Bỏ qua điều hướng

“Cày” 6 năm, sinh viên Y khoa phải vượt qua hơn 300 kỳ thi để tốt nghiệp

“Cày” 6 năm, sinh viên Y khoa phải vượt qua hơn 300 kỳ thi để tốt nghiệp
Nguồn ảnh: Dân Trí

(Dân trí) - Trung bình, cứ mỗi tháng sinh viên Y khoa phải vượt qua 4,2 kỳ thi để hoàn thành 203 tín chỉ trong 6-8 năm. Họ cần thêm 12 tháng thực hành và vượt qua kỳ thi lấy chứng chỉ mới được hành nghề.

Tỷ lệ sinh viên xuất sắc chỉ chiếm 1,36%

Từ ngày 6 đến ngày 10/9, Trường Đại học Y Dược TPHCM tổ chức lễ tốt nghiệp năm 2026 cho sinh viên khoá 2020-2026.

Riêng ngành Y khoa - ngành học được xem là “khó nhằn” trong nhóm các ngành khoa học sức khỏe - tỷ lệ sinh viên tốt nghiệp của trường vẫn ở mức cao nhưng hiếm sinh viên có thể tốt nghiệp loại xuất sắc.

Theo báo cáo của PGS.TS Phùng Nguyễn Thế Nguyên, Hiệu trưởng Trường Y, Trường Đại học Y Dược TPHCM, đầu vào ngành Y khoa khóa năm 2020-2026 có 414 sinh viên trúng tuyển. Đến cuối khóa còn 398 sinh viên, trong đó 381 sinh viên đủ điều kiện dự thi tốt nghiệp, đạt tỷ lệ 95,73%.

Trong số 381 sinh viên dự thi tốt nghiệp, có 369 sinh viên được công nhận tốt nghiệp, đạt tỷ lệ 96,85%.

Xét theo kết quả học tập, trong số sinh viên tốt nghiệp khóa này chỉ có 5 sinh viên đạt loại xuất sắc, chiếm 1,36%; 67 sinh viên đạt loại giỏi, chiếm 18,16%; 265 sinh viên đạt loại khá, chiếm 71,82%; và 32 sinh viên đạt loại trung bình, chiếm 8,67%.

Đợt tốt nghiệp năm 2026, nhà trường còn công nhận tốt nghiệp cho 16 sinh viên thuộc các khóa trước, gồm 4 sinh viên khóa Y khoa 2018 và 12 sinh viên khóa 2019. Tổng số sinh viên được công nhận tốt nghiệp đợt này là 385 sinh viên.

Phó giáo sư Phùng Nguyễn Thế Nguyên cho biết, để hoàn thành chương trình đào tạo và bước vào kỳ thi tốt nghiệp, mỗi sinh viên phải trải qua ít nhất 6 năm học với 203 tín chỉ và hơn 300 kỳ thi. Nhưng cũng có những em trầy trật mất 7-8 năm, thậm chí lâu hơn mới tốt nghiệp.

“Thành quả hôm nay là một nỗ lực rất lớn, không mệt mỏi của 6 năm đèn sách của tất cả các tân bác sĩ”, ông nói.

“Cày” 6 năm, sinh viên Y khoa phải vượt qua hơn 300 kỳ thi để tốt nghiệp - 1

Để tốt nghiệp, sinh viên Y Khoa, Trường Đại học Y dược TPHCM phải trải qua ít nhất 6 năm học với 203 tín chỉ và hơn 300 kỳ thi (Ảnh: Huỳnh Như).

Tân bác sĩ còn 12 tháng thực hành, vượt qua kỳ thi quốc gia mới được hành nghề

Theo GS.TS Trần Diệp Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TPHCM, tốt nghiệp là một cột mốc quan trọng nhưng cũng là thời điểm các tân bác sĩ bắt đầu một hành trình mới với nhiều trách nhiệm hơn.

Khác với trước đây, các bác sĩ tốt nghiệp đợt này còn phải hoàn thành 12 tháng thực hành tiền hành nghề và vượt qua kỳ kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề quốc gia do Hội đồng Y khoa Quốc gia tổ chức để được cấp giấy phép hành nghề, theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023 (có hiệu lực từ ngày 1/1/2027).

Đây là kỳ thi rất quan trọng, quyết định việc các bác sĩ có được cấp giấy phép hành nghề hay không. Tuy nhiên, theo ông Tuấn, việc thực hành cũng rất quan trọng, các bác sĩ phải cân đối thời gian

“Đừng vì quá chú trọng vào kỳ thi mà lơ là việc thực hành, bởi 12 tháng này là giai đoạn quan trọng, các tân bác sĩ được thực sự "đụng" vào bệnh nhân, trực tiếp thăm khám, được ra các quyết định điều trị và phải chịu trách nhiệm với những quyết định của mình”, ông nói.

