Chiêm ngưỡng suối đá hai màu đặc biệt ở Ngọa Vân Yên Tử
Nguồn ảnh: VietnamNet
Đá hai màu có nhiều ở vùng núi Yên Tử hoặc một số nơi khác nhưng đá ở suối Phủ Am Trà có đặc điểm rất riêng bởi trong cùng một khối đá, phần màu nâu thì thô ráp, phần màu trắng thì mịn mát.
Trong chuyến trải nghiệm cùng các nghệ sĩ thuộc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam tại Làng thiền Ngọa Vân (phường An Sinh, Quảng Ninh), ông Bùi Hữu Dược - nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ chia sẻ với phóng viên VietNamNet câu chuyện vẫn còn truyền tới ngày nay về Đức Điều ngự Trần Nhân Tông và tảng đá hai màu - nơi Ngài dừng chân ngắm cảnh, rồi nói về Đời và Đạo.
Dọc con suối lên Phủ Am Trà, Am Ngọa Vân có rất nhiều phiến đá hai màu.
Ông Dược kể, trong những lần tới Ngọa Vân Yên Tử, được nghe các cụ cao niên kể câu chuyện liên quan tới bức tranh Đức Điều ngự Trần Nhân Tông ngồi rửa chân bên suối với nhiều ý nghĩa hơn những gì chỉ thấy qua tranh.
"Dọc con suối Đức Điều ngự về tu ở Am Ngọa Vân, quãng đường từ Am Ngọa Vân về Thái miếu nhà Trần chừng 5km, mỗi lần từ Am về Thái miếu hoặc ngược lại, đi được nửa quãng đường là gặp dòng suối nước trong với phong cảnh rất đẹp, Đức Điều ngự thường dừng lại nghỉ chân thưởng trà và ngắm cảnh nên ở đây dựng phủ gọi là Phủ Am trà (nơi Vua ngồi gọi là phủ nhưng xưa chỉ là am nhỏ)", ông Dược kể.
Đá ở suối Phủ Am Trà có đặc điểm rất riêng, bởi trong cùng một khối đá, phần màu nâu thì thô ráp, phần màu trắng thì mịn mát.
Ông Dược kể tiếp: "Phủ Am Trà ngay gần suối nước, Ngài đã chọn nơi có phiến đá phẳng ngồi rửa, ngâm chân. Ngay bên cạnh chỗ Ngài ngồi có tảng đá màu nâu xen lẫn màu trắng đục, một loại đá có khá nhiều ở núi Yên Tử hoặc một số nơi khác nhưng đá ở suối Phủ Am Trà có đặc điểm rất riêng, bởi trong cùng một khối đá, phần màu nâu thì thô ráp, phần màu trắng thì mịn mát.
Ngài nói một câu: Màu trắng là Đạo, màu nâu là Đời. Ngài ví von là đá hai màu đó giống như Đạo và Đời đang có khoảng cách... Rồi Ngài xoa tay vào khối đá mà nói 'Hoà quang đồng trần', Đạo hãy hoà vào Đời đi".
Theo ông Dược, lời Đức Điều ngự nói về đá hai màu nhưng thật ra là nói với mọi người, rất sâu sắc và ý nghĩa. Cảm nhận tới đâu tuỳ ở mỗi người.
Một số hình ảnh ở suối đá hai màu
Trong chuyến trải nghiệm tại Làng thiền Ngọa Vân, phường An Sinh, Quảng Ninh, các nghệ sĩ thuộc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam được nghe câu chuyện đặc biệt về suối đá hai màu. Câu chuyện do ông Bùi Hữu Dược, nguyên Vụ trưởng Vụ Phật giáo, Ban Tôn giáo Chính phủ, chia sẻ với phóng viên VietNamNet trong hành trình khám phá vùng núi Yên Tử. Không chỉ gây ấn tượng bởi cảnh sắc trong lành, con suối trên đường lên Phủ Am Trà, Am Ngọa Vân còn gắn với những câu chuyện truyền lại qua nhiều thế hệ.
