Chân dung người được tỷ phú Elon Musk thừa nhận giỏi hơn mình

Giờ đây, Elon Musk trở thành một trong những tỷ phú nổi tiếng nhất thế giới, còn người bạn học Trung Quốc Nhậm Vũ Tường được biết đến với vai trò quan trọng trong quá trình Tesla thâm nhập thị trường Trung Quốc.

Elon Musk từng dành cho người bạn này lời khen đặc biệt trong cuốn tiểu sử do nhà báo Walter Isaacson chấp bút: Nhậm Vũ Tường là người duy nhất giỏi vật lý hơn ông. Nhưng dấu ấn của vị doanh nhân Trung Quốc không chỉ nằm ở lời khen đó.

Ông từng làm việc tại các công ty công nghệ ở Thung lũng Silicon, tham gia đàm phán để Tesla xây dựng nhà máy tại Thượng Hải (Trung Quốc), rồi rời tập đoàn khi sự nghiệp đang ở giai đoạn thuận lợi để khởi nghiệp trong lĩnh vực thu giữ carbon.

Nhậm Vũ Tường hiện là nhà sáng lập kiêm chủ tịch Carbonology, doanh nghiệp theo đuổi mục tiêu chuyển hóa carbon dioxide trong không khí thành nhiên liệu hàng không bền vững và các sản phẩm công nghiệp.

Từ huy chương vàng Olympic Vật lý đến tình bạn với Elon Musk

Nhậm Vũ Tường sinh trưởng tại Thượng Hải. Trước khi được biết đến trong giới kinh doanh, ông đã có thành tích học tập nổi bật, từng đại diện Trung Quốc tham dự Olympic Vật lý quốc tế lần thứ 22 năm 1991 và giành huy chương vàng. Thành tích này mở ra con đường học tập tại Mỹ, nơi ông theo học tại Đại học Pennsylvania.

Năm 1992, Nhậm Vũ Tường gặp Elon Musk, chàng sinh viên gốc Nam Phi chuyển đến trường từ Đại học Queen's ở Canada. Cả hai có chung niềm yêu thích vật lý, khoa học và những vấn đề kỹ thuật phức tạp. Họ trở thành bạn thân, cùng làm thí nghiệm trong phòng nghiên cứu và thường xuyên trao đổi về vật liệu, lực hấp dẫn, tên lửa cũng như khả năng ứng dụng các định luật vật lý vào công nghệ.

Trong cuốn Elon Musk, xuất bản năm 2023, Walter Isaacson thuật lại cách Musk đánh giá năng lực của người bạn học. Theo lời kể trong sách, Musk xem Nhậm Vũ Tường là người duy nhất giỏi vật lý hơn mình.

Năm 1995, hai người cùng tốt nghiệp Đại học Pennsylvania và tiếp tục được nhận vào chương trình sau đại học tại Đại học Stanford. Tuy nhiên, họ sớm lựa chọn những hướng đi khác nhau.

Musk rời Stanford chỉ sau thời gian ngắn để khởi nghiệp, đặt nền móng cho hành trình kinh doanh sau này với Zip2 và các dự án công nghệ tiếp theo. Nhậm Vũ Tường tiếp tục học tập, hoàn thành bằng thạc sĩ kỹ thuật điện tại Stanford rồi bước vào ngành công nghệ. Sự khác biệt này phần nào định hình con đường sự nghiệp của hai người.

Gần 20 năm làm việc không nghỉ ở Thung lũng Silicon

Sau khi tốt nghiệp Stanford, Nhậm Vũ Tường làm việc tại một số công ty công nghệ ở Mỹ, trong đó có Rainfinity, Yahoo và XtremIO. Ông tích lũy kinh nghiệm trong lĩnh vực phần mềm, hạ tầng dữ liệu và quản lý đội ngũ kỹ thuật.

Một dấu mốc đáng chú ý trong giai đoạn này là XtremIO, công ty chuyên về công nghệ lưu trữ dữ liệu doanh nghiệp. XtremIO được EMC mua lại năm 2012, tạo thêm kinh nghiệm cho Nhậm Vũ Tường trong môi trường công nghệ có tốc độ phát triển cao. Ông từng đảm nhiệm những vị trí quản lý, tham gia phát triển sản phẩm và vận hành các nhóm kỹ thuật.

Nhậm Vũ Tường không trở thành nhân vật truyền thông nổi tiếng trong giai đoạn này. Ông ít xuất hiện trước công chúng, trong khi Musk ngày càng được biết đến rộng rãi nhờ SpaceX và Tesla. Dù vậy, hai người vẫn duy trì quan hệ bạn bè.

Theo Fortune, từ năm 2012, Musk và Nhậm Vũ Tường thường gặp nhau khoảng 6 tháng một lần. Mối quan hệ lâu năm đó về sau trở thành một trong những lý do khiến Musk tìm đến người bạn cũ khi Tesla gặp khó khăn tại thị trường Trung Quốc.

