Canxi hữu cơ hay vô cơ tốt hơn, có nên uống nhiều loại cùng lúc?

Thực tế, theo các bác sĩ Trung tâm Nội tiết và Chuyển hóa, Bệnh viện Bạch Mai, không nên đánh giá một sản phẩm chỉ dựa vào hai chữ "hữu cơ" hay "vô cơ". Điều quan trọng hơn là dạng muối canxi, lượng canxi nguyên tố mà sản phẩm cung cấp và tình trạng của người sử dụng.

Canxi hữu cơ, vô cơ khác nhau thế nào?

Trong các sản phẩm bổ sung canxi, cách gọi "hữu cơ" và "vô cơ" thường được dùng để mô tả dạng hợp chất mà canxi liên kết.

Canxi vô cơ thường là những hợp chất có nguồn gốc từ khoáng chất, thường gặp như canxi carbonate, canxi phosphate. Một số dạng có hàm lượng canxi nguyên tố tương đối cao và thường có giá thành thấp hơn.

Canxi hữu cơ thường được dùng để chỉ những dạng canxi liên kết với các acid hữu cơ, như canxi citrate, canxi lactate, canxi gluconate hoặc canxi ascorbate. Các dạng này thường có hàm lượng canxi nguyên tố thấp hơn so với một số muối canxi vô cơ.

Tuy nhiên, cách gọi "hữu cơ" không đồng nghĩa với việc canxi sẽ luôn hấp thu tốt hơn hoặc tốt hơn cho tất cả mọi người.

Canxi nào hấp thu tốt hơn?

Theo bác sĩ Nguyễn Quang Bảy (Trưởng khoa nội tiết - đái tháo đường, Trung tâm Nội tiết Bệnh viện Bạch Mai), khả năng hấp thu canxi phụ thuộc vào nhiều yếu tố, trong đó có dạng chế phẩm, lượng canxi được đưa vào cơ thể, tình trạng vitamin D, dinh dưỡng và đặc biệt là môi trường tiêu hóa.

Chẳng hạn, canxi carbonate cần môi trường acid dạ dày để hòa tan và hấp thu tốt hơn. Vì vậy, khả năng hấp thu dạng canxi này có thể giảm ở những người bị giảm tiết acid dạ dày hoặc đang sử dụng thuốc làm giảm acid dạ dày.

Trong khi đó, canxi citrate ít phụ thuộc vào acid dạ dày hơn. Vì vậy, đây có thể là lựa chọn phù hợp hơn đối với những người bị giảm acid dạ dày.

Do đó, thay vì chỉ nhìn vào chữ "hữu cơ" hay "vô cơ", người dùng nên quan tâm đến dạng muối canxi, hàm lượng canxi nguyên tố và đặc điểm sức khỏe của bản thân.

Một trong những điểm dễ gây nhầm lẫn khi mua sản phẩm bổ sung canxi là sự khác nhau giữa khối lượng hợp chất canxi và lượng canxi nguyên tố.

Canxi trong các sản phẩm bổ sung không tồn tại đơn độc mà thường liên kết với một chất khác để tạo thành hợp chất, chẳng hạn carbonate, citrate, phosphate, gluconate hoặc lactate.

Vì vậy cần phân biệt khối lượng hợp chất canxi: tổng khối lượng của hợp chất, bao gồm cả canxi và phần chất liên kết. Canxi nguyên tố (elemental calcium): lượng canxi thực sự có trong hợp chất.

Ví dụ canxi carbonate chứa khoảng 40% canxi nguyên tố. Một sản phẩm có 1.000mg canxi carbonate tương đương khoảng 400mg canxi nguyên tố.

• 

  Tại sao ăn đủ chất, uống nhiều canxi nhưng vẫn đau xương khớp?ĐỌC NGAY

Với canxi citrate, tỉ lệ canxi nguyên tố khoảng 21%; 1.000mg canxi citrate cung cấp khoảng 210mg canxi nguyên tố.

Canxi gluconate chứa khoảng 9% canxi nguyên tố, trong khi canxi lactate chứa khoảng 13%.

Điều này có nghĩa là không thể chỉ nhìn vào con số "1.000mg" trên bao bì để biết cơ thể nhận được bao nhiêu canxi.

Nhu cầu canxi hằng ngày được khuyến nghị cũng được tính theo lượng canxi nguyên tố, chứ không phải tổng khối lượng của hợp chất canxi.

Vì vậy, khi lựa chọn sản phẩm, người dùng nên đọc kỹ bảng thành phần để biết sản phẩm cung cấp bao nhiêu mg canxi nguyên tố.

Không nên uống quá nhiều canxi cùng một lúc

Theo các bác sĩ, khả năng hấp thu canxi cũng phụ thuộc vào lượng canxi được đưa vào cơ thể trong mỗi lần uống.

Thông thường, cơ thể hấp thu tốt hơn khi lượng canxi nguyên tố bổ sung trong một lần ở mức 500mg hoặc thấp hơn. Nếu cần bổ sung 1.000mg canxi nguyên tố từ sản phẩm trong ngày, có thể chia thành hai lần thay vì uống cùng lúc.

Một số người có thể gặp đầy bụng, táo bón hoặc khó chịu đường tiêu hóa khi sử dụng một số chế phẩm canxi, đặc biệt ở liều cao. Khi đó, có thể trao đổi với bác sĩ hoặc dược sĩ để lựa chọn dạng chế phẩm khác hoặc chia nhỏ liều dùng.

Uống canxi thế nào, có cần bổ sung vitamin D?

Cách sử dụng cũng phụ thuộc vào dạng canxi. Với canxi carbonate, nên uống cùng bữa ăn hoặc ngay sau ăn, bởi acid dạ dày giúp hòa tan và hấp thu canxi.

Trong khi đó, canxi citrate có thể uống cùng hoặc không cùng thức ăn và thường thuận lợi hơn ở người bị giảm acid dạ dày.

Vitamin D cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình hấp thu canxi tại ruột và duy trì sức khỏe xương. Với những người có nguy cơ thiếu vitamin D, bác sĩ có thể chỉ định bổ sung vitamin D cùng canxi.

Tuy nhiên, không nên tự ý dùng liều cao canxi hoặc vitamin D trong thời gian dài. Bổ sung quá mức có thể gây những tác dụng không mong muốn và làm tăng nguy cơ một số vấn đề sức khỏe.

Vì vậy, không có câu trả lời rằng canxi hữu cơ luôn tốt hơn canxi vô cơ. Lựa chọn phù hợp cần dựa trên dạng canxi, lượng canxi nguyên tố, khả năng hấp thu và tình trạng sức khỏe của từng người.

Canxi và magie là 2 khoáng chất quan trọng, nhưng uống đúng mới có ích. Tự ý bổ sung kéo dài có thể gây mất cân bằng khoáng chất và ảnh hưởng sức khỏe.