Căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Căn nhà nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng nghỉ lại, làm việc và qua đời ở Nghĩa Hành (Quảng Ngãi) vẫn được gia đình gìn giữ đến nay. Những câu chuyện về những ngày cuối đời của cụ cũng được con cháu truyền lại qua nhiều thế hệ.

Tại thôn Phú Bình, xã Nghĩa Hành, căn nhà của gia đình bà Võ Thị Tuyết từng là nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng, nguyên quyền Chủ tịch nước, nghỉ lại vào ban đêm trong những ngày cuối đời. Đây cũng là nơi cụ trút hơi thở cuối cùng, trước khi lễ tang được tổ chức tại nhà rồi đưa lên núi Thiên Ấn an táng.

Ngôi nhà cũ vốn được làm bằng tranh tre, vách đất, sau đó được phục dựng và hoàn thành vào ngày 21.4.1997. Theo ông Nguyễn Lãnh, con bà Võ Thị Tuyết và cháu nội bà Nguyễn Thị Em, khi phục dựng, gia đình giữ nguyên dáng nhà cũ, từ vách đất đến cách bài trí bên trong, nhằm tái hiện không gian nơi cụ Huỳnh từng sống.

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 1. — Những năm tháng cuối đời, nguyên quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng đã sống, làm việc và trút hơi thở cuối cùng ngay chính tại căn nhà này

Mái nhà lợp tranh, những cột gỗ, vách đất và hệ thống cửa gỗ tạo nên dáng vẻ mộc mạc của một ngôi nhà xưa. Bên trong, bộ bàn ghế gỗ cùng không gian thờ tự vẫn được gìn giữ. Bàn thờ cụ Huỳnh đặt chung với không gian thờ gia tiên, trở thành một phần quen thuộc của căn nhà.

Bà Nguyễn Thị Em từng chăm lo bữa ăn cho cụ Huỳnh trong những ngày cụ ở đây. Những câu chuyện bà kể về cụ được con cháu tiếp tục truyền lại qua nhiều thế hệ. Việc nhang khói cho cụ cũng trở thành một phần trong sinh hoạt hằng ngày của gia đình.

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 2. — Căn nhà được phục dựng theo lối kiến trúc xưa, cách đây gần 30 năm

Từ căn nhà này, câu chuyện về cụ Huỳnh còn được nối với quê hương nơi cụ sinh ra ở Tiên Phước. Theo ông Nguyễn Ngọc Tuấn, Chủ tịch UBND xã Nghĩa Hành, nhiều năm qua, hai địa phương vẫn duy trì việc thăm viếng. Đến ngày sinh của cụ, đoàn từ Nghĩa Hành về Tiên Phước; đến ngày mất, đoàn từ Tiên Phước trở lại Nghĩa Hành rồi lên núi Thiên Ấn dâng hương.

Mời độc giả cùng nhìn lại căn nhà xưa, nơi lưu giữ những dấu tích và câu chuyện về những ngày cuối đời của cụ Huỳnh Thúc Kháng:

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 3. — Ngôi nhà được phục dựng theo dáng cũ, giữ lại những nét mộc mạc của căn nhà tranh tre, vách đất trước đây

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 4. — Bàn thờ cụ Huỳnh cùng gia tiên được đặt trang trọng ngay chính giữa căn nhà và trên chiếc tủ thờ cao hơn tủ bên cạnh

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 5. — Không gian bên trong căn nhà được gia đình gìn giữ theo cách bố trí cũ, với bàn ghế và đồ dùng bằng gỗ

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 6. — Ông Nguyễn Lãnh, cháu bà Nguyễn Thị Em, sống trong căn nhà này và hương khói cho tổ tiên, cụ Huỳnh tại không gian riêng bên phải nhà

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 7. — Bộ ấm chén đặt trong khay gỗ xưa gợi cho người xem những hoài niệm

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 8. — Chiếc gối bằng gỗ nguyên khối là vật dụng giản dị gắn với nguyên quyền Chủ tịch nước Huỳnh Thúc Kháng trong những ngày cuối đời

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 9. — Chiếc nỏ gỗ được treo trên tường nhà

Cuốn sổ lưu niệm được đặt trên bàn, ở gian giữa đã nhuốm màu thời gian

ẢNH: HOÀNG SƠN

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 14. — Bên cạnh căn nhà, nơi cụ Huỳnh Thúc Kháng trút hơi thở cuối cùng, khuôn viên còn có nhà trưng bày các hiện vật liên quan đến Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung bộ, trong đó có những hiện vật gốc gắn với cuộc đời và hoạt động của cụ Huỳnh

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 15. — Đôi guốc mộc và đèn gió cụ Huỳnh từng dùng để đi kinh lý các tỉnh miền Trung (1946 1947)

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 16. — Khăn vấn cụ Huỳnh từng dùng

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 17. — Bộ áo dài đen cụ Huỳnh từng mặc

Thăm căn nhà lưu dấu những ngày cuối đời cụ Huỳnh Thúc Kháng- Ảnh 18. — Chiếc gậy gỗ gắn bó với cụ Huỳnh trong những ngày cuối đời

Tại thôn Phú Bình, xã Nghĩa Hành, tỉnh Quảng Ngãi, ngôi nhà của gia đình bà Võ Thị Tuyết là địa chỉ lịch sử đặc biệt khi từng ghi dấu những ngày làm việc và trút hơi thở cuối cùng của cụ Huỳnh Thúc Kháng, nguyên quyền Chủ tịch nước. Công trình vốn dựng bằng tranh tre vách đất đơn sơ, sau đó được gia đình hoàn thành phục dựng vào ngày 21.4.1997 nhằm tái hiện trọn vẹn không gian sinh hoạt năm xưa. Trước khi được đưa lên an táng tại núi Thiên Ấn, lễ tang của cụ cũng đã được tổ chức trang trọng ngay tại chính ngôi nhà này. Ông Nguyễn Lãnh, con bà Võ Thị Tuyết và là cháu nội bà Nguyễn Thị Em, cùng các thế hệ con cháu vẫn tiếp nối nếp gìn giữ kiến trúc mộc mạc cùng hệ thống kỷ vật nguyên bản. Bàn thờ cụ Huỳnh được đặt trang trọng trong không gian thờ tự gia đình, duy trì việc hương khói thường nhật bên cạnh các hiện vật mộc mạc như chiếc gối gỗ nguyên khối hay bộ bàn ghế xưa. Những câu chuyện về chuỗi ngày bà Em chăm lo từng bữa ăn cho nhà chí sĩ yêu nước tiếp tục được trao truyền như một di sản tinh thần quý báu. Không gian lịch sử này còn đóng vai trò sợi dây gắn kết bền chặt giữa quê hương nơi cụ sinh ra tại Tiên Phước và vùng đất Nghĩa Hành. Theo chính quyền địa phương, hai đơn vị vẫn duy trì nền nếp đoàn viếng qua lại vào các dịp ngày sinh và ngày mất của cụ để cùng lên núi Thiên Ấn dâng hương tưởng niệm. Bên cạnh căn nhà phục dựng, khu trưng bày hiện vật của Ủy ban Kháng chiến hành chính Nam Trung bộ tại khuôn viên tiếp tục góp phần lưu giữ trọn vẹn những giá trị lịch sử hào hùng.