Núi Một được xem như một ngọn núi “mồ côi” nằm giữa lòng phố biển Quy Nhơn. Ngọn núi có chiều cao khoảng 44m, diện tích gần 6,9ha, địa hình dốc lớn, địa chất phức tạp. Nơi đây hiện có 228 hộ dân sinh sống (khoảng 1.000 nhân khẩu), trong đó khoảng 183 hộ sinh sống trên khu vực núi, sườn núi và 45 hộ sinh sống dưới chân núi.
Nguy hiểm rình rập người dân
Do địa hình, địa chất phức tạp, đất đá phong hóa mạnh, gặp mưa lớn kéo dài, nơi đây thường xuyên xảy ra tình trạng sạt lở đất nghiêm trọng. Nước mưa đổ về, tạo ra các hàm ếch ăn sâu vào vách núi, đe dọa trực tiếp đến cuộc sống, tài sản của hàng trăm hộ dân trong khu vực.
Theo ghi nhận của PV, núi Một nằm đơn độc giữa khu dân cư đông đúc ở phường Quy Nhơn, bên cạnh dòng sông Hà Thanh. Dưới chân núi, nhà cửa mọc san sát, những lối đi nhỏ hẹp, quanh co len lỏi giữa khu dân cư. Nếu xảy ra sạt lở với khối lượng đất đá lớn, việc thoát nạn của người dân sẽ gặp nhiều khó khăn...
Những dấu tích của các vụ sạt lở hiện rõ trên sườn núi. Một số ngôi nhà đã bị đất đá sạt lở tác động vào gây sụp đổ, vùi lấp. Có căn nhà đứng trơ trọi với phần tường nứt toác, tách đôi, kết cấu hư hỏng nghiêm trọng; một phần công trình chênh vênh như sắp đổ sập xuống. Cảnh tượng đổ nát cho thấy mức độ nguy hiểm mà người dân nơi đây phải đối mặt.
Không ít ngôi nhà khác vẫn còn đứng vững nhưng đất đá tràn xuống, phủ kín phần mái phía sau. Những mảng tường bị đất đá đè ép khiến các công trình luôn trong tình trạng đáng lo ngại. Trên sườn núi, nhiều cây xanh mọc cheo leo, thân cây nghiêng về phía nhà dân, tiềm ẩn nguy cơ gãy đổ, gây mất an toàn cho người và tài sản.
Ở phía trên sườn núi, dấu vết sạt lở thể hiện rõ khi nhiều căn nhà bị đất đá cuốn trôi, chỉ còn trơ lại phần dầm, móng. Những nền nhà bị xói lở, nằm chênh vênh giữa lưng chừng núi, minh chứng cho sức tàn phá của thiên tai qua thời gian.
Nỗi lo sạt lở cũng khiến nhiều căn nhà cửa đóng then cài, không còn người sinh sống. Những ngôi nhà bỏ hoang nằm xen giữa khu dân cư đông đúc tạo nên khung cảnh đìu hiu, trái ngược với nhịp sống thường ngày trên sườn núi.
Mùa mưa phải đi tá túc nơi khác
Trước nguy cơ sạt lở đe dọa tính mạng và tài sản người dân, UBND phường Quy Nhơn đề xuất san phẳng núi Một nhằm xử lý triệt để tình trạng này, đồng thời cải tạo, chỉnh trang đô thị, tạo quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Dù cùng vợ con chuyển đến tá túc tại khu vực an toàn, hàng ngày ông Võ Văn Minh (49 tuổi) vẫn trở về ngôi nhà nằm sát chân núi Một để lo phần hương khói.
Theo ông Minh, trước đây hễ mưa kéo dài khoảng 10 ngày là cả gia đình kéo sang nhà vợ tá túc, tạnh mưa mới dám quay về. Đợt mưa bão vừa rồi diễn ra gấp quá, chỉ sau 2 ngày đất đá đổ sập xuống nên không kịp tránh trú. May nhờ bờ kè được xây trước đó ngăn lại, nếu không ngôi nhà và tính mạng của cả gia đình khó lòng bảo toàn.
Dù gắn bó nhiều năm với ngôi nhà này và hàng xóm láng giềng nhưng ông Minh mong muốn chính quyền địa phương sớm triển khai phương án san núi để khắc phục triệt để sạt lở đất, giúp người dân ổn định cuộc sống.
Ông Minh mong muốn chính quyền địa phương cùng lãnh đạo tỉnh Gia Lai tạo điều kiện giúp đỡ cho bà con nằm trong vành đai sạt lở yên tâm cuộc sống.
Cách nhà ông Minh không xa và dù chưa bị sạt lở đất nhưng ông Nguyễn Văn Thã (82 tuổi) vẫn luôn thấp thỏm, lo âu bởi một cây xanh trên vách núi đang nghiêng về phía ngôi nhà, có nguy cơ gãy đổ bất cứ lúc nào.
Theo ông Thã, đợt mưa bão trước đó đã quật ngã một cây xanh trên vách núi khiến ngôi nhà ông bị vỡ 20 viên ngói. Cây xanh hiện nay lớn hơn, tán lá rộng, nếu đổ xuống, ngôi nhà có thể bị sập.
Ông Thã đề nghị chính quyền địa phương trước mắt có biện pháp xử lý tình huống cấp bách, cụ thể là chặt hạ cây xanh trên núi nhằm bảo đảm an toàn tính mạng và tài sản cho gia đình ông.