Bỏ qua điều hướng
•

Chai nước 6.000 đồng bán trong trường 9.000 đồng là có thật, khi đơn vị trúng thầu quyết định giá cả

Chai nước 6.000 đồng bán trong trường 9.000 đồng là có thật, khi đơn vị trúng thầu quyết định giá cả
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Đặt câu hỏi thẳng thắn vì sao bước chân vào căng tin trường, học sinh lại phải mua đĩa cơm, chai nước với giá đắt đỏ hơn bên ngoài, đại biểu Châu Quỳnh Dao (An Giang) đặt vấn đề liệu việc khép kín cổng trường để bảo đảm an toàn có vô tình tạo ra đặc quyền kinh doanh khép kín?

Làm sao để căng tin trường học không là 'thị trường khép kín' giá cao? - Ảnh 1.

Nhiều trường học tại TP.HCM kỳ vọng có cơ chế đặc thù riêng cho ngành giáo dục, giảm giá thuê mặt bằng để hạ giá suất ăn cho học sinh - Ảnh: H.T

Nêu ý kiến tại diễn đàn Quốc hội sáng 31-10, đại biểu Châu Quỳnh Dao đặt câu hỏi "Tại sao khi bước vào trường học, một đĩa cơm, một chai nước lại giá cao hơn bên ngoài?". Theo bà, bản chất câu chuyện không nằm ở việc giảm thuế suất mà ở quy định đấu giá tài sản công đang "bóp nghẹt" bữa ăn của học sinh tại căng tin, và học sinh không có sự chọn lựa khác.

Khi suất ăn của học sinh "cõng" chi phí đấu giá căng tin

Trao đổi với Tuổi Trẻ, hiệu trưởng một trường THPT lớn tại TP.HCM (xin không nêu tên) thừa nhận căng tin trường học từ phần ăn sáng, đĩa cơm, chai nước hay văn phòng phẩm... đều có giá cao hơn bên ngoài.

Vị này cho rằng lâu nay phụ huynh hay người ngoài không hiểu cứ nghĩ trường bắt tay với chủ căng tin, trong khi thực chất nhà trường cũng bị vào thế "kẹt". 

Đó là căng tin được xếp vào danh mục tài sản công. Theo luật quy định sử dụng tài sản công, khi cho thuê mặt bằng mở căng tin phải đấu giá công khai, ai trả phí mặt bằng cao nhất sẽ trúng thầu.

"Người ta trúng thầu xong buộc phải tăng giá chai nước, đĩa cơm để bù lỗ chi phí mặt bằng. Nhà trường biết học sinh chịu thiệt nhưng nếu không chọn bên giá cao nhất thì nhà trường vi phạm quy trình quản lý tài sản công", vị hiệu trưởng này nói.

Trong khi đó, thầy N.Lâm (nguyên hiệu trưởng Trường THCS khu vực Thủ Đức) cho biết các chủ thầu phải "đua" trả giá cao nhất để mở được căng tin trong trường. 

Do đó, chi phí mặt bằng sẽ chiếm dao động khoảng 40% giá trị của chai nước hay bánh ngọt, gói mì… Chẳng hạn chai nước 6.000 đồng thì căng tin trường bán 9.000 đồng, hủ tiếu 15.000 đồng/tô thì căng tin bán 25.000 đồng.

Thầy Lâm chia sẻ: "Vai trò của giáo viên, hiệu trưởng là làm tốt vai trò dạy học, việc áp dụng cơ chế thị trường sao cho cân hòa để các em có thể mua chai nước, đĩa cơm như bên ngoài là việc quá sức và nằm ngoài chuyên môn. Đây là cái khó của nhiều trường".

Kỳ vọng cơ chế đặc thù riêng

Theo cô Lê Thị Lan - giáo viên tiểu học ở phường Thủ Đức, học sinh tiểu học bán trú thì buổi sáng phụ huynh đưa đến, các em hay chọn ăn sáng tại căng tin như bánh mì trứng, hủ tiếu.

