Bỏ qua điều hướng
•

Cha mẹ 'hy sinh tất cả', nhưng đừng biến thành cuộc đổi chác vô hình

Cha mẹ 'hy sinh tất cả', nhưng đừng biến thành cuộc đổi chác vô hình
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

'Cha mẹ đã hy sinh tất cả vì con' là câu nói quen thuộc trong nhiều gia đình. Nhưng khi sự hy sinh đi kèm kỳ vọng về cách con phải sống, phải đáp lại, liệu tình yêu có vô tình trở thành áp lực?

Cha mẹ ‘hy sinh tất cả’, đổi lại con thì sướng quá hoá rồ đăng đàn ghét cha mẹ - Ảnh 1.

Khi những đứa trẻ không còn muốn kể chuyện với cha mẹ - Ảnh do AI tạo

Những tranh luận của bạn đọc trong bài 1 tháng tham gia nhóm “Con ghét bố mẹ”, có phải đã hết cách nói chuyện? đặt ra câu hỏi về ranh giới giữa yêu thương, trách nhiệm và quyền được lớn lên theo cách riêng của mỗi đứa trẻ.

Trẻ “sướng quá hóa rồ”, có phải chăng?

Bạn đọc có nickname Lão gàn thẳng thắn nói không phủ nhận rằng cha mẹ không có sai sót. Nhưng thứ bậc trong văn hóa Việt Nam không cho phép được lộn ngược.

Bạn đọc này bày tỏ bản chất là sự ích kỷ và vô trách nhiệm của giới trẻ hiện nay. Với những đứa trẻ mồ côi cả cha mẹ, hoặc 1 trong 2, tại sao không có những tâm lý vô văn hóa như hiện tượng này?

“Cũng chỉ trong phạm vi câu nói của người xưa thôi. Được sướng quá là hóa rồ, hóa dại mà thôi”, bạn đọc nói.

Bạn đọc Sao Xẹt cho rằng trẻ em hiện nay khá nhạy cảm và có khả năng nhận thức tốt. Theo bạn đọc này, trong những hội nhóm được lập với mục đích chia sẻ sự bất mãn với cha mẹ, bên cạnh những câu chuyện có thật vẫn có thể xuất hiện những trường hợp cố tình khích tướng, dẫn dắt thành viên khác cùng kể lại những trải nghiệm tiêu cực.

Phụ huynh không nên chỉ phản ứng bằng sự bức xúc khi phát hiện con tham gia những nhóm như vậy, mà cần bình tĩnh nhìn nhận và tự xem xét những điều con chia sẻ có phần nào đúng với thực tế hay không. Nếu nhận thấy mình có thiếu sót, cha mẹ có thể chủ động điều chỉnh cách ứng xử.

Bạn đọc này cũng cho rằng phụ huynh không nên để con cảm thấy mình đang bị theo dõi, càng không nên bóc mẽ hoặc phê phán con nếu những điều con chia sẻ phản ánh đúng vấn đề trong gia đình.

Nếu con chỉ tham gia theo kiểu đổ dầu vào lửa, cha mẹ hãy chọn cách nói xa gần cho con thoát ra. Hãy nhìn câu chuyện một cách tích cực. Không nên chụp mũ là tiêu cực. Vì con đã tự bạch nỗi niềm của mình để ba mẹ biết. Con mà âm thầm chịu đựng hay chỉ tâm sự với ai đó còn nguy hại hơn.

Khi “hy sinh vì con” trở thành một cuộc đổi chác vô hình

Bạn đọc An Bạn từng đọc được vài câu hỏi như: Tại sao trẻ lại tìm đến những nơi xa lạ để chia sẻ và trò chuyện mà không phải cha mẹ? Cha mẹ đã hy sinh tất cả vì con, sao con lại không hiểu?

Từ đó An nghĩ rằng để dễ hiểu nhất, có lẽ mỗi người nên nhìn lại chính mình và thử hỏi: Ngày còn nhỏ, khi có chuyện, mình thường chia sẻ hay trò chuyện với ai?

Bạn nào nói rằng mình luôn chia sẻ với cha mẹ thì thật tuyệt vời. Nhưng không phải đứa trẻ nào cũng làm được điều đó.

Và khi bạn không chia sẻ với cha mẹ, hãy thử nhìn lại mình của những năm tháng ấy: Vì sao mình lại không nói? Vì sao mình chọn im lặng hoặc tìm đến một người khác? Cứ lần lượt nhìn lại, có lẽ bạn sẽ dần hiểu vì sao.

Và đừng bao giờ dùng từ “hy sinh” quá dễ dàng: cha mẹ hy sinh vì con, vợ chồng hy sinh vì nhau…

Thoạt nghe, “hy sinh” là một điều rất cao cả. Nhưng đôi khi phía sau sự hy sinh ấy lại có một sự đổi chác mà chính người trong cuộc cũng không nhận ra.

Bởi khi đã nghĩ rằng “Tôi đã hy sinh vì anh”, “Tôi đã hy sinh vì con” thì dù nói ra hay không, trong lòng vẫn có thể hình thành một mong muốn rằng người kia phải làm thế này, phải sống thế kia, phải đáp lại sự hy sinh ấy theo cách mình mong muốn. Và khi những mong muốn đó không được đáp ứng, cả hai phía đều có thể đau khổ.

