Sáng 27/10, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với Bộ Công an tổ chức "Hội nghị khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thúc đẩy tăng trưởng ngành nông nghiệp và môi trường tại miền Bắc".
Khoảng 450 đại biểu, đại diện các bộ, ngành, địa phương, viện nghiên cứu, trường đại học, doanh nghiệp, hợp tác xã và tổ chức quốc tế tham dự sự kiện.
Đưa cà phê Arabica Sơn La lên sàn đấu giá tại Mỹ
Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, cho biết tỉnh xác định truy xuất nguồn gốc là một trong những nền tảng để tổ chức lại vùng nguyên liệu, xác định rõ ranh giới các thửa đất trồng cà phê cũng như đáp ứng yêu cầu của thị trường nhập khẩu.
Ông Nguyễn Thành Công, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Sơn La, phát biểu tại sự kiện (Ảnh: Đình Trung).
Trong đó, Sơn La tập trung triển khai các yêu cầu của Liên minh châu Âu về chống mất rừng (EUDR), mở rộng khả năng tiếp cận những thị trường tiềm năng khác.
Qua làm việc với các đối tác, địa phương đã thống nhất định hướng đưa cà phê Arabica của tỉnh Sơn La lên sàn đấu giá tại Hawai, Mỹ vào tháng 11 tới.
Sơn La cũng phấn đấu đến quý II/2027 thúc đẩy cà phê Arabica Sơn La tham gia sàn đấu giá cà phê ở cấp quốc gia.
Lãnh đạo tỉnh Sơn La khẳng định số hóa vùng trồng không chỉ phục vụ truy xuất nguồn gốc mà còn giúp xác định khu vực có điều kiện phù hợp để phát triển cà phê, quy hoạch vùng sản xuất tập trung và nâng cao hiệu quả quản lý.
Tỉnh này luôn khuyến khích doanh nghiệp chia sẻ dữ liệu vùng trồng với cơ quan quản lý, rút ngắn thời gian hoàn thiện thông tin, bảo đảm dữ liệu đầy đủ, chính xác và có thể sử dụng chung.
Sơn La có khí hậu mưa nhiều, lạnh, cây cà phê Arabica ở đây sinh trưởng tốt cho chất lượng cao (Ảnh: Hoàng Tiến).
Trong khi đó, ông Bùi Duy Cường, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội, chia sẻ từ năm 2018 thành phố đã triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản tại địa chỉ hanoicheck.hanoi.gov.vn, từng bước đưa công nghệ và dữ liệu vào quản lý sản xuất tại cơ sở.
Hà Nội phối hợp với các địa phương hình thành và kiểm soát trên 1.380 chuỗi cung ứng nông sản, thực phẩm an toàn; phát triển hơn 3.400 sản phẩm OCOP, gắn truy xuất nguồn gốc với liên kết sản xuất, tiêu thụ nông sản.
Từ ngày 3/8, hệ thống cơ sở dữ liệu về dinh dưỡng và an toàn thực phẩm của Hà Nội chính thức vận hành, tiếp nhận đăng ký tài khoản và hồ sơ trực tuyến.
Trong thời gian tới, Hà Nội tiếp tục tập trung hoàn thiện hạ tầng dữ liệu, chuẩn hóa thông tin về cơ sở sản xuất, sản phẩm, lô hàng, chứng nhận và lưu thông hàng hóa.
Phó Chủ tịch Hà Nội kiến nghị Chính phủ, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ ngành, địa phương tiếp tục hỗ trợ kết nối, đồng bộ hệ thống dữ liệu, tạo điều kiện để Hà Nội hoàn thiện công tác truy xuất nguồn gốc nông, lâm, thủy sản, đáp ứng yêu cầu quản lý an toàn thực phẩm.
5 điểm nghẽn cần tháo gỡ trong phát triển khoa học công nghệ
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp phản ánh giai đoạn 2021-2026 toàn ngành đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế, bảo đảm an ninh lương thực, tạo sinh kế và thúc đẩy xuất khẩu.
Năm 2025, ngành tăng trưởng trên 3,7%, kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt 70,63 tỷ USD. 9 tháng đầu năm nay, tăng trưởng đạt 4,02%, kim ngạch xuất khẩu đạt 56,3 tỷ USD.
Ông Điệp nhấn mạnh ứng dụng giống mới, công nghệ sinh học, cơ giới hóa và quy trình canh tác tiên tiến giúp năng suất các giống lúa mới tăng khoảng 9,9%, sản lượng tăng ước 2,4 triệu tấn mỗi năm, tạo giá trị kinh tế gia tăng khoảng 12.000 tỷ đồng. Trong các lĩnh vực khác, nghiên cứu vaccine thú y, phát triển giống cây lâm nghiệp, mở rộng nuôi trồng thủy sản và tăng tỷ trọng chế biến sâu cũng đạt nhiều kết quả tích cực.
Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp thông tin tại hội nghị (Ảnh: Đình Trung).
Dù vậy, Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp chỉ rõ ngành nông nghiệp đang đối mặt với 5 điểm nghẽn lớn. Đó là sản xuất nhỏ lẻ, phân tán; nghiên cứu và chuyển giao công nghệ dàn trải; hạn chế về giống và công nghệ đầu vào; thiếu công nghệ bảo quản, chế biến sâu; dữ liệu chưa liên thông và nhân lực số còn yếu. Những hạn chế này thể hiện rõ ở từng ngành hàng.
Trong đó, chăn nuôi còn phụ thuộc khoảng 65% nguyên liệu thức ăn nhập khẩu, công nghệ hiện đại chủ yếu tập trung tại trang trại lớn. Thủy sản chưa khai thác hết tiềm năng nuôi biển do hạn chế về giống, hạ tầng và liên kết thị trường.
Trong lâm nghiệp, các chuỗi giá trị chủ lực như keo, tre nứa, quế còn gặp khó khăn về giống, sâu bệnh, công nghệ chế biến và tiêu chuẩn xuất khẩu. Kết quả nghiên cứu chưa được chuyển giao rộng rãi, liên kết giữa các viện, trường và doanh nghiệp chưa chặt chẽ, khiến nhiều tiến bộ công nghệ chậm đi vào sản xuất.
Để tháo gỡ thực tế đó, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất tập trung nguồn lực vào những công nghệ giải quyết trực tiếp bài toán của từng ngành hàng, ưu tiên giống chất lượng cao, công nghệ sinh học, tự động hóa, chế biến sâu và truy xuất nguồn gốc.
Đặc biệt phải đổi mới phương thức nghiên cứu theo hướng lấy nhu cầu doanh nghiệp và thị trường làm điểm xuất phát. Tăng cường liên kết giữa viện, trường, doanh nghiệp và địa phương, gắn nhiệm vụ khoa học công nghệ với sản phẩm cụ thể, khả năng thương mại hóa và hiệu quả kinh tế.
Mục tiêu không chỉ là tạo ra nhiều kết quả nghiên cứu, mà quan trọng hơn là đưa công nghệ vào sản xuất, giảm chi phí, nâng giá trị gia tăng và tạo động lực tăng trưởng bền vững cho ngành nông nghiệp, theo Thứ trưởng Đặng Ngọc Điệp.