Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra chuyên đề công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại TPHCM, tỉnh Tây Ninh và tỉnh Đồng Tháp hồi tháng 7 - Ảnh: TTCP
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành thông báo kết luận thanh tra chuyên đề công tác quản lý, khai thác khoáng sản làm vật liệu xây dựng tại TP.HCM, Tây Ninh và Đồng Tháp.
Trong kết luận, Thanh tra Chính phủ dành riêng một mục chỉ ra các hành vi có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự xảy ra tại mỏ đá Thường Tân III của Công ty cổ phần Xây dựng Bình Dương.
Cơ quan thanh tra đồng thời cho biết đã thực hiện việc chuyển hồ sơ vụ việc đến cơ quan điều tra có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định.
Biết khai thác vượt công suất, doanh nghiệp vẫn “canh” dưới 15% để tránh bị tước giấy phép
Mỏ đá Thường Tân III được UBND tỉnh Bình Dương (cũ) cấp phép cho Công ty cổ phần Xây dựng Bình Dương từ tháng 9-2019, với trữ lượng hơn 17,3 triệu m³ đá nguyên khối, công suất khai thác 1,7 triệu m³/năm. Giấy phép có thời hạn 10 năm.
Qua xác minh hồ sơ, chứng từ kế toán và các tài liệu liên quan, Thanh tra Chính phủ xác định trong 4 năm liên tục (2022 - 2025) công ty đã khai thác vượt công suất được phép tổng cộng 786.000m³ đá nguyên khối, tương đương hơn 1,1 triệu m³ đá nguyên khai, tổng giá trị tạm tính 120 tỉ đồng.
Theo bản giải trình của chủ tịch hội đồng quản trị công ty và các biên bản làm việc được Thanh tra Chính phủ dẫn lại, doanh nghiệp nhận thức rõ việc khai thác vượt công suất ghi trong giấy phép nhưng vẫn thực hiện do nhu cầu thị trường.
Công ty đồng thời chủ động kiểm soát sản lượng khai thác vượt dưới 15% công suất được phép nhằm tránh bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tước quyền sử dụng giấy phép khai thác khoáng sản, kết luận nêu.
Thanh tra Chính phủ cho biết nội dung giải trình này phù hợp với số liệu khai thác được xác định qua hồ sơ, tài liệu và kết quả giám định.
Cơ quan thanh tra xác định việc khai thác vượt công suất là không đúng nội dung giấy phép, vi phạm các quy định của pháp luật về khoáng sản.
Từ đó, Thanh tra Chính phủ xác định hành vi trên của Công ty cổ phần Xây dựng Bình Dương có dấu hiệu của tội vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên.
Hơn 205.000m³ đá trị giá 28,6 tỉ đồng để ngoài sổ kế toán
Nhóm hành vi có dấu hiệu hình sự thứ hai được Thanh tra Chính phủ chỉ ra liên quan đến việc để ngoài sổ kế toán lượng lớn khoáng sản đã khai thác.
Theo kết quả giám định, từ năm 2019 - 2026, tổng khối lượng khoáng sản thực tế đã khai thác tại mỏ Thường Tân III là hơn 19 triệu m³ đá nguyên khai.
Trong khi đó, qua đối chiếu hồ sơ, chứng từ kế toán, Thanh tra Chính phủ xác định lượng khoáng sản công ty kê khai trong cùng thời kỳ chỉ hơn 18,8 triệu m³.
Chênh lệch giữa lượng thực tế đã khai thác và số liệu công ty kê khai trên sổ sách là 205.000m³ đá nguyên khai, trị giá tạm tính khoảng 28,6 tỉ đồng, kết luận nêu.
Kết quả thanh tra cho thấy toàn bộ lượng đá trên đã được khai thác nhưng không được công ty ghi nhận, phản ánh trên sổ kế toán.
Thanh tra Chính phủ xác định việc này thuộc hành vi bị nghiêm cấm về để ngoài sổ kế toán tài sản của đơn vị kế toán hoặc tài sản có liên quan đến đơn vị kế toán, có dấu hiệu của tội vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và tội trốn thuế.
Các khoản thuế, phí phải nộp ngân sách nhưng công ty chưa kê khai, thực hiện được tạm tính khoảng 7,1 tỉ đồng gồm thuế tài nguyên, phí bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng.
Như vậy, từ hai nhóm hành vi tại mỏ Thường Tân III, Thanh tra Chính phủ xác định có dấu hiệu của ba tội danh gồm vi phạm các quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định của Nhà nước về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng và trốn thuế.
Khai thác vượt nhiều năm nhưng chưa được phát hiện, xử lý kịp thời
Bên cạnh những hành vi có dấu hiệu hình sự, Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra những tồn tại trong công tác quản lý nhà nước đối với mỏ Thường Tân III.
Theo kết luận, Công ty cổ phần Xây dựng Bình Dương liên tục khai thác vượt công suất trong nhiều năm nhưng các cơ quan quản lý nhà nước chưa phát hiện, xử lý kịp thời.
Đến thời điểm thanh tra, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM chưa thực hiện kiểm tra, giám sát việc chấp hành giấy phép khai thác khoáng sản tại mỏ. Từ năm 2015 đến thời điểm thanh tra, công ty cũng chưa được cơ quan thuế thanh tra.
Đáng chú ý, Thanh tra TP.HCM đã thực hiện thanh tra chuyên đề trong năm 2026 và phát hiện vi phạm tại mỏ Thường Tân III, nhưng chưa kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu Công ty cổ phần Xây dựng Bình Dương chấm dứt, khắc phục các hành vi vi phạm nêu tại kết luận thanh tra, đồng thời hoàn trả toàn bộ kinh phí trưng cầu giám định mà Thanh tra Chính phủ đã chi trả theo quy định.
Xử lý chất thải nhưng 533 chuyến xe Phú Minh Vina lại chở 12.000 tấn đi đổ trái phépThanh tra Chính phủ xác định 533 chuyến xe đã chở hơn 12.000 tấn chất thải từ Nhà máy Phú Minh Vina đổ trái phép ở Hà Nội và Phú Thọ; có nhiều vi phạm trong xử lý chất thải, kế toán và đã chuyển hồ sơ các vụ việc có dấu hiệu hình sự sang cơ quan công an.