Bỏ qua điều hướng
•

Chưa thể khai quật tàu cổ ở biển Hội An do còn chờ thời tiết

Chưa thể khai quật tàu cổ ở biển Hội An do còn chờ thời tiết
Nguồn ảnh: Tuổi Trẻ

Dù được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đồng ý với phương án khai quật khẩn cấp tàu cổ ở biển Cửa Đại nhưng Đà Nẵng chưa thể tiến hành khai quật con tàu được phát hiện hơn 3 năm trước.

Chưa thể khai quật tàu cổ Hội An do còn chờ thời tiết - Ảnh 1.

Lần gần đây nhất tàu cổ lộ trên mặt nước rêu xanh đã bám quanh phần gỗ nổi của con tàu - Ảnh: LÊ QUỐC VIỆT

Ngày 23-10, ông Tán Văn Vương - Phó giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng - cho biết thành phố dự kiến khai quật khẩn cấp con tàu cổ phát lộ trên bãi biển phường Hội An Tây vào năm 2027.

Theo ông Vương, sau khi con tàu cổ phát lộ trên biển Cửa Đại, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng đã tham mưu UBND TP Đà Nẵng trình Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch xin chủ trương khai quật khẩn cấp di vật.

TIN LIÊN QUAN

Tháng 7 vừa qua, Bộ đã đồng ý phương án khai quật theo hình thức này. Trên cơ sở đó, UBND TP Đà Nẵng giao Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An phối hợp với các đơn vị liên quan và chuyên gia hoàn thiện phương án khai quật.

"Việc khai quật dự kiến triển khai trong năm 2027, khi điều kiện thời tiết ổn định nhằm bảo đảm quá trình khảo cổ, di dời và bảo quản di vật" - ông Vương nói.

Như Tuổi Trẻ đã đưa tin, tàu cổ được phát hiện từ 3 năm trước ở biển Hội An liên tục ẩn hiện trên bờ biển Đà Nẵng.

Theo Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, con tàu xuất lộ đầu tiên vào tháng 12-2023, từ đó đến nay tàu nằm yên vị dưới lớp cát biển, sát chân sóng.

Lần gần nhất người dân địa phương ghi nhận con tàu nổi lên là ngày 25-7-2026. Khi đó, thân tàu đã mọc rêu. Vị trí con tàu không thay đổi nhưng phần nổi lên hiện đã có dấu hiệu bị ít nhiều ảnh hưởng bởi thời tiết và điều kiện môi trường khắc nghiệt.

Giữa năm 2024, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An phối hợp Trường đại học Khoa học xã hội và Nhân văn TP.HCM, Bảo tàng Quảng Nam (nay là Bảo tàng Đà Nẵng) khảo sát lấy mẫu giám định di vật tàu cổ.

Kết quả cho thấy mẫu gỗ tàu có kích thước lớn, cấu trúc chắc chắn, kết hợp giữa truyền thống đóng tàu Đông Nam Á và Trung Quốc.

Đồng thời, tàu được đóng từ các loại gỗ có độ bền cao và khả năng chịu lực tốt, gồm gỗ bằng lăng (săng lẻ), kiền kiền và gỗ thông. Chất xảm trét được sử dụng để ngăn chặn sự xâm nhập của nước vào tàu, cho phép con tàu thực hiện những chuyến hải trình dài ngày trên biển. Cơ quan chức năng xác định niên đại con tàu vào khoảng thế kỷ 14-16.

Chưa thể khai quật tàu cổ ở biển Hội An do còn chờ thời tiết - Ảnh 3.Tàu cổ Hội An lại 'mất dấu' sau ít giờ phát lộ trên bãi cát

Chiều 8-11, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An họp bàn phương án bảo vệ, làm báo cáo cho UBND TP Đà Nẵng để tiếp tục nghiên cứu về con tàu cổ vừa nổi lên ở bờ biển Hội An.

Dù Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã thống nhất chủ trương khai quật khẩn cấp xác tàu cổ tại vùng biển Cửa Đại thuộc phường Hội An Tây, kế hoạch trục vớt vẫn phải lùi đến năm 2027. Đại diện Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch TP Đà Nẵng cho biết việc ấn định mốc thời gian này nhằm chờ điều kiện thời tiết thực sự ổn định, bảo đảm an toàn kỹ thuật cho quá trình khảo cổ và bảo quản hiện vật. Hiện UBND thành phố đã giao Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An phối hợp với các chuyên gia hoàn thiện phương án chi tiết. Con tàu được phát hiện lần đầu vào tháng 12 năm 2023 và liên tục ẩn hiện dưới lớp cát sát mép sóng trong suốt gần ba năm qua. Đợt phát lộ gần nhất diễn ra vào ngày 25 tháng 7 năm 2026, ghi nhận phần gỗ nổi đã bắt đầu bám rêu và chịu tác động tiêu cực từ môi trường biển khắc nghiệt. Trước tính chất khẩn cấp, các cơ quan chuyên môn đã tổ chức họp bàn phương án bảo vệ thực địa trong khi chờ đợi thời điểm trục vớt chính thức. Kết quả giám định khoa học từ các mẫu gỗ xác định con tàu có niên đại vào khoảng thế kỷ 14 đến 16, mang giá trị lịch sử và khảo cổ đặc biệt. Xác tàu sở hữu quy mô lớn cùng kỹ thuật chế tác kết hợp giữa truyền thống hàng hải Đông Nam Á và Trung Quốc, sử dụng các loại gỗ bền chắc như bằng lăng, kiền kiền và gỗ thông cùng hợp chất xảm trét chống nước chuyên dụng. Những đặc điểm cấu trúc này chứng minh đây từng là phương tiện viễn dương phục vụ các hải trình thương mại dài ngày trong quá khứ.
amung