Chiến sự Ukraine 19/9: "Con lắc đảo chiều" ở Kupyansk với bất ngờ lớn

Ukraine tập kích vùng Rostov nhiều ngày liên tiếp

Trang tin Rybar cho biết, quân đội Ukraine (AFU) thực hiện các cuộc tập kích bằng UAV quy mô lớn vào vùng Rostov trong nhiều ngày liên tiếp; tiếng nổ cũng được ghi nhận tại vùng Krasnodar. Hơn 60 UAV đã bị phá hủy khi đang tiếp cận Moscow, và tổng cộng gần 1.000 chiếc bị phòng không Nga bắn hạ trong ngày 18/9.

Quân đội Nga (RFAF) đánh trúng một nhà máy thuốc lá ở Kremenchuk, phá hủy một trung tâm thương mại khác tại khu vực Zaporizhia do Kiev kiểm soát cũng như một đầu máy xe lửa ở vùng Kharkov. Trọng tâm chính của lực lượng Moscow vẫn là các điểm vượt sông và cầu cống gần Mayaky thuộc vùng Odessa. Ngay tại thành phố này, trung tâm dữ liệu của Đường sắt Odessa cũng đã bị đánh trúng.

Đáng chú ý, chiến dịch săn tìm và phá hủy đầu máy xe lửa đang được quân đội Nga đẩy mạnh. Có báo cáo cho biết khoảng 1/3 số đầu máy xe lửa của Ukraine đã bị hư hại hoặc phá hủy. Việc tìm kiếm nguồn thay thế từ phương Tây đang gặp khó khăn do sự khác biệt về khổ đường ray, khi hệ thống đường ray thời Liên Xô khác biệt so với tiêu chuẩn của châu Âu, kênh Military Summary đưa tin.

Đơn vị UAV tinh nhuệ của Nga rút khỏi phía bắc tỉnh Donetsk

Nga đã rút các đơn vị thuộc biên chế Trung tâm Công nghệ Không người lái tiên tiến  Rubicon khỏi tiền tuyến ở phía bắc tỉnh Donetsk sau khi chịu tổn thất nặng nề trong chiến dịch phản công của Ukraine; thông tin này được Quân đoàn 3 AFU công bố ngày 18/9.

"Lực lượng Kiev vô hiệu hóa hệ thống chỉ huy của Rubicon: họ phá hủy hệ thống hậu cần, các kho đạn dược, bãi phóng UAV, các đơn vị mới được thành lập cũng như các kíp vận hành UAV dày dạn kinh nghiệm. Phía Nga đã mất khả năng nhanh chóng bổ sung nguồn lực và nhân sự được đào tạo bài bản cho đơn vị này", Quân đoàn 3 AFU cho biết trong phần bình luận gửi tới Ukrainska Pravda.

Rubicon là một đơn vị UAV quy mô lớn và là nòng cốt của quân chủng Hệ thống Không người lái mới được thành lập gần đây trong quân đội Nga, chuyên thực hiện các nhiệm vụ cắt đứt tuyến hậu cần, săn lùng lực lượng vận hành UAV Ukraine trên mặt đất và đánh chặn các loại UAV có giá trị cao.

Trung tâm Rubicon đã bị tiêu hao dần một cách có hệ thống trong cả giai đoạn chuẩn bị lẫn giai đoạn đầu của chiến dịch, ông Oleksandr Borodin - người phát ngôn của Quân đoàn 3 AFU cho biết trong phần bình luận gửi tới Kyiv Independent.

"Hầu hết các đơn vị chuyên trách về UAV trong khu vực này đều chịu tổn thất nặng nề về nhân sự có trình độ chuyên môn cũng như các nguồn lực vật chất và kỹ thuật", ông Borodin nói.

