“Nếu Táo quân còn tồn tại thì sẽ là hình thức khác”
Suốt khoảng 30 năm công tác tại Đài Truyền hình Việt Nam (VTV), NSƯT Đỗ Thanh Hải ghi dấu ấn ở nhiều vị trí, trong đó có vai trò Tổng đạo diễn Táo quân.
Anh được ví như “linh hồn” của chương trình. Vì vậy, việc đạo diễn Đỗ Thanh Hải rời VTV khiến nhiều khán giả đặt câu hỏi: “Liệu món ăn tinh thần mỗi đêm Giao thừa có còn được duy trì?”, “Táo quân sẽ ra sao?”...
Đạo diễn Đỗ Thanh Hải và cùng ê-kíp diễn viên đóng "Táo quân" (Ảnh: VTV).
Chia sẻ với phóng viên Dân trí, NSND Khải Hưng - “cha đẻ” của Táo quân - cho biết, ông đã suy nghĩ về điều này từ mấy hôm trước, khi đạo diễn Đỗ Thanh Hải báo sẽ rời VTV.
Trước những băn khoăn của dư luận, NSND Khải Hưng đưa ra nhận định thẳng thắn: “Sẽ không có Táo quân”. Lý giải cho nhận định của mình, theo ông có hai lý do chính.
“Thứ nhất là chương trình không còn "nhạc trưởng" - chính là Đỗ Thanh Hải. Đằng sau Hải còn có những người hỗ trợ, ví dụ như Khải Anh, bởi một mình Hải không thể làm xuể. Đỗ Thanh Hải là tổng đạo diễn và nếu không có tổng đạo diễn thì các đạo diễn cũng không làm được. Khải Anh - người hỗ trợ phía sau - cũng đã rời VTV rồi.
Thứ hai là những nghệ sĩ gạo cội như Quốc Khánh, Công Lý, Xuân Bắc… cũng khó và không thể tham gia vào chương trình…”, ông bày tỏ.
NSND Khải Hưng nói “buồn cho Táo quân” khi nhắc đến số phận của chương trình. Thế nhưng, nhìn vào thực tế, ông cho rằng, đã đến lúc khán giả cũng cần mở lòng đón nhận cái mới.
“Giả sử có một chương trình khác, một Táo quân khác của những người trẻ thì khán giả cũng nên làm quen với sự thay đổi. Mà sự thay đổi đó sẽ hay dần lên và cần sự ủng hộ.
Lúc đầu có thể lạ, nhưng lâu dần người ta sẽ quen. Những người làm chương trình cũng sẽ rút kinh nghiệm… Nếu Táo quân còn tồn tại thì sẽ là hình thức khác, còn làm theo kiểu truyền thống như trước đây thì tôi nghĩ không có nữa”, ông nói.
NSND Khải Hưng và các nghệ sĩ trong hậu trường ghi hình "Táo quân" 2018 (Ảnh: VTV).
NSƯT Chí Trung: "Đỗ Thanh Hải có nhiều ý tưởng hay, thật tiếc nuối"
NSƯT Chí Trung - người gắn liền với vai Táo Giao thông - cũng bộc bạch đầy tiếc nuối: “Tôi từng hy vọng năm nay vẫn sẽ có Táo quân. Nhưng cách đây vài tháng, khi biết tin Đỗ Thanh Hải nộp đơn xin nghỉ việc tại VTV, tôi đã nghĩ năm nay không còn Táo quân nữa.
Nói thật, những nghệ sĩ lớn tuổi như tôi, hay nghệ sĩ Quốc Khánh, Quang Thắng, Vân Dung… chỉ tham gia khi có Hải. Thậm chí, có năm Đỗ Thanh Hải bận, cử trợ lý làm thay, chúng tôi cũng bảo nếu không gặp Hải sẽ không làm. Năm đó, chúng tôi nghỉ thật và chương trình Táo quân thay thế bằng dàn diễn viên trẻ”.
Chí Trung cho biết sự gắn bó giữa dàn nghệ sĩ Táo quân với đạo diễn Đỗ Thanh Hải được hình thành qua nhiều năm làm việc chung. Đặc biệt là trong quá trình ê-kíp xây dựng và hoàn thiện kịch bản.
“Cơ bản, chúng tôi rất hợp với Đỗ Thanh Hải. Từ kịch bản gốc đến khi phát sóng, chương trình Táo quân gần như thay đổi rất nhiều, bởi Hải có nhiều ý tưởng hay”, ông chia sẻ.
“Táo Giao thông” Chí Trung cũng nhớ việc đạo diễn Đỗ Thanh Hải nhiều lần thuyết phục ông tiếp tục tham gia Táo quân, dù nam nghệ sĩ từng cho rằng mình đã lớn tuổi.
“Đã không dưới 2 lần tôi xin nghỉ Táo quân vì thấy mình cũng lớn tuổi, không còn duyên dáng bằng các bạn trẻ. Nhưng Hải luôn muốn tôi tiếp tục vì cho rằng tôi là một trong những nghệ sĩ gắn bó lâu năm, là trụ cột của chương trình.
Ban đầu, tôi nghĩ Hải chỉ nói để động viên, nhưng càng làm việc cùng nhau, tôi càng nhận ra Hải thực sự hiểu và tôn trọng cách diễn của mình. Đó là chất hài thâm sâu và có suy nghĩ phía sau”, Chí Trung tâm sự.