"Căng tin thành đơn vị cung cấp độc quyền đúng nghĩa vì học sinh không thể ra ngoài mua do ở tiểu học là cổng luôn đóng, bảo vệ an toàn học sinh. Phụ huynh đã từng đề xuất xé nhỏ mặt bằng, mở rộng cho nhiều đơn vị cùng bán để cạnh tranh giảm giá nhưng như thế rất lộn xộn, khó kiểm soát nổi nguồn gốc nguyên liệu đầu vào. 

Chỉ cần một vụ ngộ độc xảy ra, hiệu trưởng là người chịu trách nhiệm đầu tiên. Nhà trường chọn một đơn vị pháp nhân lớn để an tâm dù giá có thể nhỉnh hơn chút", cô Lan bày tỏ.

Ở góc độ quản lý nhà nước, hiệu trưởng một số trường công tại TP.HCM cho rằng nguồn chi thường xuyên được cấp từ ngân sách hiện nay có hạn, trong khi khoản tiền thu được từ việc cho thuê mặt bằng căng tin là nguồn kinh phí quan trọng để nhà trường tái đầu tư vào các hoạt động phụ trợ ở trường.

Vì thế, các hiệu trưởng kỳ vọng có một cơ chế đặc thù riêng cho ngành giáo dục. Chẳng hạn tính toán giảm giá thuê mặt bằng để hạ giá suất ăn cho học sinh, đồng thời tăng nguồn ngân sách chi phụ trợ để các trường không phải loay hoay.

Chai nước 6.000 đồng, căng tin trường bán 9.000 đồng, làm sao để không là 'thị trường khép kín' giá cao? - Ảnh 3.Cần Thơ tổng rà soát bếp ăn, xử lý nghiêm hành vi kinh doanh thực phẩm không rõ nguồn gốc

TP Cần Thơ yêu cầu rà soát toàn bộ bếp ăn tập thể, bếp ăn bán trú, căng tin và các cơ sở cung cấp thực phẩm, suất ăn cho trường học, đồng thời tăng kiểm tra đột xuất tại những nơi có nguy cơ cao.

Thực trạng chai nước 6.000 đồng bị đội giá lên 9.000 đồng hay tô hủ tiếu 15.000 đồng tăng lên 25.000 đồng trong căng tin trường học đã được đại biểu Quốc hội Châu Quỳnh Dao đưa ra chất vấn tại diễn đàn nghị trường. Vấn đề cốt lõi không nằm ở thuế suất mà xuất phát từ quy định đấu giá tài sản công hiện hành, nơi đơn vị trả giá thuê mặt bằng cao nhất sẽ giành quyền kinh doanh. Việc cổng trường khép kín nhằm bảo đảm an toàn vô tình biến căng tin thành điểm cung ứng độc quyền, tước đi quyền lựa chọn của học sinh. Nhiều cán bộ quản lý giáo dục tại Thành phố Hồ Chí Minh thừa nhận nhà trường đang rơi vào thế tiến thoái lưỡng nan trước cơ chế này. Do phải chi trả mức phí trúng thầu quá lớn, các chủ hộ kinh doanh buộc phải cộng chi phí mặt bằng chiếm tới khoảng 40% vào giá thành từng món ăn, thức uống để bù lỗ. Nếu không chọn nhà thầu trả giá cao nhất, lãnh đạo nhà trường sẽ vi phạm quy trình quản lý tài sản công dù biết rõ người chịu thiệt thòi cuối cùng chính là học sinh. Trước áp lực bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và trách nhiệm pháp lý khi xảy ra sự cố, các trường buộc phải ưu tiên lựa chọn một đơn vị pháp nhân lớn thay vì xé nhỏ mặt bằng để tạo cạnh tranh. Nhiều trường học kỳ vọng cơ quan quản lý sớm ban hành cơ chế đặc thù riêng cho ngành giáo dục nhằm giảm áp lực tài chính từ tiền thuê đất. Một giải pháp căn cơ về chính sách mặt bằng công sẽ giúp kéo giảm chi phí dịch vụ học đường, trả lại bữa ăn đúng giá trị thực cho học sinh.
amung