Bỏ qua điều hướng

Canada 'bắt tay' EU giữa lúc căng thẳng thương mại với Mỹ

Canada 'bắt tay' EU giữa lúc căng thẳng thương mại với Mỹ
Nguồn ảnh: VietnamNet

Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố nước này sẽ theo đuổi một liên minh an ninh và kinh tế độc đáo với châu Âu giữa lúc căng thẳng thương mại với Mỹ leo thang.

Phát biểu trước các nhà đầu tư, lãnh đạo doanh nghiệp và quan chức chính phủ tại Hội nghị thượng đỉnh Đầu tư Canada được tổ chức lần đầu tiên hôm 15/9, Thủ tướng Carney đã giới thiệu Canada như một "bến đỗ an toàn" và điểm đến sinh lời cho nguồn vốn nước ngoài, trong bối cảnh chính phủ của ông đang tìm cách giảm bớt sự phụ thuộc vào thương mại với Mỹ.

thu tuong Canada The Canadian Press 1.jpg
Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: The Canadian Press

Trong 18 tháng qua, mối quan hệ với Mỹ đã rạn nứt, buộc Canada phải tìm kiếm các giải pháp để tránh những thiệt hại kinh tế nghiêm trọng.

"Thế giới đang trở nên chia rẽ và nguy hiểm hơn. Chủ quyền và sự cởi mở đang ở thế giằng co. Hội nhập kinh tế đang bị biến thành vũ khí. Thuế quan được sử dụng như một công cụ gây sức ép", ông Carney nói, ám chỉ chính sách áp thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump với các đối tác thương mại.

Thủ tướng Canada nhấn mạnh nước này đã nhận ra sự rạn nứt sớm hơn hầu hết các quốc gia khác. Ông định vị Canada như một nền tảng để xây dựng vị thế trong "trật tự kinh tế toàn cầu mới".

Theo báo Guardian, mặc dù ông Carney từng gọi căng thẳng với Mỹ là một cuộc chiến tranh thương mại, nhưng tại hội nghị, các quan chức cấp cao của Canada vẫn lạc quan rằng tầm nhìn mang tính toàn cầu hơn của đất nước có thể thu hút hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư mới. Sự chuyển hướng được thể hiện rõ nét qua nỗ lực của ông Carney trong những tuần gần đây nhằm tăng cường quan hệ kinh tế và chính trị giữa Canada và Liên minh châu Âu (EU).

Ông Carney lưu ý Canada là thành viên duy nhất không thuộc châu Âu tham gia chương trình tín dụng quốc phòng trị giá 150 tỷ Euro của EU hồi đầu năm nay, đồng thời khẳng định Ottawa sẽ theo đuổi một mối quan hệ "độc đáo" với khối. Ông Carney cũng đề cập đến nhiều khả năng hợp tác, bao gồm triển vọng miễn thị thực (visa) đi lại và làm việc giữa hai bên, dù thừa nhận Canada và EU mới chỉ đang ở giai đoạn đầu của các cuộc thảo luận.

Ông Carney sẽ là khách mời danh dự tại phiên họp toàn thể của Nghị viện Châu Âu ở Strasbourg, Pháp trong tuần này. Ông sẽ lắng nghe bài phát biểu thường niên về tình trạng liên minh của Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen hôm 16/9, trong đó dự kiến ​​sẽ có nội dung về các lĩnh vực hợp tác mới giữa EU và Canada. Vào ngày 17/9, Thủ tướng Canada sẽ có bài phát biểu trước các nghị sĩ Nghị viện Châu Âu với sự hiện diện của bà Von der Leyen.

Các quan chức châu Âu đang tìm cách đưa Canada đến gần EU nhất có thể mà không cần kết nạp làm thành viên chính thức. Tuy nhiên, mối quan hệ này sẽ không được gọi là "thành viên liên kết", do EU muốn duy trì sự phân biệt rõ ràng giữa các nước thành viên và phi thành viên.

EU và Canada đã có mối quan hệ hợp tác sâu rộng, bao gồm hiệp định thương mại tự do cùng các thỏa thuận riêng biệt về hợp tác kỹ thuật số, nguyên liệu thô, nghiên cứu và liên minh xanh chung. Đầu năm nay, Canada đã trở thành quốc gia ngoài Châu Âu đầu tiên tham gia chương trình tín dụng quốc phòng trị giá 150 tỷ Euro của EU, mở ra cơ hội lớn hơn cho các doanh nghiệp quốc phòng Canada cung cấp sản phẩm cho thị trường Châu Âu.

Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những vướng mắc. 10 nước thành viên EU, gồm cả Pháp, Italia và Ba Lan vẫn chưa phê chuẩn Hiệp định Kinh tế và thương mại toàn diện (CETA) mang tính bước ngoặt giữa EU và Canada, dù hiệp định này đã được ký kết gần một thập kỷ trước. Điều này đồng nghĩa với việc một số phần của thỏa thuận vẫn chưa thể đi vào thực thi.

Phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Đầu tư Canada lần đầu tiên ngày 15/9, Thủ tướng Mark Carney định vị nước này như một “bến đỗ an toàn” và điểm đến sinh lời cho vốn nước ngoài. Thông điệp phản ánh nỗ lực của Ottawa nhằm giảm phụ thuộc vào thương mại với Mỹ, sau 18 tháng quan hệ song phương rạn nứt và nguy cơ tổn thất kinh tế gia tăng. Theo ông Carney, thế giới đang trở nên chia rẽ, trong khi hội nhập kinh tế và thuế quan bị sử dụng như công cụ gây sức ép. Nhận định này ám chỉ chính sách thuế nhập khẩu của Tổng thống Mỹ Donald Trump, đồng thời cho thấy Canada đang tìm cách thích ứng sớm với một “trật tự kinh tế toàn cầu mới”. Dù từng mô tả căng thẳng với Mỹ là chiến tranh thương mại, chính phủ Canada vẫn kỳ vọng định hướng đối ngoại rộng mở có thể thu hút hàng trăm tỷ USD đầu tư mới. Trọng tâm của sự chuyển hướng là xây dựng quan hệ an ninh và kinh tế sâu sắc hơn với Liên minh châu Âu. Canada đã trở thành quốc gia duy nhất ngoài châu Âu tham gia chương trình tín dụng quốc phòng trị giá 150 tỷ Euro của EU, mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp quốc phòng và củng cố vị thế chiến lược của Ottawa. Hai bên cũng đang thảo luận triển vọng miễn thị thực đi lại và làm việc, dù ông Carney thừa nhận quá trình này mới ở giai đoạn đầu. Trong tuần này, ông Carney sẽ dự phiên toàn thể Nghị viện Châu Âu tại Strasbourg, nghe Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen trình bày thông điệp liên minh ngày 16/9 và phát biểu trước các nghị sĩ ngày 17/9. EU muốn đưa Canada đến gần khối nhất có thể mà không trao quy chế thành viên hay sử dụng khái niệm “thành viên liên kết”. Trên nền tảng hiệp định thương mại tự do cùng các thỏa thuận về kỹ thuật số, nguyên liệu thô, nghiên cứu và liên minh xanh, quan hệ Canada, EU đang được nâng từ hợp tác kinh tế thành một cấu trúc liên kết chiến lược rộng hơn.