Căng thẳng giữa tỉ phú Elon Musk và Ukraine

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Hôm qua (giờ VN), tỉ phú Mỹ Elon Musk chính thức thừa nhận trên mạng xã hội X rằng công ty SpaceX của ông đã hạn chế tốc độ dịch vụ internet vệ tinh Starlink tại Ukraine, dẫn đến gián đoạn các hoạt động quân sự của nước này thời gian qua.

Theo AP, thông tin trên được đưa ra sau khi Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thông báo chính quyền Kyiv đã nối lại quyền truy cập đối với dịch vụ kết nối internet vệ tinh Starlink và Starshield, phiên bản Starlink dành cho quân sự.

"Tốc độ internet đã được khôi phục ở mức cần thiết", ông Zelensky viết trên X, thêm rằng quá trình khôi phục mạng bắt đầu diễn ra trong đêm 23.10 và đến sáng hôm sau (giờ địa phương) đã đáp ứng yêu cầu của quân đội. Điều này đã giúp cải thiện công tác hậu cần ở tiền tuyến cũng như năng lực phòng thủ của Ukraine trước các máy bay không người lái (UAV) Shahed của Nga.

Sau thông báo trên của ông Zelensky, ông Musk lên tiếng về những biện pháp hạn chế tốc độ đường truyền internet vốn bắt đầu từ tuần trước đó. "Việc sử dụng Starlink, một dịch vụ thương mại dân sự, để thực hiện những vụ tấn công bằng UAV với mục đích giết người là điều chưa bao giờ được phép, cũng như không bao giờ nên diễn ra", theo tỉ phú Mỹ.

"Quân đội Ukraine đã vi phạm các điều khoản Starlink và sử dụng dịch vụ này cho các cuộc tấn công bằng UAV để giết người. Lỗ hỗng này đã được vá lại hồi tuần trước", ông Musk nhấn mạnh. Đài Fox News dẫn nguồn thạo tin tiết lộ dịch vụ Starshield đã bị hạn chế trên các phương tiện di chuyển với tốc độ từ 160 km/giờ trở lên.

Tuy nhiên, tỉ phú Musk vẫn khẳng định chính phủ Mỹ là bên kiểm soát bất kỳ thay đổi nào đối với Starshield, phiên bản Starlink dành cho quân sự vốn đóng vai trò then chốt trong các chiến dịch UAV và hoạt động viễn thông của Ukraine. Ông cũng bảo vệ vai trò của SpaceX trong việc tăng cường năng lực phòng thủ của Ukraine kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự đặc biệt hồi tháng 2.2022.

"Starlink tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong năng lực phòng thủ của Ukraine, vì đây là hệ thống duy nhất không thể bị gây nhiễu hoặc phá hoại, ít nhất là trong thời điểm này", theo ông Musk. Vị tỉ phú cảnh báo nếu Starlink bị ngắt, tiền tuyến Ukraine sẽ lập tức bị sụp đổ. Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, nước này đã khôi phục quyền truy cập Starlink trên diện rộng hơn trước.

Ông Musk không nói rõ liệu Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth hoặc một quan chức Mỹ nào khác đã đích thân chỉ đạo việc giới hạn tốc độ truy cập cho quân đội Ukraine hay không. Còn ông Trump hôm 20.10 cho biết đã trao đổi với ông Musk về vấn đề trên, nhưng không nói thêm chi tiết.

Chủ nhân Nhà Trắng cũng khẳng định bản thân không phải là người yêu cầu SpaceX hạn chế tốc độ dịch vụ internet vệ tinh cho Ukraine. Về phần mình, cả Ngoại trưởng Marco Rubio và ông Hegseth đều phủ nhận sự liên can của Washington đối với trục trặc trong dịch vụ của Starlink.

Quyết định công khai bóp băng thông Starlink tại Ukraine của tỉ phú Elon Musk đã phơi bày thế lưỡng dụng đầy rủi ro của công nghệ dân sự trên chiến trường hiện đại. Sau khi bị gián đoạn hoạt động quân sự suốt tuần qua, Tổng thống Volodymyr Zelensky xác nhận quyền truy cập Starlink và Starshield đã được khôi phục từ sáng 24.10 ở mức cần thiết. Động thái tái cấp kết nối này lập tức giải tỏa áp lực hậu cần tiền tuyến và khôi phục năng lực phòng thủ của Kyiv trước làn sóng tập kích bằng máy bay không người lái Shahed. Đáp lại phản ứng từ Kyiv, tỉ phú Elon Musk tuyên bố việc vá lỗ hổng kỹ thuật nhằm ngăn chặn quân đội Ukraine dùng dịch vụ thương mại cho mục đích tấn công sát thương. Theo các nguồn tin, dịch vụ Starshield từng bị bóp nghẽn trên các phương tiện di chuyển vượt ngưỡng 160 km/h, trực tiếp ảnh hưởng đến các chiến dịch không người lái. Dù vậy, ông chủ SpaceX khẳng định Washington mới là bên nắm quyền kiểm soát đối với Starshield, đồng thời cảnh báo phòng tuyến Ukraine có nguy cơ sụp đổ nếu thiếu đi mạng lưới viễn thông duy nhất chưa bị vô hiệu hóa này. Vụ việc đồng thời làm dấy lên những nghi ngại về sự can thiệp chính trị từ giới chức Mỹ vào hạ tầng chiến lược của đồng minh. Tổng thống Donald Trump xác nhận có trao đổi với ông Musk vào ngày 20.10 nhưng bác bỏ cáo buộc yêu cầu SpaceX siết băng thông. Cả Ngoại trưởng Marco Rubio lẫn Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cũng đồng loạt phủ nhận mọi sự liên quan của Washington, để lại dấu hỏi lớn về quyền lực chi phối chiến sự nằm trong tay một tập đoàn tư nhân.