất ở, nhưng thể hiện chung đất ở với đất khác bằng các cách ghi như “thổ cư”, “thổ tập trung”, “làm nhà ở”, “đất ở + vườn” hoặc các ký hiệu như “T”, “TV”, “TQ”, “TTT” thì việc xác định diện tích đất ở được thực hiện theo quy định.

Cụ thể, UBND cấp tỉnh căn cứ pháp luật đất đai qua các thời kỳ, quá trình quản lý, sử dụng đất và điều kiện thực tế tại địa phương để quy định việc xác định diện tích đất ở. Đồng thời, UBND cấp tỉnh có trách nhiệm quy định những trường hợp khác mà giấy chứng nhận đã cấp chưa xác định cụ thể diện tích đất ở để áp dụng quy định này.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng lưu ý quy định đối với những trường hợp giấy chứng nhận đã được xác nhận thay đổi, hoặc người nhận chuyển quyền sử dụng toàn bộ thửa đất đã được cấp giấy chứng nhận mới từ ngày 1/7/2004 trở về sau nhưng trên giấy chưa xác định cụ thể diện tích đất ở theo quy định tại điểm a khoản này. 

Trường hợp người nhận chuyển quyền sử dụng đất đã được cấp giấy chứng nhận mới và được xác định cụ thể diện tích đất ở trên giấy chứng nhận thì không xác định diện tích đất ở theo quy định tại khoản này. 

Đáng chú ý, khi người sử dụng đất thực hiện thủ tục đăng ký biến động đất đai, cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất có trách nhiệm đồng thời thực hiện việc xác định diện tích đất ở theo quy định.

Nếu người sử dụng đất có nhu cầu thực hiện riêng thủ tục xác định diện tích đất ở, trình tự và thủ tục sẽ được áp dụng theo quy định của UBND cấp tỉnh.

Căn cứ theo quy định nêu trên thì UBND cấp tỉnh quy định việc xác định diện tích đất ở, quy định các trường hợp khác chưa xác định cụ thể diện tích đất ở trên giấy chứng nhận đã cấp. 

Đối với trường hợp gia đình tại Hà Nội, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị người dân gửi phản ánh, kiến nghị đến UBND TP Hà Nội hoặc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội để được hướng dẫn thực hiện thủ tục theo quy định.

Vụ việc một gia đình tại Hà Nội bị Văn phòng đăng ký đất đai trả hồ sơ cấp đổi giấy chứng nhận cấp năm 1995 ghi 1.100m2 đất "thổ cư" đang phản ánh khoảng trống lúng túng trong thực thi pháp lý cơ sở. Cơ quan đăng ký từ chối với lý do diện tích vượt hạn mức và thuật ngữ "thổ cư" không tồn tại trong Luật Đất đai hiện hành, đồng thời chuyển hồ sơ về cấp xã. Dẫu vậy, chính quyền địa phương vẫn chưa thể xử lý do tiếp tục chờ văn bản hướng dẫn chi tiết từ Ủy ban nhân dân thành phố. Phản hồi về vướng mắc này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường viện dẫn khoản 2 Điều 20 Nghị định số 49/2026 quy định cách xử lý các giấy chứng nhận cấp trước ngày 1/7/2004 chưa phân định rõ diện tích đất ở. Theo quy định, những trường hợp ghi chung mục đích sử dụng như "thổ cư", "thổ tập trung", "làm nhà ở" hoặc ký hiệu "T", "TV" đều thuộc diện phải xác định lại diện tích đất ở cụ thể. Trách nhiệm ban hành quy định hướng dẫn chi tiết thuộc về Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, dựa trên pháp luật từng thời kỳ và điều kiện thực tế của địa phương. Cơ quan quản lý cũng lưu ý nguyên tắc này áp dụng cho cả trường hợp đã xác nhận biến động hoặc cấp đổi sau ngày 1/7/2004 nhưng chưa ghi nhận cụ thể diện tích đất ở. Ngược lại, nếu thửa đất nhận chuyển quyền đã được cấp đổi và xác định rõ phần diện tích đất ở thì sẽ không áp dụng quy trình hồi tố nêu trên. Việc sớm hoàn thiện các văn bản hướng dẫn của chính quyền địa phương là điều kiện tiên quyết để tháo gỡ điểm nghẽn, bảo đảm quyền lợi hợp pháp cho người sử dụng đất khi làm thủ tục đăng ký biến động.
amung