Chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp - Thanh Niên

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu tổ chức tốt việc tổng kết thi hành Hiến pháp năm 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp.

Sáng 6.11, tiếp tục chương trình kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI, các đại biểu dự Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên (9.11.1946 - 9.11.2026) tại hội trường Diên Hồng.

Chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp- Ảnh 1. — Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm

Phát biểu tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đây là dịp để thành kính tưởng nhớ Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, lãnh tụ thiên tài của Đảng và dân tộc ta, Anh hùng giải phóng dân tộc, Nhà văn hóa kiệt xuất, Người đã đặt nền móng cho Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và nền lập hiến Việt Nam.

Đồng thời bày tỏ sự tri ân sâu sắc đối với Quốc hội khóa I cùng các thế hệ đại biểu qua các nhiệm kỳ đã cống hiến, hy sinh to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước, phụng sự nhân dân.

Ngày 9.11.1946, tại kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa I đã thông qua bản Hiến pháp đầu tiên, khẳng định quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, đoàn kết toàn dân, bảo đảm các quyền tự do dân chủ, thực hiện chính quyền mạnh mẽ và sáng suốt của nhân dân, được xác lập thành những nguyên tắc nền tảng của Nhà nước mới.

Hiến pháp phải được tôn trọng và thực hiện nghiêm

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, giá trị sâu xa của sự kiện lịch sử ấy là gắn thành quả giải phóng dân tộc với quyền làm chủ của nhân dân về việc tổ chức chính quyền bằng Hiến pháp. Tinh thần đại đoàn kết được kết tinh cùng với nguyên tắc bình đẳng công dân và quyền dân chủ, tạo cơ sở pháp lý để tập hợp sức mạnh toàn dân trong sự nghiệp kháng chiến, kiến quốc.

Kỷ niệm 80 năm Hiến pháp đầu tiên cũng là dịp để tiếp tục phát huy những giá trị nền tảng của nền lập hiến Việt Nam: độc lập dân tộc gắn liền với quyền làm chủ của nhân dân; quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân và được tổ chức, thực hiện theo Hiến pháp và pháp luật.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh, Đại hội XIV của Đảng đã xác định những nhiệm vụ lớn để thực hiện các mục tiêu phát triển đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Khoa học - công nghệ đang làm thay đổi sâu sắc đời sống và phương thức quản trị; môi trường quốc tế biến động phức tạp; đặt ra yêu cầu cao hơn về năng lực tự chủ và bảo vệ Tổ quốc.

Đất nước cần thể chế đồng bộ, khả thi và bộ máy đủ năng lực tổ chức thực hiện hiệu quả đường lối chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, đưa các mục tiêu phát triển thành kết quả cụ thể.

Trước thực tiễn đang đặt ra, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Hiến pháp phải được tôn trọng và thực hiện nghiêm; chủ động nghiên cứu, đề xuất hoàn thiện Hiến pháp.

Hiến pháp là luật cơ bản của Nhà nước, có hiệu lực quản lý cao nhất. Mọi hoạt động xây dựng pháp luật, tổ chức bộ máy và thực thi quyền lực nhà nước phải tuân thủ Hiến pháp. Mọi cơ quan, người có thẩm quyền phải hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp, pháp luật và chịu trách nhiệm về việc thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn được giao.

Chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp- Ảnh 2. — Kỷ niệm 80 năm Ngày Quốc hội Việt Nam thông qua bản Hiến pháp đầu tiên

Nghiên cứu đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, thực hiện định hướng của Bộ Chính trị tại Kết luận số 17, cần tổ chức tốt việc tổng kết thi hành Hiến pháp năm 2013, chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn để nghiên cứu đề xuất sửa đổi tổng thể Hiến pháp. Việc tổng kết đánh giá cả những nội dung được sửa đổi, bổ sung năm 2025 và làm rõ giá trị cần kế thừa và những vấn đề cần hoàn thiện.

Quá trình này phải đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng, phát huy trí tuệ của nhân dân, được tiến hành khoa học, dân chủ, thận trọng, đúng thẩm quyền và trình tự hiến định. Nghiên cứu sửa đổi phải gắn với tiếp tục thực hiện nghiêm Hiến pháp hiện hành. Yêu cầu xuyên suốt là củng cố nền tảng chính trị pháp lý của chế độ, bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân và đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục phát huy quyền làm chủ của nhân dân, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Nhân dân là chủ thể của quyền lực nhà nước. Quyền làm chủ phải được bảo đảm trong việc tham gia xây dựng chính sách, giám sát hoạt động công quyền, quyết định những vấn đề theo quy định của Hiến pháp và pháp luật.

Đồng thời, không ngừng nâng cao chất lượng thể chế và quyết sách quốc gia trên nền tảng Hiến pháp, đáp ứng yêu cầu phát triển lâu dài.

Cần hoàn thiện pháp luật, cụ thể hóa đầy đủ các nguyên tắc hiến định, bảo đảm sự thống nhất của hệ thống pháp luật và sự gắn kết giữa các lĩnh vực. Không để quy định này mở đường, quy định khác lại tạo ra rào cản. Phải tạo điều kiện cho đổi mới sáng tạo có trách nhiệm, kiểm soát rủi ro vì lợi ích chung, không đặt ra những rào cản bất hợp lý đối với sự phát triển…

Đổi mới mạnh mẽ hoạt động lập hiến, lập pháp

Sau phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn cho hay, Quốc hội sẽ tiếp thu đầy đủ ý kiến chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.

Chuẩn bị cơ sở lý luận và thực tiễn nghiên cứu sửa đổi tổng thể Hiến pháp- Ảnh 3. — Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, xuyên suốt chặng đường hơn 80 năm phát triển, Quốc hội đã từng bước đổi mới tư duy và phương thức hoạt động, ban hành 5 bản Hiến pháp và gần 700 đạo luật.

Mỗi bản Hiến pháp, mỗi đạo luật, mỗi nghị quyết, quyết định của Quốc hội luôn gắn liền với vận mệnh của quốc gia, dân tộc, kết hợp nhuần nhuyễn ý Đảng, lòng dân, kết tinh sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, của niềm tin, nguyện vọng chính đáng của các tầng lớp nhân dân.

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng đã đề ra nhiệm vụ nghiên cứu sửa đổi Hiến pháp năm 2013 phù hợp với thực tiễn, yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới.

Xác định công tác xây dựng và thi hành pháp luật là đột phá của đột phá, Quốc hội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tư duy và hành động, không ngừng nâng cao chất lượng hoạt động lập hiến, lập pháp, đi trước một bước về thể chế, nghiên cứu kỹ lưỡng để quyết định những vấn đề khó, những việc mới, những lĩnh vực chưa có tiền lệ, mở đường cho đổi mới sáng tạo, hiệu lực, hiệu quả để đất nước phát triển nhanh và bền vững.