'Chạy đua Tiếng Anh vô nghĩa trong kỳ thi vào lớp 10'

Nguồn ảnh: VnExpress

Việc biến Tiếng Anh thành môn thi xét tuyển vào lớp 10 không chỉ tạo ra áp lực tâm lý nặng nề mà còn gây lãng phí vô cùng lớn.

Việc xem xét bỏ môn thi thứ ba nói chung và môn Tiếng Anh nói riêng trong các kỳ thi tuyển sinh đang trở thành một chủ đề đáng suy ngẫm, phản ánh rõ nét những bất cập trong thực tế dạy và học ngoại ngữ hiện nay.

Dù đã được đưa vào chương trình giảng dạy suốt nhiều năm từ tiểu học đến trung học cơ sở, trình độ Tiếng Anh thực tế của phần lớn học sinh vẫn còn rất hạn chế. Thực trạng này xuất phát từ việc học ngoại ngữ đang bị biến dạng thành cuộc chạy đua thành tích: thầy cô tổ chức dạy thêm, các trung tâm ngoại ngữ mọc lên như nấm, tất cả hầu như chỉ xoay quanh mục tiêu duy nhất là luyện đề để phục vụ thi cử.

Trong khi đó, bản chất của việc học ngoại ngữ, cụ thể là Tiếng Anh, đòi hỏi sự phát triển đồng đều cả bốn kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết, kết hợp với tinh thần tự học, tự trau dồi vốn từ và chủ động tìm kiếm môi trường giao tiếp thực tế với người nước ngoài. Việc biến Tiếng Anh thành môn thi bắt buộc hay tiêu chí tích điểm xét tuyển vào lớp 10 không chỉ tạo ra áp lực tâm lý nặng nề mà còn gây lãng phí vô cùng lớn về tiền bạc và thời gian của phụ huynh lẫn học sinh.

>> Giằng co bỏ Tiếng Anh, chỉ thi Văn và Toán vào lớp 10

Đáng nói hơn, căn bệnh hình thức này còn kéo dài lên tận bậc đại học. Việc bắt buộc sinh viên ra trường phải có các chứng chỉ ngoại ngữ cao như B2, IELTS đã đẩy sinh viên vào hai con đường: người chăm thì lao vào các trung tâm luyện mẹo để thi, kẻ yếu kém thì tìm cách "chạy chọt", mua bán chứng chỉ chỉ để đủ điều kiện nhận bằng tố nghiệp.

"Văn ôn võ luyện", ngoại ngữ nếu không được sử dụng thường xuyên trong công việc hay giao tiếp hàng ngày thì kiến thức cũng sẽ nhanh chóng mai một. Việc áp đặt một chuẩn mực cứng nhắc mà không gắn liền với nhu cầu thực tế công việc sau này rõ ràng là một sự lãng phí tiền bạc, công sức và tài nguyên xã hội rất lớn.

Do vậy, tôi hoàn toàn ủng hộ dự thảo Thông tư về Quy chế tiếp nhận học sinh đầu cấp bậc phổ thông, kỳ thi vào lớp 10 sẽ chỉ có hai môn Văn và Toán, bỏ môn thứ ba.

Hồi tháng 8, Bộ từng lấy ý kiến một số địa phương về việc thi hai môn vào lớp 10, gây tranh luận giữa những phụ huynh, học sinh đã đầu tư học tiếng Anh từ sớm và nhóm muốn giảm tải. Nhiều người cũng phản đối việc bỏ môn tiếng Anh khi đang có chủ trương thúc đẩy đưa thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học. Theo các nhà giáo, xây thêm trường mới là cách giảm áp lực thi lớp 10 một cách căn cơ.

Năm học vừa qua, chừng 1,5 triệu học sinh tốt nghiệp THCS, các trường THPT có gần 1,2 triệu suất lớp 10, tỷ lệ đỗ là 79,3%. Khoảng 30 tỉnh, thành tổ chức thi, đều chọn Tiếng Anh là môn thứ ba.

Bùi Việt Sô

Tôi không muốn thi Tiếng Anh vào lớp 10 vì Toán, Văn đã quá mệt mỏi
'Áp lực Toán - Văn cực đại khi bỏ môn thi thứ ba vào lớp 10'
'Bỏ môn Tiếng Anh để kỳ thi vào lớp 10 công bằng hơn'
Âu lo nếu bỏ thi vào lớp 10 để xét tuyển
'Bỏ thi Tiếng Anh vào lớp 10 rất thiệt thòi cho học sinh thành phố'
'Cố định Tiếng Anh làm môn thứ ba thi vào lớp 10'

Việc xem xét bỏ môn thi thứ ba nói chung và môn Tiếng Anh nói riêng trong kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 đang phản ánh những bất cập sâu sắc trong công tác dạy và học ngoại ngữ. Dù học sinh được tiếp cận môn học này suốt nhiều năm, năng lực thực tế vẫn hạn chế do chương trình bị biến dạng thành cuộc chạy đua luyện đề và học thêm đối phó. Tình trạng biến ngoại ngữ thành môn thi xét tuyển vô hình trung tạo ra áp lực tâm lý nặng nề cùng sự lãng phí tài lực rất lớn cho gia đình lẫn xã hội. Căn bệnh hình thức này tiếp tục kéo dài lên bậc đại học khi chuẩn đầu ra yêu cầu chứng chỉ B2 hay IELTS thúc đẩy sinh viên học mẹo hoặc gian lận thay vì phát triển thực chất bốn kỹ năng nghe, nói, đọc, viết. Ngoại ngữ thiếu môi trường sử dụng thực tế sẽ nhanh chóng mai một, biến việc áp đặt chuẩn mực cứng nhắc thành gánh nặng công sức và tài nguyên không đáng có. Vì vậy, quan điểm ủng hộ dự thảo kỳ thi vào lớp 10 chỉ gồm hai môn Toán và Văn đang nhận được sự đồng thuận lớn từ những người mong muốn giảm tải. Dù vậy, đề xuất bỏ thi môn Tiếng Anh vẫn ghi nhận luồng ý kiến trái chiều giữa nhóm phụ huynh đã đầu tư sớm và chủ trương thúc đẩy tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai. Trong kỳ thi vừa qua, khoảng 30 tỉnh thành chọn Tiếng Anh làm môn thứ ba trong bối cảnh cả nước có 1,5 triệu học sinh tốt nghiệp nhưng các trường THPT chỉ đáp ứng gần 1,2 triệu chỉ tiêu. Để giải quyết triệt để bài toán tuyển sinh, nhiều nhà giáo khẳng định việc mở rộng quy mô trường lớp mới là giải pháp căn cơ nhằm hạ nhiệt áp lực đầu cấp.