Công tác phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân và bảo đảm trật tự an toàn xã hội. Trong tiến trình cải cách thủ tục hành chính, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, việc cắt giảm các thủ tục không còn phù hợp là một yêu cầu tất yếu.
Việc cắt giảm thủ tục phục hồi hoạt động đối với cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình đang bị đình chỉ hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ là bước tiến quan trọng trong cải cách thủ tục hành chính, giúp người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình chủ động khắc phục vi phạm để sớm đưa công trình, phương tiện giao thông vào sử dụng, hoạt động trở lại, qua đó rút ngắn thời gian và tiết kiệm tối đa chi phí tuân thủ pháp luật.
Bãi bỏ thủ tục, gia tăng trách nhiệm tự khắc phục
Việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động không đồng nghĩa với việc hạ thấp các yêu cầu an toàn phòng cháy, chữa cháy hay miễn trừ trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân đối với các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Bản chất của quy định mới là chuyển đổi phương thức quản lý từ kiểm tra để cấp phép phục hồi hoạt động (tiền kiểm sau khắc phục) sang xác định rõ trách nhiệm tự khắc phục và duy trì điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình (hậu kiểm).
Cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình chỉ được phép vận hành, hoạt động sau khi các nguy cơ trực tiếp phát sinh cháy, nổ đã được loại trừ hoặc vi phạm quy định về phòng cháy và chữa cháy đã được khắc phục, đáp ứng đầy đủ các điều kiện an toàn về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ.
Cơ quan quản lý nhà nước về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ tiến hành kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy định kỳ, đột xuất đối với cơ sở theo quy định của Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ và văn bản hướng dẫn thi hành, không thực hiện kiểm tra để phục vụ đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình đưa vào hoạt động.
Các chủ cơ sở cần chú ý 4 nội dung
Để quy định mới được thực thi hiệu quả trên thực tế, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ và Luật Phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ đã hoàn thiện các quy định cụ thể về trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình trong việc phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình đang bị đình chỉ hoạt động.
Cụ thể:
Trực tiếp tổ chức khắc phục vi phạm: Người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình phải chủ động có phương án, đầu tư nguồn lực và tổ chức xử lý triệt để các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy đã được cơ quan quản lý ghi nhận trong quyết định đình chỉ hoạt động.
Việc khắc phục phải tuân thủ theo các giải pháp kỹ thuật nâng cao an toàn phòng cháy, chữa cháy theo quy định của pháp luật hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật tại thời điểm bị đình chỉ hoạt động hoặc tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.
Đưa cơ sở vào hoạt động và chịu trách nhiệm về kết quả: Sau khi hoàn thành việc khắc phục vi phạm, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình được quyền đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình vào hoạt động trở lại.
Tuy nhiên, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình phải tự chịu trách nhiệm hoàn toàn trước pháp luật về kết quả khắc phục vi phạm đó. Nếu đưa cơ sở, phương tiện giao thông, hộ gia đình vào hoạt động khi chưa khắc phục xong hoặc khắc phục không đạt yêu cầu sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Báo cáo bằng văn bản cho cơ quan quản lý: Sau khi hoàn thành việc khắc phục và đưa cơ sở vào hoạt động, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình có trách nhiệm gửi báo cáo bằng văn bản đến cơ quan quản lý trực tiếp về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ để ghi nhận và phục vụ công tác quản lý, kiểm tra về phòng cháy, chữa cháy
Duy trì các giải pháp kỹ thuật an toàn về phòng cháy, chữa cháy: Người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông, chủ hộ gia đình không chỉ dừng lại ở thời điểm đưa cơ sở hoạt động trở lại mà còn phải duy trì các giải pháp kỹ thuật an toàn phòng cháy, chữa cháy đã áp dụng trong suốt quá trình hoạt động. Việc thiếu kiểm tra, giám sát, không duy trì các điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy sau khi đã khắc phục sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định của pháp luật.
Để thích ứng và tuân thủ đúng quy định mới, người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình cần rà soát, lập danh mục chi tiết các vi phạm về phòng cháy, chữa cháy đã được cơ quan chức năng chỉ ra; trực tiếp khắc phục hoặc lựa chọn các đơn vị tư vấn, thi công có đủ năng lực để khắc phục vi phạm theo đúng quy định.
Sau khi hoàn thành khắc phục, lập báo cáo bằng văn bản nêu rõ chi tiết các nội dung đã khắc phục và gửi về cơ quan quản lý phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trực tiếp quản lý cơ sở; đồng thời, thường xuyên tự kiểm tra nhằm duy trì điều kiện an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ trong suốt quá trình hoạt động.
Việc bãi bỏ thủ tục phục hồi hoạt động là một cải cách thủ tục hành chính quan trọng, mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp thông qua việc giảm thiểu thời gian và chi phí tuân thủ pháp luật.
Bên cạnh đó, góp phần nâng cao tính tự giác, trách nhiệm pháp lý của người đứng đầu cơ sở, chủ phương tiện giao thông và chủ hộ gia đình trong việc bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, góp phần xây dựng môi trường sinh sống, sản xuất, kinh doanh an toàn và bền vững.
T.SƠN