Tất cả các mặt trận đều nóng bỏng

Trên thực địa, giao tranh với sự tham gia của các nhóm nhỏ vẫn tiếp diễn tại mặt trận Kupyansk. Gần Zapadnoye, lực lượng Kiev đang đột phá nhằm tiếp cận sông Oskol và chia cắt bàn đạp phòng thủ của Nga. Trong khi đó, gần Kondrashevka, các "nhóm tác chiến 2 người" của Nga đang hoạt động ở khu vực lân cận Tishchenkovka, Rybar đưa tin.

Về phía Druzhkovka, RFAF tăng cường tấn công nhằm xóa sổ vòng vây nằm giữa Konstantinovka và Chasov Yar, nơi nhiều binh sĩ Ukraine đang mắc kẹt.  Ở phía bắc Konstantinovka, lực lượng Moscow đã cắm cờ tại làng Viroliubivka và tuyên bố kiểm soát khu vực này.

Tại mặt trận Dobropillia, quân đội Nga đang tiến công ở sườn phía bắc. Bộ Quốc phòng Nga thông báo giải tỏa Zolotoy Kolodets, khu vực từng tồn tại một "vùng xám" rộng lớn trong thời gian dài. Nhờ vị trí chiến lược của ngôi làng này, RFAF có thể tiếp tục các đợt thâm nhập sâu hơn về phía thành phố, theo kênh Military Summary.

Trên cánh tây Zaporizhia, các đơn vị Moscow tiếp tục đà phát triển dọc toàn bộ chiến tuyến. Tại Stepnogorsk, lính dù Nga đã giành lại quyền kiểm soát một phần thị trấn. Giao tranh cũng đang diễn ra tại các khu dân cư lân cận là Plavni và Primorskoye.

Ở Orekhov, tình hình đang trở nên ngày càng nguy cấp đối với phía Ukraine do các đợt thâm nhập quy mô lớn của Nga diễn ra ở các hướng tây, nam, đông và hiện nay là cả phía bắc thị trấn. Các hình ảnh đã được xác định vị trí địa lý cũng xác nhận giao tranh đang diễn ra giữa hai bên ngay tại trung tâm thị trấn Stepnohirsk, kênh MIlitary Summary xác nhận.

Nga giành được chỗ đứng tại Mykolaivka gần Sloviansk

Theo kênh Readovka, gần thành phố Sloviansk, quân đội Nga đã kiểm soát vùng ngoại ô phía đông Mykolaivka (Nikolaevka) và đang tham gia giao tranh đô thị với các nhóm nhỏ bộ binh Ukraine.

Cụ thể, Tập đoàn quân binh chủng hợp thành cận vệ số 3 RFAF đã đạt được những kết quả đáng kể trong trận chiến giành Mykolaivka. Các nguồn tin từ mặt trận cho biết lực lượng Kiev đồn trú đã rút khỏi thị trấn tương tự như cách họ rút khỏi Alekseevo-Druzhkovka. Hiện tại, khu định cư này trở thành một "vùng xám" rộng lớn nơi cả bộ binh Nga và Ukraine cùng hoạt động.

Lực lượng Kiev đang sử dụng nhà máy nhiệt điện Slavyansk - nơi có hệ thống cơ sở hạ tầng kỹ thuật phức tạp - cùng các ngôi làng Vysokoivanovka, Semenovka và Starodubovka làm "điểm tựa" để duy trì sự hiện diện tại khu vực phòng thủ kiên cố Mykolaivka.

Chừng nào AFU còn kiểm soát và sử dụng các vị trí này làm bàn đạp triển khai bộ binh vào thị trấn và vùng phụ cận, quân đội Nga vẫn chưa thể khai thác lợi thế tại đây hay tạo ra mối đe dọa đột phá vào siêu đô thị Sloviansk.

Vậy ý đồ của Bộ chỉ huy Kiev tại khu vực phía bắc trục Sloviansk - Kramatorsk và xa hơn nữa là gì?

Rõ ràng, chiến dịch của Ukraine nhằm vào các Tập đoàn quân số 20 và 25 RFAF có mục đích trì hoãn lâu nhất có thể việc hình thành các điều kiện tiên quyết để bao vây Sloviansk từ phía tây bắc, qua đó tiếp cận các tuyến đường tiếp tế của toàn bộ cụm đô thị này.

