Kết quả Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) 2025 đang gây lo ngại tại nhiều cường quốc giáo dục châu Âu, khi ở nhiều nước Tây Âu, tỷ lệ học sinh thiếu kỹ năng đọc và toán cơ bản đã tăng lên gần 1/3, nối dài xu hướng suy giảm từ năm 2018, theo tờ The Guardian đưa tin ngày 20.9.
PISA đánh giá khả năng vận dụng kiến thức của học sinh 15 tuổi trong đọc hiểu, toán và khoa học. Đức ghi nhận kết quả PISA thấp nhất từ trước đến nay. Khoảng 1/3 học sinh không đạt năng lực cơ bản về đọc và toán, trong khi 1/4 gặp khó khăn ở khoa học. Bên cạnh đó, chỉ 2% học sinh từ gia đình thu nhập thấp đạt trình độ cao, so với 25% ở nhóm có điều kiện kinh tế tốt hơn.
Học sinh làm bài kiểm tra tại Trường trung học Bellevue (Pháp) ngày 15.6
ẢNH: AFP
Tại Hà Lan, 39% học sinh 15 tuổi thiếu kỹ năng đọc cơ bản, tăng từ 33% năm 2022. Bộ Giáo dục nước này thừa nhận sự suy giảm không còn là hậu quả tạm thời của đại dịch mà đã trở thành "vấn đề mang tính cấu trúc", đồng thời cam kết có biện pháp khẩn cấp.
Pháp cũng ghi nhận kết quả thấp kỷ lục. Bộ trưởng Giáo dục Edouard Geffray gọi tình hình là "đáng lo ngại" giữa những tranh luận kéo dài về đầu tư cho giáo dục. Ngay cả Phần Lan, từng được xem là hình mẫu giáo dục toàn cầu, cũng chứng kiến điểm toán và đọc tiếp tục giảm.
Đại dịch Covid-19 được cho là đã đẩy nhanh tình trạng sa sút, song giới chuyên gia nhận định vấn đề còn bắt nguồn từ tình trạng thiếu giáo viên kéo dài, chương trình học liên tục thay đổi, bất bình đẳng giáo dục và khả năng tập trung suy giảm trong bối cảnh học sinh ngày càng phụ thuộc vào điện thoại thông minh.
Kết quả Chương trình đánh giá học sinh quốc tế (PISA) 2025 đang dấy lên hồi chuông cảnh báo trên khắp châu Âu khi tỷ lệ học sinh thiếu kỹ năng đọc và toán cơ bản ở nhiều quốc gia Tây Âu đã chạm mức gần một phần ba. Xu hướng suy giảm kéo dài từ năm 2018 đến nay đang làm dấy lên những lo ngại sâu sắc về chất lượng giáo dục tại các cường quốc trong khu vực.
Tại Đức, kỳ đánh giá này ghi nhận kết quả thấp nhất từ trước đến nay với khoảng một phần ba học sinh không đạt năng lực cơ bản về đọc hiểu và toán học, trong khi một phần tư gặp khó khăn ở môn khoa học. Bất bình đẳng giáo dục cũng thể hiện rõ nét khi chỉ 2% học sinh từ các gia đình thu nhập thấp đạt trình độ cao, so với 25% ở nhóm có điều kiện kinh tế tốt hơn. Tình hình tương tự diễn ra tại Hà Lan khi có tới 39% học sinh 15 tuổi thiếu kỹ năng đọc cơ bản, buộc Bộ Giáo dục nước này phải thừa nhận sự sa sút đã trở thành vấn đề mang tính cấu trúc thay vì hậu quả tạm thời của đại dịch.
Không riêng Đức và Hà Lan, Pháp cũng ghi nhận kết quả thấp kỷ lục khiến giới chức quản lý gọi đây là thực trạng đáng lo ngại giữa những tranh luận gay gắt về ngân sách đầu tư cho giáo dục. Ngay cả Phần Lan, quốc gia từng được xem là hình mẫu giáo dục toàn cầu, cũng không tránh khỏi đà suy thoái khi điểm thi môn toán và đọc hiểu tiếp tục sụt giảm.
Bên cạnh tác động tiêu cực từ đại dịch Covid-19, giới chuyên gia phân tích rằng đà đi xuống này bắt nguồn từ tình trạng thiếu hụt giáo viên kéo dài và sự thay đổi liên tục trong chương trình giảng dạy. Ngoài ra, sự gia tăng bất bình đẳng cùng khả năng tập trung suy giảm do học sinh ngày càng phụ thuộc vào điện thoại thông minh cũng là những rào cản lớn đối với chất lượng giáo dục hiện nay.
