Ngày 16/10, thông tin từ Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho hay cả 4 trường hợp đều được xác định nhiễm liên cầu lợn qua xét nghiệm nuôi cấy. Các bệnh nhân có tiền sử dịch tễ liên quan đến lợn hoặc các sản phẩm từ lợn, với biểu hiện bệnh và mức độ tổn thương khác nhau.
ThS. Nguyễn Đức Minh, Khoa Cấp cứu, cho biết một số bệnh nhân nhập viện trong tình trạng viêm màng não, biểu hiện bằng sốt, đau đầu dữ dội, lú lẫn và rối loạn ý thức. Sau khi được chẩn đoán, điều trị bằng kháng sinh phù hợp, tình trạng bệnh từng bước cải thiện. Tuy nhiên, một số người vẫn bị đau đầu kéo dài, giảm thính lực, tiềm ẩn nguy cơ di chứng sau nhiễm khuẩn.
Trong số các bệnh nhân, trường hợp ông P.T.S. (53 tuổi, ở Hải Phòng) có diễn biến đặc biệt nghiêm trọng. Theo khai thác bệnh sử, khoảng hai ngày trước khi nhập viện, người đàn ông này ăn tiết canh, sau đó xuất hiện đau bụng, tiêu chảy nhiều lần, mệt mỏi và tụt huyết áp.
Tại cơ sở y tế ban đầu, bệnh nhân được xác định sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng và phải sử dụng thuốc vận mạch trước khi chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Khi nhập Khoa Cấp cứu, người bệnh trong tình trạng nguy kịch, ý thức lú lẫn, kích thích, da toàn thân xuất hiện các mảng tím dạng vân. Mạch nhanh, huyết áp khó đo, cho thấy tình trạng tuần hoàn suy sụp nghiêm trọng.
Các kết quả xét nghiệm ghi nhận tình trạng tổn thương nhiều cơ quan, gồm suy thận cấp, tổn thương gan và rối loạn đông máu nặng. Số lượng tiểu cầu giảm còn 29 G/L, fibrinogen dưới 0,35 g/L. Bệnh nhân đồng thời bị toan chuyển hóa nặng, nồng độ lactate tăng tới 13 mmol/L, phản ánh tình trạng sốc và thiếu tưới máu tổ chức nghiêm trọng.
Trước diễn biến nguy kịch, các bác sĩ khẩn trương đặt nội khí quản, hỗ trợ thở máy, sử dụng thuốc vận mạch, điều trị kháng sinh và triển khai lọc máu liên tục.
Bệnh có thể tiến triển nhanh, để lại di chứng nặng nề
Theo bác sĩ Minh, nhiễm liên cầu lợn, đặc biệt ở thể nhiễm khuẩn huyết nặng, có thể diễn biến rất nhanh. Khi tuần hoàn suy sụp, các cơ quan không được cung cấp đủ máu và oxy, kéo theo hàng loạt biến chứng như suy thận, tổn thương gan, suy hô hấp và rối loạn chuyển hóa.
Đáng lo ngại, rối loạn đông máu có thể gây xuất huyết hoặc hình thành huyết khối trong các mạch máu nhỏ, khiến da và các đầu chi bị tổn thương. Ở những trường hợp nặng, tình trạng thiếu máu nuôi có thể dẫn đến hoại tử, thậm chí buộc phải cắt cụt chi.
Liên cầu lợn là bệnh nhiễm khuẩn do vi khuẩn Streptococcus suis gây ra. Vi khuẩn này có thể tồn tại ở lợn mà không có biểu hiện bệnh rõ ràng. Con người có nguy cơ nhiễm bệnh khi tiếp xúc với máu, dịch tiết của lợn mang vi khuẩn, nhất là khi da có vết thương hở. Việc ăn tiết canh, thịt lợn sống, tái hoặc các sản phẩm từ lợn chưa được nấu chín kỹ cũng là con đường lây nhiễm đáng lưu ý.
Ở người, bệnh thường biểu hiện dưới hai thể nghiêm trọng là viêm màng não và nhiễm khuẩn huyết. Ngoài nguy cơ đe dọa tính mạng trong giai đoạn cấp tính, bệnh còn có thể gây di chứng lâu dài như giảm thính lực, tổn thương thần kinh và hoại tử đầu chi.
Tuyệt đối không ăn tiết canh
Trước nguy cơ mắc bệnh từ thực phẩm và quá trình tiếp xúc với lợn, ThS.Trần Văn Bắc, Phó Trưởng khoa Cấp cứu, khuyến cáo người dân tuyệt đối không ăn tiết canh, không sử dụng thịt lợn sống hoặc chưa được nấu chín kỹ.
Đối với người chăn nuôi, giết mổ và chế biến thịt lợn, cần sử dụng đầy đủ phương tiện bảo hộ như găng tay, ủng và trang phục phù hợp; che kín các vết thương ngoài da, hạn chế tiếp xúc trực tiếp với máu và dịch tiết của động vật. Người dân cũng không tự ý giết mổ hoặc sử dụng thịt từ lợn ốm, lợn chết không rõ nguyên nhân.
Đặc biệt, những người có tiền sử ăn tiết canh, thịt lợn chưa chín hoặc tiếp xúc với lợn cần đến cơ sở y tế ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường như sốt, đau đầu dữ dội, nôn, lú lẫn, rối loạn ý thức, tiêu chảy hoặc các ban xuất huyết trên da.
Khi đi khám, người bệnh cần thông báo rõ tiền sử ăn uống và tiếp xúc với lợn để bác sĩ có thêm căn cứ định hướng chẩn đoán, lựa chọn phương pháp điều trị kịp thời.
Việc liên tiếp ghi nhận 4 trường hợp mắc liên cầu lợn trong khoảng hai tuần là lời cảnh báo về nguy cơ nhiễm khuẩn từ thực phẩm không an toàn và quá trình tiếp xúc với động vật mang mầm bệnh. Không phải mọi trường hợp tiếp xúc với lợn đều dẫn đến nhiễm bệnh, nhưng nguy cơ có thể xuất hiện khi tiếp xúc với nguồn bệnh qua vết thương hở hoặc sử dụng thực phẩm nhiễm khuẩn chưa được nấu chín.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân duy trì nguyên tắc ăn chín, uống sôi, loại bỏ hoàn toàn thói quen ăn tiết canh và thực hiện đúng các biện pháp bảo hộ khi chăn nuôi, giết mổ, chế biến thịt lợn nhằm hạn chế nguy cơ mắc bệnh nguy hiểm này.