Theo ông, trong quá trình hành nghề, các bác sĩ trẻ sẽ gặp những ca bệnh khó, những tình huống không có câu trả lời hoàn toàn rõ ràng. Sẽ có lúc mắc sai lầm và cũng có những trường hợp dù đã làm tất cả những gì có thể vẫn không thể cứu được người bệnh.

Khi đó, các bác sĩ cần học hỏi từ những điều chưa hoàn hảo. Đó không phải là sự yếu kém mà là trách nhiệm và sự khiêm nhường cần thiết của một người thầy thuốc.

“Cày” 6 năm, sinh viên Y khoa phải vượt qua hơn 300 kỳ thi để tốt nghiệp - 2

GS Trần Diệp Tuấn (bìa trái) và PGS.TS Phùng Nguyễn Thế Nguyên (bìa phải) chúc mừng thủ khoa đầu ra ngành Y khoa đợt này (Ảnh: Huỳnh Như).

GS Trần Diệp Tuấn cũng nhấn mạnh các bác sĩ đang bước vào nghề trong thời kỳ y học và công nghệ phát triển với tốc độ chưa từng có. Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, công nghệ gen, y học chính xác, robot và y tế số đang mở ra những khả năng mà các thế hệ trước khó có thể tưởng tượng.

“AI sẽ trở thành một phần trong công việc của các em. AI có thể phân tích dữ liệu, hỗ trợ chẩn đoán, dự báo nguy cơ và giúp chúng ta đưa ra những quyết định tốt hơn. Tuy nhiên, AI chỉ có thể hỗ trợ người bác sĩ chứ không thể thay thế người bác sĩ trong việc đưa ra quyết định, càng không thể thay thế lương tâm của một người thầy thuốc.

Máy có thể xử lý dữ liệu, đưa ra khuyến nghị, nhưng chúng ta phải luôn đặt câu hỏi: Điều này có thật sự tốt cho người bệnh hay không?”, ông nói.

Vì vậy, theo ông, bác sĩ cần biết cách sử dụng công nghệ nhưng đồng thời phải giữ được lòng trắc ẩn, khả năng phán đoán và tinh thần trách nhiệm.

Tốt nghiệp mới chỉ là vạch xuất phát của sinh viên y khoa

PGS.TS Võ Tấn Đức, nguyên Trưởng Bộ môn Chẩn đoán hình ảnh Trường Y, Đại học Y Dược TPHCM, chia sẻ, 38 năm trước ông dự lễ tốt nghiệp của mình tại chính ngôi trường này.

“Ngày ấy, tại thời điểm tốt nghiệp tôi nghĩ mình đã đi được một chặng đường dài rồi. Nhưng sau 38 năm nhìn lại, tôi mới hiểu rằng ngày tốt nghiệp thực sự chỉ là một vạch xuất phát của một hành trình mới dài hơn - hành trình của một đời làm nghề y”, ông nói.

Theo vị bác sĩ, 6 năm học y là một hành trình dài nhưng vẫn chưa thể chuẩn bị cho sinh viên tất cả những gì họ sẽ gặp trong quá trình hành nghề.

Sẽ có ngày các bác sĩ cứu được một người bệnh và cảm thấy hạnh phúc vô cùng, nhưng cũng sẽ có những ngày dù đã làm tất cả những gì có thể vẫn phải lặng lẽ nhìn người bệnh ra đi. Có những chẩn đoán khiến người bác sĩ tự hào, nhưng cũng có những chẩn đoán khiến họ day dứt rất lâu.

Sẽ có những lời cảm ơn được nhớ suốt đời, nhưng cũng có thể có những lời trách móc, hiểu lầm và những lúc mệt mỏi đến mức tự hỏi: “Tại sao ngày ấy mình lại chọn ngành y?”.

“Nếu một ngày nào đó câu hỏi ấy xuất hiện, tôi mong các em hãy nhớ lại ngày hôm nay. Hãy nhớ cảm giác lần đầu tiên mọi người gọi mình bằng hai tiếng bác sĩ, và nhớ lại điều gì đã khiến mình bước chân vào trường y, mong muốn trở thành bác sĩ”, ông nói.