Đạo diễn Đỗ Thanh Hải và NSƯT Chí Trung trao đổi kịch bản "Táo quân" (Ảnh: Nhân vật cung cấp).
Dấu ấn của đạo diễn Đỗ Thanh Hải với chương trình “Táo quân”
Táo Quân - Gặp nhau cuối năm được hình thành từ thành công của series Gặp nhau cuối tuần, chương trình từng được khán giả đặc biệt yêu thích vào cuối thập niên 1990, đầu những năm 2000.
Khi đó, NSND Khải Hưng đang giữ cương vị Giám đốc Trung tâm Sản xuất phim truyền hình (VFC), thuộc Đài Truyền hình Việt Nam. Ông là người đưa ra ý tưởng thực hiện Táo Quân, sau đó giao Đỗ Thanh Hải - lúc này đang là Trưởng phòng Nội dung 3 của VFC - phụ trách triển khai.
Từ ê-kíp từng làm Gặp nhau cuối tuần, các nghệ sĩ và những người thực hiện chương trình tiếp tục cùng xây dựng kịch bản, tập luyện, để Táo quân chính thức lên sóng từ năm 2003.
Đỗ Thanh Hải đảm nhận vai trò tổng đạo diễn xuyên suốt chặng đường phát triển của Táo quân, từ những ngày đầu đến giai đoạn chương trình tạo được dấu ấn mạnh mẽ và trở thành một thương hiệu được khán giả yêu thích của VTV.
Sau khi NSND Khải Hưng nghỉ hưu, Đỗ Thanh Hải giữ chức Giám đốc VFC và tiếp tục gắn bó với Táo quân cùng các cộng sự, trong đó có đạo diễn Khải Anh.
Năm 2020, đạo diễn Đỗ Thanh Hải được Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm làm Phó Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam. Sau đó, đạo diễn Khải Anh đảm nhận vị trí Phó Giám đốc VFC. Dù lần lượt trải qua nhiều vị trí công tác tại VTV, Đỗ Thanh Hải vẫn được xem là người giữ vai trò quan trọng đối với Táo quân, thậm chí được ví như “linh hồn” của chương trình.
Dàn nghệ sĩ gạo cội trong chương trình "Táo quân" 2025 (Ảnh: VTV).
Hơn 2 thập kỷ, dưới sự chỉ đạo, đồng hành của đạo diễn Đỗ Thanh Hải, chương trình Táo quân đã gặt hái những "quả ngọt” - đó là những mùa chầu đậm đà, thâm thúy và đầy dư vị, để lại dấu ấn khó phai trong lòng khán giả mỗi dịp Tết về.
Đến nay, khán giả vẫn còn nhắc về cuộc thi “Hoa Táo” của Táo quân 2009, kịch bản dựa theo cuộc thi hoa hậu; hay năm 2011 là "Táo Idol" theo chương trình Vietnam Idol (Thần tượng âm nhạc Việt Nam).
Đến năm 2013, kịch bản lại lấy cảm hứng từ chương trình Giọng hát Việt, năm 2015 "mượn" Ai là triệu phú, năm 2016 là Chiếc nón kỳ diệu... Chưa kể, đó còn là những ca khúc, những bản nhạc chế gây sốt của Táo quân mỗi năm, đến nay vẫn thu hút lượt xem lớn trên YouTube hay mạng xã hội.
Khán giả vẫn như in giai điệu bài Lụt từ ngã tư đường phố năm 2009, sau trận lụt lịch sử ở Hà Nội.
Năm 2011, bài hát chế Đi học gây ấn tượng với những ca từ cười ra... nước mắt: "Hôm qua em đến trường, bạn đánh em gần chết. Bao nhiêu bạn quay phim, cả trường em biết hết"...
Hay năm 2013, ca khúc Hoang mang style (cải biên từ Gangnam Style) của "Táo Kinh tế" Quang Thắng với câu "một năm kinh tế buồn" vừa hài hước, vừa phản ánh thời điểm khó khăn của đất nước. Đó còn là các bài nhạc chế: Y tế xinh (Con bướm xuân), Không cảm xúc...
Những câu thoại độc đáo thành trend (xu hướng) của Táo quân nhiều năm qua vẫn được khán giả nhắc nhớ.
Táo quân 2016, ngoài vòng quay tham nhũng còn có rất nhiều câu thoại hài hước nhưng vô cùng thâm thúy: "Nước trong thì không có cá, người tốt quá thì không ai chơi" hay "Nghèo bền vững, tham nhũng giữ ở mức ổn định", "Không làm gì mà vẫn giàu, chỉ có đi lừa đảo", "Người dân ăn cá urê, ăn rau dầu nhớt, uống chè phân lân", "Giàu thì nó ghét, đói rét thì nó khinh, thông minh thì nó tìm cách tiêu diệt", "Trước mình cần một chỗ đứng, bây giờ mình cần đứng đúng chỗ đó"…
Táo quân 2018 cũng có những câu nói thú vị khiến khán giả không thể quên: "Cuộc đời thật lắm éo le, nhân sâm thì ít mà rễ tre thì nhiều", "Cầm tiền thì sợ tiền rơi. Cầm tờ A4 đời đời ấm no"...
Câu thoại "Cống rãnh mà đòi sóng sánh với đại dương, kênh mương mà đòi tương đương với thủy điện" của "cô Đẩu" Công Lý đến nay vẫn là câu nằm lòng với nhiều khán giả.