Chiều cao của trẻ thay đổi thế nào qua từng giai đoạn

Nguồn ảnh: VnExpress

Trẻ có thể cao thêm khoảng 25 cm trong năm đầu đời, sau đó tốc độ phát triển chậm dần, tăng nhanh trở lại khi dậy thì rồi đạt chiều cao trưởng thành.

0-1 tuổi

Theo Healthline, năm đầu đời là giai đoạn trẻ tăng trưởng rất nhanh, bé sinh đủ tháng khỏe mạnh có thể tăng khoảng 25 cm trong năm đầu, tốc độ tăng không giống nhau giữa các tháng. Đây là thời điểm cơ thể phát triển mạnh về chiều dài, cân nặng.

Cha mẹ nên theo dõi định kỳ, ghi lại kết quả thay vì chỉ quan tâm đến một lần đo. Nếu trẻ tăng trưởng chậm rõ rệt hoặc có sự thay đổi bất thường so với những lần đo trước, phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ.

1-3 tuổi

Sau sinh nhật đầu tiên, tốc độ tăng chiều cao của trẻ bắt đầu chậm lại, trung bình khoảng 10-12 cm mỗi năm. Trong giai đoạn 1-3 tuổi, xương và cơ bắp tiếp tục phát triển, vóc dáng thay đổi rõ rệt. Trẻ dần ăn đa dạng hơn, vận động nhiều hơn, bắt đầu đi, chạy, leo trèo và khám phá môi trường xung quanh. Chế độ ăn đủ chất, ngủ phù hợp và vận động thường xuyên tạo điều kiện cho trẻ phát triển thể chất.

Cha mẹ nên thường xuyên theo dõi chiều cao của trẻ. Ảnh: Kim Uyên — Cha mẹ nên thường xuyên theo dõi chiều cao của trẻ. Ảnh: *Kim Uyên*

3 tuổi đến trước dậy thì

Từ khoảng 3 tuổi đến trước dậy thì, tốc độ tăng chiều cao thường chậm hơn so với những năm đầu đời nhưng tương đối ổn định. Trẻ thường tăng khoảng 5-8 cm mỗi năm, tốc độ khác nhau ở mỗi bé.

Đây là giai đoạn thích hợp để hình thành những thói quen có lợi cho tăng trưởng như ăn uống cân đối, ngủ đủ, vận động thường xuyên. Trẻ cũng cần được duy trì cân nặng phù hợp, bởi thiếu hoặc thừa dinh dưỡng đều có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và sự phát triển.

Dậy thì

Dấu hiệu dậy thì thường bắt đầu ở bé gái 8-13 tuổi và bé trai 9-14 tuổi. Trong giai đoạn này, trẻ bước vào thời kỳ tăng trưởng chiều cao nhanh. Khi tốc độ phát triển đạt đỉnh, bé gái có thể cao thêm khoảng 10-12 cm mỗi năm, bé trai 12-15 cm. Sau đó, chiều cao tăng chậm dần khi dậy thì kết thúc và các đầu xương dần đóng lại, theo Times of India.

Muốn trẻ phát triển chiều cao tốt, cha mẹ nên xây dựng chế độ ăn đa dạng, đủ năng lượng và protein, đồng thời bổ sung các dưỡng chất cần cho xương như canxi, vitamin D, kẽm. Trẻ cần ngủ đủ, hạn chế xem thiết bị điện tử trước khi ngủ. Cha mẹ nên cho con hoạt động ngoài trời để cơ thể có điều kiện tổng hợp vitamin D. Bên cạnh đó, đo chiều cao định kỳ giúp theo dõi tốc độ tăng trưởng của trẻ.

Lê Nguyễn (Tổng hợp)

Độc giả gửi câu hỏi về bệnh trẻ em tại đây để được bác sĩ giải đáp

Quá trình phát triển chiều cao của trẻ em diễn ra liên tục nhưng không đều đặn, trải qua nhiều mốc tăng trưởng đặc trưng từ khi sinh ra cho đến lúc trưởng thành. Theo Healthline, năm đầu đời là giai đoạn trẻ bứt phá nhanh nhất về thể chất khi một bé sinh đủ tháng khỏe mạnh có thể tăng khoảng 25 cm. Bước sang giai đoạn 1 đến 3 tuổi, tốc độ tăng trưởng bắt đầu chậm lại với mức trung bình từ 10 đến 12 cm mỗi năm. Phụ huynh được khuyên nên theo dõi chiều cao định kỳ để kịp thời phát hiện các dấu hiệu bất thường. Từ 3 tuổi cho đến trước khi bước vào giai đoạn dậy thì, tốc độ tăng chiều cao của trẻ duy trì ổn định ở mức khoảng 5 đến 8 cm mỗi năm. Đây là thời điểm quan trọng để hình thành các thói quen lối sống lành mạnh nhằm hỗ trợ tối đa cho sự phát triển dài hạn. Việc duy trì cân nặng cân đối cùng chế độ ăn uống hợp lý đóng vai trò then chốt, bởi cả thiếu hụt lẫn thừa mứa dinh dưỡng đều ảnh hưởng tiêu cực đến vóc dáng của trẻ. Giai đoạn dậy thì thường bắt đầu ở bé gái từ 8 đến 13 tuổi và bé trai từ 9 đến 14 tuổi, đánh dấu thời kỳ bứt phá chiều cao lần thứ hai. Khi đạt đỉnh tăng trưởng, chiều cao của bé gái có thể tăng thêm 10 đến 12 cm mỗi năm, trong khi bé trai có thể đạt mức 12 đến 15 cm mỗi năm. Theo Times of India, tốc độ này sẽ chậm dần và dừng hẳn khi quá trình dậy thì kết thúc, đi kèm với hiện tượng các đầu xương đóng lại. Để hỗ trợ trẻ đạt chiều cao tối ưu, phụ huynh cần cung cấp thực đơn đa dạng, giàu năng lượng, protein cùng các dưỡng chất thiết yếu như canxi, vitamin D và kẽm. Đảm bảo giấc ngủ đủ, hạn chế thiết bị điện tử trước khi ngủ và tăng cường hoạt động ngoài trời giúp cơ thể tổng hợp vitamin D hiệu quả. Việc duy trì đo chiều cao định kỳ kết hợp tư vấn y tế khi có bất thường sẽ giúp trẻ phát triển toàn diện.