Từ ngày 6 đến ngày 10/9, Trường Đại học Y Dược TPHCM tổ chức lễ tốt nghiệp năm 2026 cho sinh viên khóa 2020-2026, khép lại chặng đường đào tạo đầy thử thách của những tân bác sĩ. Trong các ngành khoa học sức khỏe, Y khoa thường được xem là lựa chọn “khó nhằn”, bởi sinh viên phải học lâu, học rộng, đồng thời liên tục chứng minh năng lực qua hàng trăm kỳ thi. Theo thông tin Dân Trí ghi nhận, phía sau tấm bằng tốt nghiệp của mỗi sinh viên là ít nhất 6 năm học, 203 tín chỉ và hơn 300 kỳ thi lớn nhỏ. Ngành Y khoa khóa 2020-2026 có 414 sinh viên trúng tuyển đầu vào, nhưng đến cuối khóa chỉ còn 398 sinh viên tiếp tục theo học và hoàn tất chương trình. Trong số này, 381 sinh viên đủ điều kiện dự thi tốt nghiệp, tương ứng 95,73%, cho thấy phần lớn người học đã bền bỉ đi đến chặng đường quyết định. Kết quả cuối cùng ghi nhận 369 sinh viên được công nhận tốt nghiệp, đạt tỷ lệ 96,85% trong tổng số sinh viên tham dự kỳ thi tốt nghiệp của khóa. Nếu nhìn vào xếp loại, chỉ 5 sinh viên đạt loại xuất sắc, chiếm 1,36%, còn 67 sinh viên đạt loại giỏi, tương đương 18,16% số người tốt nghiệp. Nhóm đạt loại khá đông nhất, gồm 265 sinh viên, chiếm 71,82%, trong khi 32 sinh viên được xếp loại trung bình, tương ứng 8,67%. Những con số này cho thấy tốt nghiệp đã khó, nhưng đạt thành tích học tập nổi bật trong ngành Y khoa còn đòi hỏi sức bền, kỷ luật và nỗ lực đặc biệt. Bên cạnh sinh viên khóa 2020-2026, nhà trường còn công nhận tốt nghiệp cho 16 sinh viên thuộc các khóa trước trong đợt năm 2026. Trong số đó, 4 sinh viên thuộc khóa Y khoa 2018 và 12 sinh viên thuộc khóa 2019, nâng tổng số sinh viên được công nhận tốt nghiệp lên 385 người. Theo PGS.TS Phùng Nguyễn Thế Nguyên, Hiệu trưởng Trường Y, thành quả ấy phản ánh nỗ lực lớn và bền bỉ của các sinh viên sau nhiều năm đèn sách. Để hoàn thành chương trình đào tạo, sinh viên Y khoa không chỉ dự các kỳ thi cuối khóa mà còn phải vượt qua hệ thống đánh giá dày đặc xuyên suốt quá trình học tập. Có người hoàn tất trong thời gian tối thiểu 6 năm, nhưng cũng có sinh viên phải mất 7-8 năm, thậm chí lâu hơn, mới đủ điều kiện nhận bằng tốt nghiệp. Vì vậy, buổi lễ không đơn thuần đánh dấu ngày rời giảng đường, mà còn ghi nhận hành trình vượt qua áp lực kéo dài của từng sinh viên. Tuy nhiên, tấm bằng chưa phải điểm kết thúc để các tân bác sĩ chính thức hành nghề theo những quy định mới của pháp luật. Theo GS.TS Trần Diệp Tuấn, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Dược TPHCM, người tốt nghiệp đợt này còn phải hoàn thành 12 tháng thực hành tiền hành nghề và vượt qua kỳ kiểm tra, đánh giá năng lực hành nghề quốc gia. Kỳ kiểm tra do Hội đồng Y khoa Quốc gia tổ chức, căn cứ Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, với quy định có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Trong giai đoạn thực hành, các bác sĩ trẻ sẽ trực tiếp thăm khám, tham gia quyết định điều trị và chịu trách nhiệm với những lựa chọn chuyên môn của mình. GS Trần Diệp Tuấn lưu ý rằng người học cần phân bổ thời gian hợp lý, không nên chỉ tập trung vào kỳ thi mà xem nhẹ 12 tháng va chạm thực tế với người bệnh. Đây là khoảng thời gian quan trọng để kiến thức trên giảng đường chuyển thành năng lực nghề nghiệp, sự thận trọng và thái độ trách nhiệm trong điều trị. Trên hành trình hành nghề, bác sĩ trẻ có thể gặp ca bệnh khó, tình huống chưa có câu trả lời hoàn toàn rõ ràng, thậm chí đối diện những kết quả đau lòng dù đã làm hết khả năng. Theo GS Trần Diệp Tuấn, việc nhìn nhận điều chưa hoàn hảo để tiếp tục học hỏi không phải biểu hiện yếu kém, mà là trách nhiệm và sự khiêm nhường cần thiết của người thầy thuốc. Trong bối cảnh AI, dữ liệu lớn, công nghệ gen, y học chính xác, robot và y tế số phát triển nhanh, công nghệ có thể hỗ trợ phân tích, chẩn đoán và dự báo, nhưng không thể thay thế quyết định cùng lương tâm của người bác sĩ.