Các bệnh hô hấp gây ho về đêm

Ho nhiều về đêm không phải lúc nào cũng bắt nguồn từ không khí lạnh hoặc cảm giác ngứa, rát đơn giản ở cổ họng. Khi cơ thể chuyển sang tư thế nằm, đường thở có thể co thắt, còn dịch tiết dễ ứ đọng hơn, khiến phản xạ ho xuất hiện rõ rệt. Theo ThS.BS Đặng Thành Đô, Khoa Hô hấp, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội, người bệnh cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ tự dùng thuốc giảm ho. Một nguyên nhân thường gặp là hen phế quản, căn bệnh không phải lúc nào cũng biểu hiện bằng những cơn khó thở hoặc tiếng khò khè điển hình. Một số người mắc hen thể ho, trong đó ho kéo dài hoặc tái diễn trở thành dấu hiệu nổi bật, đặc biệt khi đêm xuống và cơ thể bắt đầu nghỉ ngơi. Những thay đổi sinh lý trong lúc ngủ có thể làm tình trạng viêm, cùng mức phản ứng quá mức của đường thở, trở nên rõ ràng hơn. Không khí lạnh, bụi, khói thuốc, lông động vật hoặc các dị nguyên xuất hiện trong phòng ngủ cũng có thể kích hoạt cơn ho ở người có cơ địa hen. Vì vậy, người thường xuyên ho về đêm nên chú ý những yếu tố trong không gian ngủ, nhất là khi triệu chứng lặp lại sau một tác nhân cụ thể. Ho kéo dài kèm khó thở là lý do cần đi khám, bởi biểu hiện này có thể liên quan đến hen phế quản và cần hướng điều trị phù hợp. Giãn phế quản cũng có thể khiến người bệnh ho nhiều hơn vào ban đêm, do thành phế quản bị tổn thương và giãn rộng bất thường. Tình trạng này làm dịch nhầy dễ tích tụ trong đường thở, dẫn đến ho kéo dài, khạc nhiều đờm và nhiễm trùng hô hấp tái diễn. Khi nằm ngủ, dịch tiết khó thoát ra ngoài, từ đó kích thích phản xạ ho và khiến triệu chứng ban đêm trở nên nổi bật hơn. Trong những đợt bệnh nặng lên, người bị giãn phế quản có thể khạc đờm nhiều hơn, đồng thời cảm thấy khó thở tăng lên cả trong thời gian nghỉ ngơi ban đêm. Các dấu hiệu này không nên bị xem nhẹ, nhất là khi lượng đờm thay đổi hoặc tình trạng ho đột ngột khác với thường ngày. Việc thăm khám giúp xác định mức độ tổn thương đường thở, tình trạng nhiễm trùng và cách kiểm soát triệu chứng phù hợp. Với bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính, hay COPD, cơn ho ở một số người bệnh có thể khó chịu hơn vào ban đêm, làm giấc ngủ bị gián đoạn. Dịch tiết trong đường thở, đặc biệt ở người tăng tiết đờm, thường góp phần kích thích phản xạ ho và khiến người bệnh thức giấc nhiều lần. Nếu ho đêm xuất hiện thường xuyên hơn, người bệnh cần chú ý vì đây có thể là dấu hiệu bệnh diễn biến nặng lên hoặc xuất hiện vấn đề hô hấp khác. Những bệnh nhiễm trùng đường hô hấp như viêm phế quản, viêm phổi hoặc nhiễm trùng sau cảm cúm cũng có thể gây ho dai dẳng trong nhiều ngày. Tư thế nằm khiến dịch tiết khó được đào thải, vì vậy cơn ho có thể tăng lên vào ban đêm, ngay cả khi các triệu chứng ban ngày đã giảm bớt. Tuy nhiên, theo bác sĩ Đô, không nên mặc định mọi cơn ho đêm sau nhiễm trùng đều chỉ là phần kéo dài của cảm cúm. Nếu ho tiếp tục kéo dài, tái diễn hoặc đi kèm sốt, khó thở, đau ngực, khạc đờm bất thường, người bệnh nên được bác sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân. Ho ra máu là dấu hiệu cần đặc biệt lưu ý, không nên trì hoãn việc thăm khám hoặc tự điều trị tại nhà bằng thuốc giảm ho. Thông tin trên được VnExpress đăng tải, nhấn mạnh rằng nhận diện đúng bệnh hô hấp sẽ giúp người bệnh điều trị đúng hướng và tránh bỏ sót tình trạng nặng lên.