Chính phủ xác định những lĩnh vực, ngành, nghề đào tạo đặc thù

Nguồn ảnh: Thanh Niên

Đào tạo giáo viên, pháp luật, sức khỏe, nghệ thuật, thể dục - thể thao, an ninh, quốc phòng là những lĩnh vực, ngành, nghề đào tạo được xác định để làm căn cứ xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập đặc thù.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 42/2026/NQ-CP về xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù, phục vụ sắp xếp, tổ chức lại.

Theo nghị quyết, các lĩnh vực, ngành, nghề có yêu cầu đặc thù theo quy định của pháp luật về giáo dục và đào tạo gồm: đào tạo giáo viên, pháp luật, sức khỏe, nghệ thuật, thể dục - thể thao, an ninh và quốc phòng.

Ngoài các lĩnh vực trên, những ngành, nghề khác cũng có thể được xác định là đặc thù nếu đáp ứng đồng thời 3 điều kiện: đào tạo nguồn nhân lực phục vụ các chương trình, dự án, ngành, lĩnh vực trọng điểm, hạ tầng chiến lược quốc gia; được Nhà nước đặt hàng, giao nhiệm vụ đào tạo hoặc có yêu cầu đào tạo, phát triển nguồn nhân lực theo nhu cầu đặc thù; có yêu cầu đặc biệt về quản lý chất lượng, chuẩn đầu ra, điều kiện bảo đảm chất lượng hoặc cơ chế kiểm soát riêng.

3 tiêu chí xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp đặc thù

Nghị quyết quy định một cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập được xác định thuộc lĩnh vực đặc thù khi đáp ứng đầy đủ 3 tiêu chí.

Thứ nhất, trên 50% quy mô người học chính quy thuộc các ngành, nghề đào tạo đặc thù. Tỷ lệ này được tính bình quân trong 3 năm gần nhất. Với cơ sở hoạt động dưới 3 năm, tỷ lệ được tính từ thời điểm thành lập hoặc tổ chức lại gần nhất.

Thứ hai, cơ sở phải được cơ quan có thẩm quyền xác định giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo, bồi dưỡng, phát triển nguồn nhân lực chuyên sâu của lĩnh vực, ngành, nghề đặc thù hoặc được giao chức năng, nhiệm vụ đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu để phục vụ trực tiếp yêu cầu của Nhà nước, ngành, lĩnh vực.

Thứ ba, nguồn nhân lực được đào tạo phải chịu sự định hướng, yêu cầu của cơ quan quản lý ngành, lĩnh vực về tiêu chuẩn chuyên môn, cơ cấu nhân lực, vị trí việc làm hoặc yêu cầu thực hiện nhiệm vụ chuyên ngành.

Đặc thù không đồng nghĩa được giữ nguyên

Một điểm đáng chú ý, Chính phủ quy định kết quả xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù không phải là căn cứ để giữ nguyên mô hình tổ chức, cơ quan chủ quản, quy mô hoạt động hoặc không thực hiện sắp xếp, tổ chức lại.

Kết quả xác định chỉ là căn cứ để cơ quan có thẩm quyền xem xét, lựa chọn phương án sắp xếp, tổ chức lại phù hợp. Sau đó, chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức, nguồn nhân lực, tài sản và hiệu quả hoạt động của cơ sở vẫn phải được tiếp tục rà soát.

Chính phủ giao Bộ GD-ĐT theo dõi, tổng hợp tình hình thực hiện; phối hợp với Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan xử lý vướng mắc. Cơ quan quản lý trực tiếp chịu trách nhiệm rà soát, xác định cơ sở thuộc lĩnh vực đặc thù và thực hiện phương án sắp xếp trong phạm vi quản lý.

Các phương án, quyết định sắp xếp đã được phê duyệt trước ngày nghị quyết có hiệu lực tiếp tục thực hiện đến khi hoàn thành, trừ trường hợp có quyết định khác. Với phương án đang xây dựng, lấy ý kiến hoặc đã trình nhưng chưa được phê duyệt, cơ quan chủ trì phải rà soát, cập nhật theo Nghị quyết 42.

Nghị quyết 42/2026/NQ-CP có hiệu lực từ ngày 26.9.

Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết 42/2026/NQ-CP nhằm quy định căn cứ xác định cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập thuộc lĩnh vực đặc thù, phục vụ công tác sắp xếp và tổ chức lại bộ máy. Theo đó, các nhóm ngành đặc thù gồm đào tạo giáo viên, pháp luật, sức khỏe, nghệ thuật, thể dục - thể thao, an ninh và quốc phòng. Ngoài ra, những ngành nghề khác phục vụ hạ tầng chiến lược, dự án trọng điểm hoặc có yêu cầu quản lý chất lượng riêng cũng có thể được xem xét đáp ứng tiêu chí này. Một cơ sở giáo dục nghề nghiệp công lập chỉ được công nhận thuộc lĩnh vực đặc thù khi đáp ứng đủ ba tiêu chí định lượng và định tính khắt khe. Trong đó, điều kiện tiên quyết là trên 50% quy mô người học chính quy tính bình quân trong 3 năm gần nhất phải thuộc ngành nghề đặc thù. Đơn vị đồng thời phải giữ vai trò nòng cốt trong đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu và chịu sự định hướng trực tiếp về tiêu chuẩn chuyên môn từ cơ quan quản lý ngành. Nghị quyết nêu rõ việc xác định tính chất đặc thù không đồng nghĩa với việc giữ nguyên mô hình tổ chức, cơ quan chủ quản hay quy mô hoạt động hiện tại. Đây chỉ là căn cứ để cơ quan thẩm quyền lựa chọn phương án tái cấu trúc phù hợp, trong khi các nguồn lực và hiệu quả vận hành vẫn tiếp tục được rà soát. Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với các bộ ngành liên quan theo dõi thực hiện, đồng thời yêu cầu các cơ quan chủ quản khẩn trương rà soát lại các phương án sắp xếp đang xây dựng.