Ngày 7/10, phát biểu tại Hội nghị khoa học quốc tế liên ngành Khoa học và Công nghệ để Phát triển bền vững ở Gia Lai, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính nhấn mạnh tri thức khoa học cần được chuyển hóa thành những quyết định đúng đắn và những thay đổi có ích cho xã hội.
Theo Thứ trưởng, Việt Nam cần tập trung vào 4 định hướng lớn, gồm vun đắp nền tảng khoa học cơ bản và phát triển công nghệ lõi; phát triển nguồn nhân lực, thu hút nhân tài; tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện, trường và doanh nghiệp để đưa nghiên cứu vào thực tiễn; đồng thời gắn phát triển khoa học và công nghệ với trách nhiệm xã hội.
Khoa học cơ bản là nền tảng của công nghệ lõi
Hội nghị được tổ chức dưới sự bảo trợ của Bộ Khoa học và Công nghệ và Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST).
Đây là hội nghị thứ tư trong chuỗi hội nghị liên ngành về khoa học và xã hội do Hội Gặp gỡ Việt Nam tổ chức tại Việt Nam, sau "Khoa học cơ bản và Xã hội" (2016), "Khoa học để Phát triển" (2018) và "Khoa học, Đạo đức học và Phát triển con người" (2022).
Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, hội nghị năm nay được tổ chức trong bối cảnh Việt Nam đang tập trung nguồn lực triển khai Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Theo Thứ trưởng Trần Trung Tính, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định xây dựng năng lực nghiên cứu và phát triển, làm chủ công nghệ, đổi mới sáng tạo để phát triển bằng tri thức, nâng cao chất lượng sống và phát triển bền vững là trọng tâm của ngành (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ).
Ông nhấn mạnh khoa học và công nghệ không chỉ là động lực then chốt của tăng trưởng kinh tế mà còn phải trở thành nền tảng cho phát triển bền vững, bao trùm, lấy con người làm trung tâm và bảo vệ môi trường sống cho các thế hệ tương lai.
Ngày 30/4, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 21 ban hành danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược. Danh mục xác định 10 nhóm công nghệ được ưu tiên nguồn lực, trong đó có công nghệ số, công nghệ lượng tử, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, công nghệ năng lượng, vật liệu tiên tiến...
Theo lãnh đạo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc ưu tiên các lĩnh vực này nhằm thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và làm chủ những công nghệ then chốt, qua đó tạo thêm động lực cho phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững.
Trong đó, nghiên cứu cơ bản cần được nhìn nhận với tầm nhìn dài hạn, bởi đây không chỉ là nguồn hình thành công nghệ lõi mà còn góp phần xây dựng nguồn nhân lực tinh hoa, nâng cao năng lực dự báo, hoạch định chính sách và khả năng tự chủ phát triển của quốc gia.
Đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn
Một định hướng khác được Thứ trưởng nhấn mạnh là tăng cường liên kết giữa Nhà nước, viện, trường và doanh nghiệp.
Theo mô hình này, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo, xác định định hướng chiến lược và xây dựng cơ chế, chính sách; các viện nghiên cứu, trường đại học tạo tri thức và đào tạo nguồn nhân lực; trong khi doanh nghiệp là trung tâm ứng dụng, đầu tư cho nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ và thương mại hóa sản phẩm.
Thứ trưởng cho rằng những mô hình hợp tác hiệu quả giữa “ba nhà” cần được nghiên cứu và nhân rộng, nhằm rút ngắn khoảng cách từ kết quả nghiên cứu đến ứng dụng trong đời sống, sản xuất và kinh doanh.
Cùng với đó, Việt Nam cần chú trọng đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, thu hút nhân tài và tăng cường hợp tác quốc tế, qua đó hội tụ nguồn lực trí tuệ phục vụ quá trình phát triển khoa học và công nghệ.
Lãnh đạo Bộ cũng mong muốn từ hội nghị có thể hình thành các chương trình, dự án nghiên cứu và phát triển cụ thể giữa viện, trường, doanh nghiệp trong nước với các đối tác quốc tế.
Bộ Khoa học và Công nghệ cam kết sẽ đồng hành, lắng nghe, tiếp thu các trí tuệ, sáng kiến từ hội nghị; đồng thời khẳng định Bộ sẽ tiếp tục tham mưu hoàn thiện thể chế, tháo gỡ những rào cản đối với nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và tạo môi trường thuận lợi cho khoa học, công nghệ phát triển bền vững.