Cận cảnh súng thần công dài gần 3m, phát lộ khi tu bổ Thành Điện Hải

Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Khẩu súng thần công dài gần 3m phát lộ tại Thành Điện Hải (Đà Nẵng) đã được đưa lên khỏi hố đào để bảo quản, nghiên cứu. Hiện vật còn khá nguyên vẹn, không bị gãy vỡ.

Ngày 22/10, lãnh đạo Bảo tàng Đà Nẵng cho biết đã đưa khẩu súng thần công phát lộ tại di tích Thành Điện Hải lên khỏi hố đào, chuyển đến vị trí bảo quản tạm thời để tiếp tục nghiên cứu, xử lý.

Khẩu súng được phát hiện vào khoảng 9h30 ngày 21/10, trong quá trình thi công dự án tu bổ, phục hồi và tôn tạo Di tích quốc gia đặc biệt Thành Điện Hải (thành phố Đà Nẵng).

Cận cảnh súng thần công dài gần 3m, phát lộ khi tu bổ Thành Điện Hải - 1 — Bí thư Thành ủy Đà Nẵng Lê Ngọc Quang (áo trắng) kiểm tra việc đưa hiện vật lên khỏi vị trí phát lộ vào ngày 21/10 (Ảnh: Hoài Sơn).

Theo lãnh đạo Bảo tàng Đà Nẵng, hiện vật được phát hiện ở độ sâu 143,5cm, cùng lớp gạch vồ gãy vỡ, vữa vôi và dấu vết than tro. Súng thần công dài 2,95m, đường kính đáy 40cm, phần chuôi dài 17cm, rộng 12cm, được đúc bằng gang.

Súng có cấu trúc nguyên khối, với núm chuôi hình cầu, đáy giật cấp tạo các gờ nổi đồng tâm, thân thuôn dần về phía miệng nòng. Phần giữa thân có hai tai súng đối xứng, dùng để đặt lên giá pháo.

Cận cảnh súng thần công dài gần 3m, phát lộ khi tu bổ Thành Điện Hải - 2 — Hiện vật có chiều dài 2,95m, đường kính đáy 40cm (Ảnh: Hoài Sơn).

Về hình thái, hiện vật còn khá nguyên vẹn, không bị gãy vỡ. Tuy nhiên, do bị chôn vùi lâu năm trong môi trường đất cát ẩm có chứa muối, tạp chất xây dựng, bề mặt súng bị bao phủ bởi lớp kết vón dày, gồm sản phẩm ăn mòn kim loại kết dính với cát, sỏi nhỏ và mảnh vữa gạch.

Sau khi đưa lên khỏi hố đào, khẩu súng được chuyển đến vị trí bảo quản tạm thời trong khuôn viên di tích, kê cố định trên hệ thống bệ gỗ và cách ly với mặt đất bằng bạt chống ẩm.

Cận cảnh súng thần công dài gần 3m, phát lộ khi tu bổ Thành Điện Hải - 3 — Cấu trúc nòng súng, núm chuôi hình cầu, thân có hai tai súng đối xứng, dùng để đặt lên giá pháo (Ảnh: Hoài Sơn).

Theo lãnh đạo Bảo tàng Đà Nẵng, những dấu tích này góp phần phản ánh các biến cố lịch sử tại Thành Điện Hải, đặc biệt là giai đoạn quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương chiến đấu chống liên quân Pháp - Tây Ban Nha (1858-1860).

Thời gian tới, bảo tàng sẽ tiếp tục duy trì độ ẩm ổn định tại khu vực bảo quản tạm thời. Sau khi xử lý lớp kết vón trên bề mặt, các chuyên gia sẽ khảo sát, đo vẽ kỹ thuật chi tiết và lập hồ sơ hiện vật theo quy định.

Cận cảnh súng thần công dài gần 3m, phát lộ khi tu bổ Thành Điện Hải - 4 — Súng thần công nguyên vẹn được trưng bày tại Thành Điện Hải. Ảnh chụp trước thời điểm dự án khởi công (Ảnh: Hoài Sơn).

Theo tư liệu của Cổng thông tin điện tử thành phố Đà Nẵng, Thành Điện Hải được xây dựng năm 1813. Công trình nằm ở phường Hải Châu, thành phố Đà Nẵng.

Thành Điện Hải là một dấu ấn ghi nhớ truyền thống đấu tranh chống giặc ngoại xâm của nhân dân Đà Nẵng.

Tháng 11/1988, Di tích Thành Điện Hải đã được Bộ Văn hóa Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích lịch sử cấp Quốc gia.

Đến năm 2017, Thủ tướng chính phủ đã ký quyết định công nhận Thành Điện Hải là di tích quốc gia đặc biệt.

Việc phát lộ khẩu súng thần công bằng gang dài gần 3m trong dự án tu bổ Thành Điện Hải ngày 21/10 đánh dấu một phát hiện khảo cổ quan trọng tại Đà Nẵng. Hiện vật được tìm thấy ở độ sâu 143,5cm, nằm lẫn trong lớp gạch vồ gãy vỡ, vữa vôi và dấu vết than tro. Lãnh đạo Bảo tàng Đà Nẵng đã nhanh chóng phối hợp đưa khối khí tài quân sự này lên khỏi hố đào an toàn để tiến hành công tác bảo tồn khẩn cấp. Khẩu pháo có chiều dài chính xác 2,95m, đường kính đáy 40cm, cấu trúc đúc nguyên khối với núm chuôi hình cầu và hai tai súng đối xứng còn khá nguyên vẹn. Dù kết cấu kim loại không bị nứt vỡ, bề mặt súng đã bị bao phủ bởi lớp kết vón dày do nhiều năm chôn vùi trong tầng đất ẩm chứa muối khoáng. Hiện tại, hiện vật đang được kê trên bệ gỗ cách ly ẩm trong khuôn viên di tích nhằm giữ độ ổn định vật lý trước khi bước vào khâu đo vẽ kỹ thuật. Phát hiện này cung cấp nguồn tư liệu vật chất sống động về cuộc chiến phòng thủ của quân dân Đà Nẵng dưới sự chỉ huy của danh tướng Nguyễn Tri Phương giai đoạn 1858 đến 1860. Đây là minh chứng khẳng định rõ nét hơn vai trò chiến lược của Thành Điện Hải, công trình lịch sử khởi dựng từ năm 1813 đã được công nhận là Di tích quốc gia đặc biệt năm 2017. Thời gian tới, cơ quan chuyên môn sẽ tiến hành bóc tách lớp rỉ sét bề mặt để lập hồ sơ khoa học chi tiết theo quy định.