UAV của Ukraine mang theo robot chiến đấu (Ảnh: NC13).
Chuẩn tướng Andrii Biletskyi, chỉ huy Quân đoàn Lục quân số 3 của Ukraine, cuối tháng trước đã tiết lộ rằng lực lượng của ông đã trở thành đơn vị “đầu tiên trên thế giới” thả robot mặt đất từ UAV xuống chiến trường để tiến hành tấn công.
Các UAV ném bom hạng nặng đã mang theo những robot có vũ trang, bay sâu 10km vào lãnh thổ Nga kiểm soát rồi thả chúng xuống, trong khuôn khổ chiến dịch phản công Vivaldi tại mặt trận miền Đông.
Chiến thuật này có tên gọi “Gryphon”, được đặt theo tên một binh sĩ mất tích trong chiến đấu gần Andriivka, theo ông Mykola Zinkevych, chỉ huy NC13. Đây cũng là đơn vị robot mặt đất không người lái (UGV) tấn công đầu tiên trên thế giới.
Theo chiến thuật, thay vì điều khiển những robot mang theo chất nổ băng qua tiền tuyến, các UAV hạng nặng thả robot xuống phía sau phòng tuyến Nga, tạo ra một hướng tấn công mới mà đối phương không ngờ tới.
NC13, đơn vị thuộc Lữ đoàn Xung kích số 3 của Quân đoàn Lục quân số 3, đóng vai trò chủ chốt trong Chiến dịch Vivaldi.
Các cuộc đổ bộ đường không theo phương thức truyền thống rất hiếm khi diễn ra trong cuộc xung đột này, do mạng lưới phòng không dày đặc gây nguy hiểm cho các hoạt động trên không.
Tuy nhiên, chiến dịch Vivaldi đã cho thấy tiềm năng của các cuộc đổ bộ đường không hoàn toàn không có người điều khiển. Thay vì mạo hiểm đưa trực thăng, máy bay vận tải hoặc lính dù vào chiến trường, các UAV có thể thả robot xuống phía sau phòng tuyến đối phương. Ngành công nghiệp quốc phòng của Ukraine cùng các đơn vị quân đội đang nghiên cứu những giải pháp để phát triển hơn nữa ý tưởng này.
Nền tảng đổi mới sáng tạo được nhà nước Ukraine hỗ trợ mang tên Brave1 cho biết, vài ngày sau khi Quân đoàn Lục quân số 3 tiết lộ về cuộc đổ bộ đường không nói trên, một đơn vị chiến đấu khác là tiểu đoàn robot “Alter Ego” thuộc Lữ đoàn Cơ giới số 93 cũng đã phát triển và triển khai công nghệ tương tự.
Đơn vị này đã chế tạo robot chuyên dụng có tên “Desantnyk”, đồng thời phát triển cơ cấu cho phép các UAV ném bom hạng nặng mang robot và thả chúng xuống sâu phía sau tiền tuyến. Brave1 cho biết robot này đã được sử dụng để tấn công các vị trí của Nga. Toàn bộ quá trình, từ hình thành ý tưởng ban đầu đến triển khai trong chiến đấu, mất 10 ngày.
Một đại diện Brave1 nói rằng do trên thị trường chưa có loại robot thương mại sẵn có nào mà UAV ném bom có thể dễ dàng mang theo và thả xuống, đặc biệt là ở khoảng cách xa, đơn vị Alter Ego buộc phải tự phát triển robot.
“Đây là giải pháp bất đối xứng mà đối phương không ngờ tới, giúp đưa phương tiện cơ động cùng khả năng tiến hành các chiến dịch sâu phía sau phòng tuyến đối phương”, đại diện này nói.
Từ kinh nghiệm chiến đấu với robot, đơn vị Alter Ego hiện hiểu rằng UGV cần cân bằng giữa khả năng cơ động, tầm hoạt động và tải trọng mang theo, đồng thời duy trì liên lạc ổn định với người điều khiển. Brave1 cho biết tổ chức này đã giúp đơn vị tìm được nhà sản xuất để đưa nguyên mẫu vào sản xuất hàng loạt.
Các công ty quốc phòng khác của Ukraine cũng nhận thấy giá trị của những hệ thống này.
Ông Volodymyr Zinovskyi, Giám đốc điều hành công ty quốc phòng Ukraine TAF Industries, gần đây nói rằng công ty của ông đã phát triển cả robot lẫn UAV ném bom hạng nặng, đồng thời có thể dễ dàng kết hợp hai loại phương tiện này trong cùng một nhiệm vụ.
Ý tưởng sử dụng các hệ thống không người lái để đưa những hệ thống robot khác vào chiến đấu không hẳn là mới.
Các phương tiện đóng vai trò “tàu mẹ” cũng ngày càng phổ biến. Các công ty Ukraine đã phát triển những phương thức mới để phóng UAV từ các nền tảng tự hành, chẳng hạn như xuồng không người lái và robot mặt đất, qua đó tăng đáng kể tầm hoạt động của chúng.
Brave1 nói rằng việc sử dụng UAV thả robot xuống chiến trường là chiến thuật mà chỉ Ukraine đang áp dụng được.
Diễn biến này nằm trong nỗ lực rộng hơn của Ukraine nhằm thay thế binh sĩ bằng các hệ thống robot trong những nhiệm vụ nguy hiểm ở tiền tuyến, đặc biệt là vận chuyển hậu cần và sơ tán thương binh.
Ông Zinkevych, chỉ huy NC13, cho biết ông hài lòng khi chứng kiến nhiều công ty phát triển UAV ném bom có khả năng mang theo UGV. Ông mô tả những nỗ lực này là ví dụ điển hình cho việc ngành công nghiệp mở rộng quy mô sản xuất hệ thống đã chứng minh được hiệu quả trên chiến trường.