Việc kiểm soát Liman (Lyman) và Svyatogorsk sẽ là một quân bài chiến lược quan trọng giúp quân đội Nga gây sức ép lên cụm đô thị Sloviansk - Kramatorsk. Do đó, động cơ của Bộ chỉ huy Kiev khi tiến hành chiến dịch tại khu vực hoạt động của các Tập đoàn quân số 20 và 25 RFAF là hoàn toàn dễ hiểu.

Tuy nhiên, Mykolaivka vẫn đóng vai trò quan trọng. Cần lưu ý rằng đây không phải là vị trí bàn đạp chiến thuật lý tưởng nhất cho Nga đột phá vào Sloviansk. Nguyên nhân là do hệ thống kênh rạch, sông ngòi và các hồ chứa nhân tạo phức tạp gây hạn chế nghiêm trọng khả năng cơ động.

Cũng vì lý do này, lực lượng Kiev đã rút phần lớn lực lượng đồn trú khỏi khu vực kiên cố ra ngoài mạng lưới đường thủy, chỉ duy trì các đơn vị tại những khu dân cư đã nêu và nhà máy nhiệt điện. Nếu cần thiết phải rút lui khẩn cấp, thiệt hại về nhân lực sẽ thấp hơn nhiều so với trường hợp duy trì một lực lượng đồn trú đầy đủ tại Mykolaivka chỉ với mục đích cố thủ một cách máy móc.

Tuy nhiên, quân đội Ukraine cũng không thể bỏ mặc Mykolaivka. Vấn đề cốt lõi là nếu phía Nga chiếm được thị trấn, khu đô thị sẽ trở thành "sân bay" lý tưởng cho các kíp điều khiển UAV Nga. Điều này đồng nghĩa với việc binh sĩ Ukraine sẽ gặp nguy hiểm lớn khi lộ diện khỏi nơi trú ẩn ở Sloviansk, chưa kể đến những khó khăn trong công tác hậu cần cũng như việc tiếp nhận quân số và khí tài mới vào thành phố.

Nói cách khác, Mykolaivka không phải là điểm xuất phát thuận lợi nhất cho một cuộc đột kích vào siêu đô thị, cũng không phải là vị trí tối ưu để thực hiện đòn đánh vu hồi dọc theo bờ nam sông Seversky Donets - tất cả đều do trở ngại về địa hình sông nước và khả năng cơ động bị hạn chế.

Tuy nhiên, xét về vai trò căn cứ cho các đơn vị UAV Nga, khó có nơi nào lý tưởng hơn Mykolaivka với sự hiện diện của nhà máy nhiệt điện bởi nó vừa có địa hình che chắn tốt, vừa nằm rất gần khu vực săn tìm mục tiêu. Tóm lại, Mykolaivka chính là chìa khóa để giành chiến thắng trong cuộc chiến về hậu cần tại khu vực.

Như vậy, Mykolaivka tuy không phù hợp với mục đích này nhưng lại hoàn hảo cho mục đích khác. Theo đó, Ukraine sẽ hành động dựa trên nguyên tắc: "Nếu chúng tôi không giữ được thì cũng sẽ không để đối phương yên ổn đóng quân tại đó".

Điều này có nghĩa là mục tiêu của Tập đoàn quân số 3 RFAF sẽ là thiết lập quyền kiểm soát hoàn toàn đối với Starodubovka và nhà máy nhiệt điện. Trong bối cảnh đó, phần lãnh thổ còn lại nằm gần Sloviansk hơn sẽ trở thành "vùng xám" - nơi không còn giá trị đối với AFU trong việc triển khai các nhóm bộ binh tiến vào thành phố để quấy rối lực lượng Moscow.