Người được Musk gọi về khi Tesla gặp khó khăn tại Trung Quốc

Năm 2015, Musk mời Nhậm Vũ Tường gia nhập Tesla. Đây là thời điểm hãng xe điện Mỹ gặp không ít khó khăn trong việc mở rộng thị trường Trung Quốc, một thị trường có ý nghĩa chiến lược đối với tham vọng toàn cầu của công ty.

Theo The Paper, Musk từng gặp Nhậm Vũ Tường tại California (Mỹ) và hỏi người bạn cũ làm thế nào để Tesla có thể phát triển tại Trung Quốc. Nhậm Vũ Tường thừa nhận mình không am hiểu sâu về ngành ô tô, nhưng vẫn đưa ra những phân tích về môi trường kinh doanh và cách tiếp cận thị trường. Sau cuộc gặp, Musk đề nghị ông cùng sang Trung Quốc làm việc.

Nhậm Vũ Tường gia nhập Tesla vào năm 2015 với chức danh Phó Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Đến tháng 7/2018, ông được bổ nhiệm làm Phó Chủ tịch phụ trách bán hàng toàn cầu.

Từ tháng 5/2019 đến khi rời công ty năm 2020, ông giữ vị trí Phó Chủ tịch phát triển kinh doanh. Trong giai đoạn này, ông trở thành một trong những lãnh đạo người Trung Quốc có vai trò quan trọng tại Tesla.

Khi đó, Tesla cần một cơ sở sản xuất tại Trung Quốc để giảm chi phí, rút ngắn thời gian giao xe và mở rộng năng lực phục vụ thị trường. Công ty đồng thời phải giải quyết nhiều vấn đề liên quan đến chính sách đầu tư, đất đai, tài chính, chuỗi cung ứng và quan hệ với chính quyền địa phương.

Tháng 7/2018, Nhậm Vũ Tường giúp Tesla xây dựng nhà máy tại Thượng Hải. Đây là nhà máy sản xuất ô tô đầu tiên của Tesla bên ngoài nước Mỹ, đồng thời là một cột mốc lớn trong quá trình mở rộng toàn cầu của doanh nghiệp.

Nhà máy Gigafactory Thượng Hải sau đó được xây dựng với tốc độ nhanh, bắt đầu sản xuất xe vào cuối năm 2019. Cơ sở này trở thành một trong những trung tâm sản xuất quan trọng của Tesla, phục vụ cả thị trường nội địa Trung Quốc và xuất khẩu sang nhiều khu vực khác.

Triết lý kinh doanh và quyết định rời Tesla để có lối đi riêng

Theo truyền thông Trung Quốc, ngoài những kiến thức có tính học thuật, những quan điểm của Nhậm Vũ Tường về kinh doanh và công nghệ cũng đáng quan tâm.

Khi được mời gia nhập Tesla, Nhậm Vũ Tường từng bày tỏ sự ngạc nhiên vì Musk tìm đến mình sau khoảng 20 năm kể từ khi tốt nghiệp. Ông cũng thẳng thắn cho rằng Musk không am hiểu nhiều về ngành công nghiệp ô tô. Điều này cho thấy mối quan hệ giữa họ không chỉ dựa trên sự ngưỡng mộ, mà còn có những trao đổi thẳng thắn về chuyên môn.

Năm 2020, Nhậm Vũ Tường rời Tesla. Sau nhiều năm làm việc tại các tập đoàn công nghệ và giữ vị trí điều hành cấp cao, ông không tiếp tục theo đuổi con đường quản lý tại một hãng công nghệ lớn khác mà chuyển hướng sang lĩnh vực năng lượng sạch.

Trong giai đoạn 2021-2023, ông làm cố vấn chiến lược toàn cầu cho Carbon Engineering, doanh nghiệp phát triển công nghệ thu giữ CO2 trực tiếp từ không khí. Tại đây, ông gặp Trương Hồng Hy, người sau này trở thành cộng sự trong dự án khởi nghiệp mới.

Tháng 10/2024, ông và Trương Hồng Hy thành lập Shanghai Carbon Shengwanwu Technology, còn có tên Carbonology. Công ty đặt mục tiêu thu giữ CO2 từ không khí rồi chuyển hóa thành các sản phẩm carbon hữu ích, hướng đến việc thay thế một phần nguyên liệu có nguồn gốc từ dầu mỏ.

Đầu năm nay, Carbonology đưa vào hoạt động trung tâm nghiên cứu và đổi mới tại Thượng Hải, với tổng vốn đầu tư dự kiến 300 triệu NDT (hơn 1.100 tỷ đồng).

Nếu dự án Carbonology đạt được mục tiêu thương mại hóa, dấu ấn tiếp theo của Nhậm Vũ Tường không chỉ gắn với nhà máy Tesla, mà còn là nỗ lực tìm kiếm một nguồn nguyên liệu mới cho nền kinh tế toàn cầu.