Chỉ trong vòng một tháng, nhiều ca bệnh não mô cầu đã được ghi nhận ở thành phố Hồ Chí Minh và Cà Mau với những diễn biến khó lường. Bệnh nhân suy hô hấp, trở nặng rồi tử vong chỉ sau vài ngày mắc bệnh.
Theo Tiến sĩ, bác sĩ Hồ Đặng Trung Nghĩa, Trưởng Khoa Nhiễm Việt - Anh, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Hồ Chí Minh, những triệu chứng ban đầu khi mắc não mô cầu cũng giống với cảm cúm thông thường cho nên bệnh nhân chủ quan, tự mua thuốc điều trị, khi không khỏi bệnh mới nhập viện thì đã quá muộn.
Trong khoảng 6 giờ đầu, người bệnh thường có các triệu chứng như sốt cao, đau đầu, mệt mỏi, buồn nôn, chán ăn, xuất huyết dưới da.
Những giờ tiếp theo, bệnh có thể chuyển nặng với các biểu hiện như chân tay lạnh, da đổi màu, mạch yếu, đau nhức, đặc biệt ở hai chân… Nếu không được điều trị, bệnh nhân có thể bị sốc, rơi vào trạng thái hôn mê, suy đa tạng và tử vong sau đó.
Đáng chú ý, vi khuẩn não mô cầu có thể tồn tại ở vùng hầu họng của người khỏe mạnh mà không gây triệu chứng. Đây là tình trạng được gọi là “người lành mang trùng”.
Vi khuẩn này lây lan từ người sang người chủ yếu qua giọt bắn và dịch tiết đường hô hấp khi tiếp xúc gần, như lúc nói chuyện, ho hoặc hắt hơi. Người mang vi khuẩn dù không có biểu hiện bệnh vẫn có thể truyền mầm bệnh cho người khác.
Theo thống kê của Viện Pasteur Hồ Chí Minh, tính đến giữa tháng 10 năm nay, khu vực phía nam ghi nhận 42 ca mắc não mô cầu, trong đó có 7 trường hợp tử vong.
Đáng chú ý, khoảng 94% trường hợp nhiễm vi khuẩn não mô cầu nhóm B. Bệnh có thể xảy ra ở nhiều lứa tuổi và chủ yếu là chưa được tiêm phòng.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, tiêm vaccine là một trong những biện pháp quan trọng để phòng ngừa và kiểm soát bệnh não mô cầu.
Hiện nay, Việt Nam đã có các vaccine phòng 5 nhóm huyết thanh não mô cầu quan trọng gồm A, B, C, Y và W-135. Trong đó, có vaccine phòng não mô cầu nhóm B dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn trong độ tuổi chỉ định; các vaccine cộng hợp phòng nhóm A, C, Y và W-135, có thể sử dụng từ 2 tháng hoặc 9 tháng tuổi, vaccine phòng nhóm B và C (BC) dành cho người từ 6 tháng đến 45 tuổi.
Để chủ động phòng bệnh não mô cầu, các chuyên gia y tế khuyến cáo, người dân cần chủ động thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh cá nhân và môi trường sống như: thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn; đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc khi tiếp xúc với người có biểu hiện ho, sốt.
Cộng đồng nên chủ động vệ sinh nhà cửa, lớp học, nơi làm việc, giữ môi trường thông thoáng, sạch sẽ; hạn chế tiếp xúc gần với những người có dấu hiệu mắc hoặc nghi ngờ mắc bệnh truyền nhiễm.
Trong thời gian tới, ngành y tế sẽ tăng cường giám sát, phối hợp chính quyền địa phương phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ca mắc, khoanh vùng và kiểm soát, không để bệnh lây lan.
Người tiếp xúc gần với bệnh nhân cần được đánh giá nguy cơ, theo dõi sức khỏe và sử dụng kháng sinh dự phòng theo chỉ định của cơ quan y tế.
THUÝ QUỲNH