Kênh AMK Mapping cung cấp thêm thông tin về mặt trận Sloviansk cho biết, trong 2 tuần qua, cường độ giao tranh trên hướng này đã giảm nhẹ, mặc dù lực lượng Moscow vẫn đạt được những bước tiến mới ở nhiều khu vực khác nhau và mở rộng phạm vi thâm nhập với tổng diện tích 12,71km2.

Ở phía nam, lực lượng Moscow quét sạch một số vị trí phòng thủ nằm dọc theo hàng cây phía bắc Yurkivka và đẩy mạnh tấn công dọc theo kênh đào Siverskyi-Donets để tiến vào làng Orikhuvatka. Một số nhóm xung kích khác đang hỗ trợ chiến dịch này bằng cách thâm nhập vào các khu rừng ở phía bắc ngôi làng.

Ngoài ra, các nhóm thâm nhập của Nga đã mở rộng phạm vi hoạt động về phía tây Orikhuvatka, trong khi lực lượng khác tiến vào kiểm soát toàn bộ khu vực Zapovidne và mở rộng vùng thâm nhập về phía tây bắc ngôi làng.

Ở phía đông bắc, quân đội Nga loại bỏ vị trí mũi nhọn ở phía bắc Rai-Aleksandrivka, giành quyền kiểm soát một số công sự của Ukraine. Nhờ đó, họ có thể đẩy mạnh hoạt động thâm nhập vào khu vực Mykolaivka, tiến vào các tuyến phố phía nam thị trấn, khu rừng lân cận cũng như nhiều tòa nhà chung cư cao tầng ở phía đông.

Ở phía bắc, quân đội Nga đã quét sạch vị trí ở phía tây Kalenyky, chiếm giữ nhiều công sự và các khu vực rừng dọc theo các cao điểm ven đường sắt, đồng thời thiết lập phòng tuyến dọc theo hàng cây kéo dài từ rìa tây bắc của khu rừng lớn.

Các nhóm xung kích khác tiếp tục thâm nhập sâu từ Pyskunivka đến rìa phía bắc và đông bắc của Mykolaivka, nơi giao tranh với lực lượng Kiev vẫn đang tiếp diễn. Tuy nhiên, sự xuất hiện của lực lượng tăng viện Ukraine đã phần nào ổn định tình hình tại Mykolaivka vào lúc này. Dường như RFAF chưa thể củng cố vị trí vững chắc nào bên trong nội đô.

Bước ngoặt lớn: Ukraine đẩy lùi quân đội Nga ở bắc Kupyansk

Kênh AMK Mapping đưa tin, kể từ tháng 7, lực lượng Kiev đạt được thêm những bước tiến ở phía bắc Kupyansk, đẩy lùi quân đội Nga về phía sông Oskil. Mặc dù chiến dịch phản công này đã bắt đầu từ vài tháng trước, nhưng việc củng cố các vị trí giành được mới chỉ thực sự hoàn tất gần đây, với tổng diện tích khoảng 15,05km2.

Ở phía bắc, quân đội Ukraine giành lại làng Fyholivka cùng các khu rừng ở phía tây, đồng thời bắt đầu thâm nhập sâu hơn về phía nam, hướng tới rìa đông bắc Dvorichna. Các đơn vị khác quét sạch khu rừng nằm giữa Dovhenke và đường cao tốc, qua đó đẩy lùi chiến tuyến về phía Dvorichna từ hướng tây bắc.

Ở phía nam, quân đội Ukraine cải thiện vị thế tại khu vực phía tây Dvorichna và đang thâm nhập sâu hơn về phía đông, hướng tới trung tâm thị trấn. AFU cũng tích cực thâm nhập vào khu rừng ở phía nam thị trấn, nơi họ tiếp cận được bờ tây sông Oskil.

Ngoài ra, các nhóm xung kích của Ukraine tái chiếm làng Zapadne sau các đợt tấn công từ hướng bắc và tây, đồng thời kiểm soát vị trí dọc theo dải cây ở phía đông.

