Nhiều người thường tin rằng muốn tình hình tài chính khởi sắc, điều tiên quyết là phải tìm mọi cách kiếm thật nhiều tiền. Thế nhưng, các chuyên gia tài chính hàng đầu như Dave Ramsey hay Suze Orman lại chỉ ra điều ngược lại: Chìa khóa làm giàu bền vững đôi khi chỉ nằm ở việc loại bỏ những thói quen xấu đang âm thầm làm đảo lộn ví tiền của bạn mỗi ngày.
Từ kinh nghiệm thực chiến và quá trình tư vấn quản lý tài sản, các chuyên gia đã đúc kết 6 cái bẫy tiền bạc tai hại mà nhiều người cần nhanh chóng thay đổi.
' %2F%3E%3C%2Fsvg%3E)
Cải thiện tài chính đôi khi bắt đầu từ việc loại bỏ những thói quen có thể khiến tiền bạc thất thoát và kế hoạch tài chính chệch hướng (Ảnh: Yahoo Finance).
Né tránh nhắc đến chuyện tiền nong
Một trong những sai lầm phổ biến nhất là tâm lý ngại ngùng, hoàn toàn không muốn mở lời về tiền bạc. Triệu phú tự thân Ramit Sethi, người dẫn chương trình “How to Get Rich” trên nền tảng Netflix, nhấn mạnh rằng nếu không sòng phẳng về tình hình tài chính của bản thân, bạn sẽ rất khó tìm ra cách cải thiện nó.
Theo ông Sethi, trò chuyện về tiền nong phải trở thành nếp quen thay vì chủ đề cấm kỵ hay nhạy cảm. Chuyên gia này khẳng định: “Làm sao bạn có thể kỳ vọng tiến lên nếu không thực sự nói về tiền bạc, dù là với chính mình hay với bạn đời? Tiền bạc là chủ đề thường xuyên trong mọi gia đình có nền tảng tài chính thành công”.
Để sĩ diện, lòng tham và nỗi sợ chi phối
Chuyên gia tài chính Dave Ramsey cho rằng 3 trạng thái tâm lý gồm lòng tự ái, sự tham lam và nỗi sợ hãi có thể đẩy bất kỳ ai vào cảnh túng quẫn. Bản thân ông cũng từng nếm trải cảm giác mất sạch tiền bạc vì để cảm xúc lấn át lý trí.
Với tính sĩ diện, ông Ramsey cảnh báo việc chi tiền mua sắm chỉ để nhận lại vài lời tán thưởng hay sự chú ý là điều vô nghĩa. Ông đưa ra một phép thử đơn giản: “Liệu tôi có mua thứ này nếu chẳng bao giờ có ai nhìn thấy nó?”.
Bên cạnh đó, việc kiếm tiền chỉ để thỏa mãn lòng tham vô đáy hay để nỗi sợ biến thành sự tuyệt vọng đều là những sai lầm nguy hiểm. Ông Ramsey cho biết chỉ cần rơi vào trạng thái tuyệt vọng, con người rất dễ đưa ra các hành động thiếu sáng suốt và nhanh chóng rơi vào cảnh trắng tay.
Rập khuôn những quan niệm cũ từ gia đình
Không ít người bước vào tuổi trưởng thành với lối tư duy tài chính được sao chép nguyên xi từ cha mẹ mà không hề cân nhắc lại. Ramit Sethi nhận định nếu chỉ thụ động chấp nhận những gì được dạy từ nhỏ, cơ hội bứt phá của mỗi người sẽ bị thu hẹp đáng kể.
Thay vào đó, mỗi cá nhân cần thẳng thắn nhìn nhận lại các bài học thời thơ ấu xem chúng còn phù hợp với cuộc sống hiện tại hay không. Ông Sethi khuyến nghị mọi người phải dám thừa nhận và chất vấn những nếp nghĩ cũ, từ đó chủ động quyết định nên giữ lại điều gì hoặc tự xây dựng kịch bản tài chính mới cho tương lai.
Mặc định đầu tư chỉ dành cho người giàu
Tâm lý cho rằng đầu tư là cuộc chơi xa xỉ của giới thượng lưu khiến nhiều người bỏ lỡ tiềm năng gia tăng tài sản. Chuyên gia Sethi khẳng định việc tiếp cận thị trường hoàn toàn có thể bắt đầu bằng những bước đi rất nhỏ, chẳng hạn như thiết lập cơ chế đầu tư tự động.
Theo ông, ngay cả khoản trích lập khiêm tốn khoảng 20 USD mỗi tháng cũng đủ tạo nên sự khác biệt đáng kể cho danh mục tài chính về dài hạn. Việc chủ động tìm hiểu và bắt tay vào hành động từ sớm sẽ giúp bất kỳ ai từng bước thay đổi quỹ đạo kinh tế của bản thân và gia đình.
Lơ là chuẩn bị cho tuổi già và biến cố
“Mọi người tin rằng họ sẽ luôn có tiền lương đều đặn. Đó là lý do 90% người dân Mỹ không có di chúc hoặc quỹ tín thác”, bà Suze Orman, chuyên gia tài chính kiêm đồng sáng lập SecureSave, cảnh báo.
Tâm lý chủ quan, né tránh nghĩ về giai đoạn bản thân không còn khả năng lao động hoặc đột ngột qua đời có thể để lại hệ quả khôn lường. Khi biến cố ập đến, gia đình sẽ là người gánh chịu áp lực nặng nề nhất nếu không có sẵn các khoản dự phòng cần thiết để duy trì cuộc sống.
Quẹt thẻ tín dụng kịch trần
Thói quen phụ thuộc vào thẻ tín dụng nhưng không thể thanh toán toàn bộ dư nợ vào cuối tháng bị bà Suze Orman xem là hành vi thiếu trách nhiệm. Thói quen này dễ đẩy người dùng vào vòng xoáy nợ nần kéo dài, khi phần lớn số tiền đóng vào chỉ dùng để trả lãi thay vì giảm trừ nợ gốc.
Bà Orman lưu ý lãi suất thẻ tín dụng có thể leo thang từ 9% lên đến 20% khi chính sách tiền tệ bị thắt chặt. Việc chi tiêu thiếu kiểm soát sẽ nhanh chóng biến thành gánh nặng lớn, bởi thực tế tài chính luôn khắc nghiệt hơn rất nhiều so với những gì người tiêu dùng lầm tưởng.