Dầu thô nặng, loại được các nhà máy lọc dầu trên thế giới ưa chuộng vì giá rẻ, đang tồn đọng tại châu Mỹ do cước vận tải tăng vọt kìm hãm xuất khẩu. Tình trạng dư thừa tại Bắc Mỹ và Nam Mỹ đang tạo ra sự phân hóa bất thường trên thị trường dầu toàn cầu. Người mua tại châu Á và châu Âu chật vật vì thiếu cung, còn giá dầu Brent vẫn trên 100 USD một thùng.
Dầu thô nặng phù hợp với thiết kế của các nhà máy lọc dầu châu Á, nhiều nhà máy tại Mỹ và một số ở châu Âu. Loại dầu này thường rẻ hơn dầu thô nhẹ, giúp các nhà máy lọc nhiên liệu có biên lợi nhuận cao hơn khi chi phí vận chuyển ở mức hợp lý.
Trong bối cảnh giá dầu diesel tại Mỹ tăng vọt, những lô dầu trên lẽ ra phải được mua hết nhanh chóng. Do dầu thô nặng cho sản lượng diesel cao hơn loại dầu nhẹ. Tuy nhiên, giới phân tích và buôn dầu cho biết các nhà máy lọc dầu ven vịnh Mexico của Mỹ đã mua đủ lượng nhiên liệu theo công suất.
Theo Cơ quan Thông tin Năng lượng Mỹ (EIA), các nhà máy lọc dầu Mỹ năm nay thường xuyên hoạt động với gần 94% công suất. Đây là mức cao nhất 28 năm. Dù có thiết kế linh hoạt, hiện đại, các nhà máy này chỉ có thể lọc một tỷ lệ dầu nặng nhất định.
"Lượng dầu từ Venezuela và kho dự trữ khẩn cấp của Mỹ đã tác động đến thị trường suốt nhiều tháng qua, khiến các nhà máy lọc dầu Mỹ hoạt động gần hết công suất. Cước vận tải cao lại càng gây khó cho việc xuất khẩu, khiến tồn kho dầu nặng tại Mỹ càng tăng mạnh", Irwin cho biết.
"Tất cả là do cước vận tải", Scott Shelton - chuyên gia năng lượng tại TP ICAP bình luận. Venezuela, Mỹ và Canada đều sản xuất nhiều dầu hơn mức tiêu thụ, nên cần xuất khẩu sang châu Á để cân bằng thị trường trong nước.
Xuất khẩu dầu của Venezuela tăng mạnh từ khi Mỹ bắt giữ cựu Tổng thống Nicolas Maduro hồi đầu năm và thúc đẩy hoạt động của ngành này. Sản lượng dầu của Canada cũng đang ở mức kỷ lục. Còn Washington đã giải phóng hơn 130 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp.
Tuy nhiên, chi phí thuê một siêu tàu dầu từ khu vực ven vịnh Mexico sang châu Á đã tăng hơn 5 lần kể từ tháng 2, do hoạt động chuyển dầu giữa các tàu tại vịnh Oman khiến tàu phải ở lại đây lâu hơn. "Bạn cần tàu, nhưng giá tăng, còn số tàu sẵn có lại giảm", Shelton nói.
Georgios Sakellariou - nhà phân tích tại Signal Maritime cho biết chi phí vận chuyển bằng siêu tàu dầu từ vịnh Mexico sang châu Âu tuần trước vào khoảng 46 triệu USD, tương đương 24,5 USD một thùng. Trước chiến sự tại Trung Đông, các con số này chỉ là 6,5 triệu USD và 4 USD một thùng.
Nếu sang châu Á, phí này lên tới hơn 80 triệu USD, tương đương 40 USD mỗi thùng. Trước chiến sự, việc vận chuyển chỉ tiêu tốn 10-15 triệu USD.
Theo hãng dữ liệu Argus Media, giá các loại dầu thô nặng của Canada, Colombia và Ecuador đều đã giảm hơn 10 USD một thùng, xuống mức thấp nhất 6 tuần. Giá dầu Western Canada Select, chưa gồm chi phí vận chuyển hoặc bảo hiểm, vào khoảng 74 USD một thùng giữa tuần trước. Vasconia (Colombia) có giá 84 USD, còn dầu Oriente của Ecuador vào khoảng 76 USD. Dầu thô Venezuela được giao dịch quanh 74,5 USD.
Hà Thu (theo Reuters)