Bộ Y tế cho biết, khoảng 95% người cao tuổi mắc ít nhất một bệnh mãn tính, trung bình mỗi người mang 2 - 3 bệnh, phổ biến là tim mạch, đái tháo đường (ĐTĐ), xương khớp hoặc suy giảm trí nhớ. Điều này khiến mỗi người phải đối mặt với khoảng 10 năm sống chung với bệnh tật. Tại các cơ sở điều trị, tình trạng quá tải, chi phí khám chữa bệnh và chăm sóc dài hạn tăng cao đang tạo áp lực đáng kể đối với hệ thống y tế và tài chính gia đình.
Bệnh ĐTĐ, bệnh thận mạn có thể khiến hệ thống miễn dịch suy yếu hơn và kém hiệu quả hơn. Các nghiên cứu cho thấy bệnh nhân ĐTĐ có thể thường xuyên mắc nhiễm trùng đường hô hấp và viêm phổi hơn. Ở người bệnh ĐTĐ, nguy cơ mắc zona cao hơn 38%. Đồng thời, bệnh cũng làm gia tăng nguy cơ mắc virus hợp bài hấp (RSV) mức độ nặng ở người lớn tuổi.
Trong khi đó, bệnh thận mạn (CKD) tăng 29% nguy cơ mắc zona thần kinh, tăng nguy cơ mắc các bệnh nhiễm trùng như RSV và diễn tiến thành bệnh RSV nặng.
Thông tin trên được đưa ra tại Hội nghị khoa học của Hội Tiết niệu - Thận học Việt Nam (VUNA) nhằm cập nhật nội dung liên quan đến chăm sóc người mắc bệnh mạn tính trước nguy cơ bệnh truyền nhiễm, đồng thời thảo luận các biện pháp dự phòng phù hợp.
Từ góc nhìn nội tiết - ĐTĐ, Hiệp hội Đái tháo đường Hoa Kỳ đặt tiêm chủng trong nhóm các nội dung được khuyến nghị cho người mắc ĐTĐ.
PGS.TS. Nguyễn Khoa Diệu Vân, Phó Chủ tịch Hội Nội tiết – Đái tháo đường Việt Nam nhấn mạnh: “Miễn dịch suy giảm theo tuổi cùng yếu tố bệnh nền khiến nhiễm trùng trở nên nặng hơn. Vì vậy, người bệnh ĐTĐ cần hiểu rằng tiêm chủng là một phần của “lá chắn miễn dịch”, quan trọng như kiểm soát đường huyết, huyết áp và mỡ máu”.
Trong khi đó, hướng dẫn của KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) 2024 về bệnh thận mạn cũng đề cập “chương trình tiêm chủng” là một trong trong các giải pháp can thiệp chủ động cho bệnh nhân.
GS. TS.Võ Tam, Phó Chủ tịch Hội tiết niệu – thận học Việt Nam cho rằng việc đánh giá nguy cơ và tư vấn dự phòng nên được lồng ghép vào theo dõi lâu dài, dựa trên tình trạng sức khỏe và nhu cầu của từng người bệnh. Bác sĩ có thể rà soát lịch sử tiêm chủng và tư vấn các biện pháp dự phòng phù hợp cho từng người bệnh.
Định hướng dự phòng cũng được thể hiện trong Quyết định 1983/QĐ-BYT ngày 01/07/2026 của Bộ Y tế về hướng dẫn kiểm soát yếu tố nguy cơ, người có yếu tố nguy cơ và người mắc bệnh không lây nhiễm tại cộng đồng thông qua tiêm chủng, bao gồm các bệnh có thể phòng ngừa như viêm gan B, HPV, RSV, cúm, phế cầu, zona thần kinh theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Khi điều trị và dự phòng được kết hợp hài hòa, người bệnh có thêm cơ hội duy trì sức khỏe, và cải thiện chất lượng sống. Đây cũng là tinh thần chung mà các hội nghị khoa học, với sự đồng hành của GSK Việt Nam đang cùng hướng đến: đặt người bệnh ở trung tâm, kết nối điều trị với dự phòng và thúc đẩy cách tiếp cận chăm sóc toàn diện hơn cho những cao tuổi mắc bệnh nền.