Theo Nghị quyết 303 ngày 30/9, Chính phủ đánh giá phát triển nhà ở xã hội có chuyển biến tích cực, nhưng nguồn cung vẫn thiếu. Cơ cấu sản phẩm còn thiên về sở hữu, trong khi nhu cầu thuê nhà với giá hợp lý của người lao động rất lớn.
Vì vậy, bên cạnh nhà để bán, nhà ở xã hội cho thuê là phân khúc chiến lược, dài hạn cho số đông người dân. Phân khúc này được kỳ vọng giúp bảo đảm an sinh xã hội, nâng năng suất lao động và góp phần ổn định thị trường bất động sản.
Nhà ở cho thuê được ưu tiên phát triển tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu vực phát triển theo định hướng giao thông công cộng (TOD), vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng. Chính phủ yêu cầu ưu tiên quỹ đất sạch, vốn ngân sách thông qua Quỹ nhà ở của địa phương, đồng thời huy động doanh nghiệp tham gia.
UBND các tỉnh thành phải đưa chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch hàng năm, rà soát các dự án trong quy hoạch và chương trình phát triển nhà ở để triển khai. Với dự án đã khởi công, địa phương phải đôn đốc chủ đầu tư tập trung nguồn lực, hoàn thành trong năm nay.
Các địa phương cũng phải nghiên cứu, chỉ đạo chủ đầu tư tăng nhà ở xã hội cho thuê, thuê mua, giảm nhà để bán. Quỹ đất phát triển dự án phải ở vị trí thuận lợi, có hạ tầng kỹ thuật và xã hội đồng bộ.
Cùng với đó, địa phương cần có cơ chế khuyến khích nhà đầu tư đã có sẵn quỹ đất sạch phù hợp với quy hoạch, đáp ứng về hạ tầng kỹ thuật - xã hội, năng lực tài chính đề xuất dự án để giao dự án.
Nghị quyết đặt mục tiêu hoàn thành hoặc vượt chỉ tiêu ít nhất một triệu căn nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê cho người thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp đến năm 2030.
Theo đó, Chính phủ giao các địa phương phát triển 899.857 căn nhà ở xã hội, cho thuê trong giai đoạn 2026-2030. Trong đó, nhà ở cho thuê là 191.023 căn (chiếm khoảng 21%), còn lại 708.834 căn để bán, thuê mua.
Nhà ở xã hội, tái định cư trên phố Duy Tân. Ảnh: Giang Huy
TP HCM được giao chỉ tiêu cao nhất trong các địa phương, với 181.257 căn. Hà Nội phát triển 84.000 căn, Đồng Nai 60.054 căn, Hải Phòng (32.850), Đà Nẵng (26.279) , Cần Thơ (13.250) và Huế (10.600).
Về thủ tục, Chính phủ yêu cầu đưa dự án nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê vào nhóm "luồng xanh, ưu tiên". Các quy trình về đầu tư, đất đai, quy hoạch, xây dựng, môi trường được thực hiện song song để rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt, giao đất và cấp phép xây dựng.
Bộ Xây dựng được giao theo dõi, định kỳ báo cáo Thủ tướng. Nghị quyết mới thay thế Nghị quyết 07/2026 về giao chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội cho các địa phương.
Phương Dung