Theo lời kể của ông Dược, dọc con suối nơi Đức Điều ngự Trần Nhân Tông từng tu hành có rất nhiều phiến đá mang hai màu sắc rõ rệt trong cùng một khối đá. Đá ở đây thường đan xen phần màu nâu với phần màu trắng đục, tạo nên diện mạo khác lạ giữa không gian núi rừng vốn đã giàu vẻ tĩnh lặng. Điểm đặc biệt nằm ở cảm giác khi chạm vào đá, bởi phần màu nâu có bề mặt thô ráp, còn phần màu trắng lại mịn màng và mát hơn.
Những phiến đá ấy khiến du khách liên tưởng tới bức tranh Đức Điều ngự Trần Nhân Tông ngồi bên suối rửa chân, một hình ảnh chứa nhiều tầng ý nghĩa. Qua câu chuyện được các cụ cao niên kể lại, tảng đá hai màu không chỉ là dấu tích cảnh quan, mà còn gợi mở cách nhìn về mối quan hệ giữa Đời và Đạo. Từ Am Ngọa Vân về Thái miếu nhà Trần, hoặc theo chiều ngược lại, quãng đường dài khoảng 5km giữa địa hình núi rừng nhiều cảnh sắc.
Ông Dược kể rằng, khi đi được khoảng nửa chặng đường, Đức Điều ngự thường gặp dòng suối nước trong, phong cảnh đẹp, rồi dừng lại nghỉ chân, thưởng trà và ngắm cảnh. Vì nơi này từng là chỗ nhà vua dừng chân, một phủ được dựng lên và gọi là Phủ Am Trà, dù công trình thuở trước thực chất chỉ là một am nhỏ. Tên gọi Phủ Am Trà vì thế gắn với ký ức về những khoảnh khắc tĩnh tại, khi người tu hành hòa mình cùng thiên nhiên, lắng nghe tiếng nước giữa núi rừng.
Gần dòng suối, Đức Điều ngự đã chọn một phiến đá phẳng để ngồi rửa chân, ngâm chân, đồng thời quan sát cảnh vật xung quanh trong những lần dừng nghỉ. Ngay cạnh vị trí ấy có một tảng đá nâu xen trắng đục, loại đá cũng xuất hiện ở núi Yên Tử hoặc một số khu vực khác. Tuy nhiên, đá tại suối Phủ Am Trà được nhắc đến bởi sự tương phản ngay trong cùng khối đá, khi hai phần vừa khác màu, vừa khác cả cảm giác bề mặt.
Theo lời ông Dược thuật lại, Đức Điều ngự nhìn khối đá rồi nói rằng màu trắng tượng trưng cho Đạo, còn màu nâu đại diện cho Đời. Cách ví von ấy biến một vật thể bình dị giữa thiên nhiên thành hình ảnh gợi suy ngẫm, khi Đạo và Đời hiện diện cạnh nhau nhưng dường như vẫn có khoảng cách. Sau đó, Ngài xoa tay vào khối đá và nói câu “Hoà quang đồng trần”, thể hiện mong muốn Đạo hòa vào Đời, thay vì tách biệt khỏi đời sống con người.
Thông điệp này, theo ông Dược, không chỉ hướng đến tảng đá hay cảnh sắc bên suối, mà thực chất là lời nhắn gửi đến mọi người. Mỗi người có thể cảm nhận câu chuyện theo cách riêng, bởi chiều sâu của lời nói không nằm hoàn toàn ở màu sắc hay hình dáng phiến đá. Từ một điểm dừng chân trên đường núi, suối Phủ Am Trà trở thành nơi cảnh vật, ký ức lịch sử và tư tưởng Phật giáo cùng hiện diện trong một không gian.
Du khách đến đây có thể nhìn thấy dòng nước trong, những phiến đá hai màu, rừng núi yên tĩnh và dấu ấn câu chuyện về Đức Điều ngự. Sự hấp dẫn của địa điểm không chỉ đến từ vẻ đẹp tự nhiên, mà còn từ cách người xưa gửi gắm suy tưởng về sự hòa hợp giữa đời sống và con đường tu tập. Những hình ảnh ghi lại tại suối đá hai màu tiếp tục giúp câu chuyện về Ngọa Vân, Phủ Am Trà và lời dạy “Hoà quang đồng trần” được truyền tới nhiều người.