Cần lưu ý rằng lực lượng Kiev đang chịu tổn thất nặng nề trong chuỗi các cuộc phản công phối hợp này, đặc biệt là Lữ đoàn Khartiia số 13.

Mục tiêu của chiến dịch là làm suy giảm đáng kể giá trị chiến lược bàn đạp của quân đội Nga ở phía tây sông Oskil - vốn là tuyến đường chính để RFAF tiến vào khu vực phía tây Kupyansk từ hướng bắc. Việc này sẽ giúp giảm thiểu hậu quả từ việc Ukraine để mất bàn đạp ở phía đông sông Oskil trước đó.

Cường độ giao tranh tại Konstantinovka giảm nhẹ

Trong vài tuần qua, cường độ giao tranh tại hướng Konstantinovka đã giảm nhẹ, mặc dù lực lượng Nga vẫn đạt được thêm những bước tiến tại nhiều khu vực khác nhau với tổng diện tích 13,93km2, kênh AMK Mapping nhận định.

Ở phía tây, lực lượng Moscow tiến thêm một chút về phía tây Petrivka và tiếp tục thâm nhập vào ngôi làng này. Hoạt động đột phá cũng đang diễn ra tại làng Raiske và những cánh đồng ở phía nam. Các nhóm xung kích khác tiếp tục tấn công vào phần nhô ra của Ukraine ở phía tây nam và phía tây Mykolaipillya.

Ở phía đông, quân đội Nga tiếp tục tấn công qua các dải cây ở phía tây bắc Konstantinovka, tiến vào làng Osykove và phần phía tây Alekseevo-Druzhkovka, trong khi cường độ giao tranh tại Konstantinovka đã xuống mức thấp nhất từ ​​trước đến nay.

Trên khu vực phía bắc thành phố, lực lượng Moscow đang thâm nhập vào làng Izhevka và các khu vực lân cận, đồng thời các nhóm trinh sát - đặc nhiệm Nga (DRG) đã tiếp cận được Kurtiivka. Hoạt động thâm nhập cũng đang diễn ra tại các làng Popasne và Stinky, hiện cả 2 ngôi làng này đều nằm trong vùng xám.

Ở phía đông bắc, RFAF đã quét sạch những vị trí còn lại của Ukraine tại phía đông Novodmytrivka và chiếm nốt phần còn lại của Chervone. Họ cũng tiến qua các cánh đồng phía tây nam Maiske, giành lại nhiều vị trí từng bị mất dọc theo những cao điểm chiến thuật, đồng thời tiến vào phần phía đông Virolyubivka và dọc theo tuyến đường sắt ở phía nam.

Ngoài ra, lực lượng Moscow còn củng cố vị trí tại phía bắc Markove và mở rộng vùng thâm nhập trong các khu rừng phía tây bắc Fedorivka.

Tư lệnh Bộ chỉ huy Tác chiến miền Đông của Ukraine từ nhiệm

Thiếu tướng Viktor Nikoliuk ngày 17/9 thông báo ông sẽ rời khỏi cương vị Tư lệnh Bộ chỉ huy Tác chiến miền Đông của quân đội Ukraine.

"Tôi có thể tự tin khẳng định rằng mình đang bàn giao cho người kế nhiệm một lực lượng hoàn toàn sẵn sàng chiến đấu, có khả năng thực hiện kiên định các hoạt động phòng thủ chủ động", ông viết.

Cách đây 5 tháng, vào tháng 4, vị tướng này đã tiếp quản quyền chỉ huy Bộ chỉ huy Tác chiến miền Đông - lực lượng chịu trách nhiệm phòng thủ tại một số khu vực giao tranh ác liệt nhất dọc theo chiến tuyến Ukraine, bao gồm các đơn vị tại các tỉnh Donetsk, Lugansk, Dnipropetrovsk, Zaporizhia và Kharkov. Trước đó, ông từng giữ chức tư lệnh Nhóm Tác chiến - Chiến lược Donetsk.