Một đứa trẻ cần có ranh giới để phát triển. Trẻ cần được phép sai, được thử, được trải nghiệm và dần trưởng thành theo cách của mình. Không phải mọi thứ đều cần diễn ra theo ý của cha mẹ.

“Quyền được sai rất quan trọng. Chỉ có sai mới có trưởng thành và khám phá cái mới”, An nói.

Bạn đọc Trúc Quỳnh bày tỏ đọc bài mà nặng lòng. Có những đứa trẻ phải tìm đến một nơi xa lạ trên mạng để nói những điều đau lòng nhất về gia đình mình. Nghĩa là ở nhà, chúng không còn tin mình sẽ được lắng nghe.

Bạn đọc Bảo Trân chia sẻ nhiều cha mẹ luôn nói rằng “tôi đã hy sinh tất cả cho con”, nhưng đôi khi lại quên hỏi con có thật sự cảm thấy hạnh phúc hay không.

Có thể cha mẹ lo cho con đầy đủ về vật chất, nhưng nếu lúc nào cũng áp đặt, so sánh và phán xét, con vẫn có thể cảm thấy cô đơn ngay trong chính gia đình mình. Cha mẹ không phải lúc nào cũng đúng, và con cái cũng cần được lắng nghe thay vì chỉ nhận những lời trách mắng.

Khi cha mẹ tìm cách hiểu con qua mạng xã hội

Bạn đọc Sang Trần cho rằng mạng xã hội vừa là nơi giúp người trẻ cảm thấy mình được đồng cảm, vừa có thể khiến cảm xúc tiêu cực lan nhanh hơn.

“Một người đang bực cha mẹ đọc thêm hàng trăm câu chuyện tương tự có thể thấy mình được đồng cảm, nhưng cũng có nguy cơ nghĩ rằng cách cực đoan nào đó là bình thường”, bạn đọc này nói.

Bạn đọc có địa chỉ nguyenha******@gmail.com cho biết nhóm có hơn 110.000 thành viên, trong đó còn có cả những phụ huynh âm thầm vào nhóm để đọc và hiểu con mình hơn.

“Có thể nhiều cha mẹ thật sự thương con và muốn hiểu con, chỉ là đôi khi chưa biết phải bắt đầu từ đâu hoặc chưa biết cách nói chuyện sao cho con chịu mở lòng”, bạn đọc chia sẻ.

Cha mẹ hy sinh vì con: Áp lực và nhu cầu lắng nghe trong nhịp sống trẻ 2026 - Ảnh 2.'Con ghét bố mẹ': Khi con cái lên Facebook để nói chuyện… trong nhà

Có những chuyện đáng lẽ chỉ cách nhau một cánh cửa phòng, nhưng cuối cùng lại phải đi một vòng qua mạng xã hội mới tới được tai cha mẹ. Một nhóm Facebook mang tên “Con ghét bố mẹ” bất ngờ tăng mạnh thành viên, kéo theo không ít phụ huynh cũng vào đọc để hiểu con nghĩ gì.

Sự xuất hiện của các diễn đàn mang tên "Con ghét bố mẹ" trên không gian mạng gần đây đã làm dấy lên những tranh luận trái chiều về ranh giới giữa tình thương và sự thấu hiểu trong gia đình Việt. Nhiều phụ huynh cho rằng hiện tượng này bắt nguồn từ thói ích kỷ của giới trẻ được nuôi nấng trong điều kiện đủ đầy, làm xáo trộn trật tự thứ bậc truyền thống. Dẫu vậy, không ít ý kiến lại xem đây là hồi chuông cảnh báo về tình trạng thiếu kết nối sâu sắc giữa hai thế hệ khi con cái dần khép kín cánh cửa đối thoại. Ở góc nhìn bình tĩnh hơn, các độc giả như Sao Xẹt chỉ ra rằng trẻ em ngày nay sở hữu nhận thức nhạy bén nhưng cũng rất dễ bị tác động tâm lý bởi hiệu ứng đám đông. Thay vì vội vã chỉ trích hay theo dõi con trẻ, phụ huynh cần tỉnh táo rà soát lại phương pháp giáo dục để nhận diện những thiếu sót có thật trong đời sống gia đình. Việc con dám bộc lộ nỗi niềm trên mạng xã hội vẫn còn là cơ hội đối thoại, nguy hại hơn là sự im lặng tích tụ dẫn đến những rạn nứt khó hàn gắn. Khái niệm hy sinh vì con cũng cần được nhìn nhận thấu đáo để tránh biến tình phụ mẫu thiêng liêng thành một món nợ tình cảm vô hình. Độc giả An Bạn gợi ý người lớn hãy đặt mình vào tâm thế của đứa trẻ năm xưa để hiểu lý do vì sao một cá nhân chọn im lặng hoặc tìm kiếm sự thấu cảm nơi người xa lạ. Chỉ khi thoát khỏi áp lực đòi hỏi sự đền đáp từ hai phía, yêu thương mới tìm lại đúng bản chất nguyên sơ và giúp gia đình thực sự trở thành điểm tựa bình yên.
amung