Chuyên gia đào tạo: Ít kinh nghiệm làm việc không phải rào cản khi học thạc sĩ

Dưới đây là những chia sẻ của ông giúp giải đáp thắc mắc của nhiều người trẻ: có nên học thạc sĩ khi chưa có nhiều kinh nghiệm làm việc.

Nhiều người cho rằng sinh viên vừa tốt nghiệp cần đi làm vài năm để tích lũy kinh nghiệm trước khi học thạc sĩ. Theo ông, quan điểm này có còn phù hợp?

- Những năm đầu đi làm là giai đoạn rèn kỹ năng chuyên môn, hiểu quy trình và làm quen với môi trường làm việc. Trải nghiệm này sẽ giúp ích khi học lên những bậc cao hơn như thạc sĩ. Tuy nhiên, số năm kinh nghiệm không phải là điều kiện đầu vào bắt buộc của nhiều chương trình thạc sĩ hiện nay.

Nhưng các chương trình thạc sĩ thường đào tạo kiến thức chuyên sâu. Người mới đi làm chưa lâu có gặp khó khăn khi học?

- Sự e ngại đó là đúng nếu học theo cách truyền tải lý thuyết truyền thống. Tuy nhiên, phương pháp đào tạo sau đại học ở nhiều trường đã có sự thay đổi.

Với các chương trình đào tạo theo hướng ứng dụng, người học có thể tiếp cận kiến thức thông qua phân tích tình huống, thảo luận nhóm, làm dự án với các bài toán gắn liền hoạt động của doanh nghiệp. Nhờ đó, người ít kinh nghiệm làm việc vẫn có thể hiểu được cách vận dụng lý thuyết vào thực tế.

Ví dụ, các chương trình Thạc sĩ Quản trị kinh doanh (MBA) và Thạc sĩ Kỹ thuật phần mềm (MSE) tại FSB sử dụng phương pháp phân tích tình huống (case study), lớp học đảo ngược (flipped classroom) và làm dự án.

Học viên phải xử lý các bài toán thật của doanh nghiệp, chẳng hạn như biến động nhân sự khi sáp nhập công ty, hay thiết kế hệ thống cho lượng lớn người dùng. Những tình huống này không thể thay thế hoàn toàn kinh nghiệm làm việc thực tế, nhưng giúp người học sớm làm quen với cách tiếp cận một vấn đề, xác định nguyên nhân, cân nhắc các phương án và đưa ra quyết định.

Nhiều người lo ngại học thạc sĩ sớm sẽ dẫn đến tình trạng bằng cấp cao nhưng thiếu kinh nghiệm thực tiễn tương xứng. Từ góc độ chuyên gia nhân sự, ông nhìn nhận thế nào?

- Đứng ở góc độ nhân sự, nhà tuyển dụng không e ngại tấm bằng thạc sĩ, mà họ ngại việc ứng viên nắm nhiều lý thuyết nhưng lúng túng khi bắt tay vào làm thực tế. Một tấm bằng không thể thay thế kinh nghiệm làm việc. Nhà tuyển dụng cần ứng viên biết vận dụng kiến thức để hoàn thành công việc.

Học thạc sĩ sớm không đồng nghĩa với việc bỏ qua trải nghiệm nghề nghiệp. Nếu người học vừa đi làm vừa học, những kiến thức trên lớp có thể trở thành một cách để nhìn lại công việc đang thực hiện.

Chẳng hạn, một nhân sự trẻ khi học về quản trị có thể bắt đầu nhận ra mối liên hệ giữa một vấn đề nhân sự với tài chính, vận hành hoặc chiến lược của doanh nghiệp. Một kỹ sư phần mềm khi học sâu hơn về hệ thống, dữ liệu hay kiến trúc công nghệ có thể nhìn một sản phẩm không chỉ ở góc độ viết mã mà còn ở khả năng đáp ứng yêu cầu của toàn hệ thống.

Ở đây, giá trị của chương trình sau đại học không nằm ở việc thay thế kinh nghiệm mà ở khả năng bổ sung một khung kiến thức để người học hiểu sâu hơn những gì đang diễn ra trong công việc.

Học thạc sĩ sớm có thể mang lại những giá trị gì trong những năm đầu sự nghiệp?

- Đó là mở rộng góc nhìn nghề nghiệp và phá vỡ giới hạn năng lực của một nhân viên thực thi. Khi mới đi làm, một nhân sự thường được giao một nhóm nhiệm vụ tương đối cụ thể. Theo thời gian, họ có thể tích lũy kinh nghiệm rất sâu trong lĩnh vực đó nhưng chưa chắc có cơ hội nhìn thấy toàn bộ bức tranh của tổ chức.

Chương trình thạc sĩ có thể bổ sung góc nhìn này thông qua kiến thức liên ngành, các tình huống và hoạt động làm việc nhóm. Với người học kinh doanh, đó có thể là cách kết nối chiến lược, tài chính, nhân sự và vận hành. Với người học công nghệ, đó có thể là mối quan hệ giữa phần mềm, dữ liệu, hệ thống và bài toán kinh doanh.

Ngoài ra, lớp sau đại học thường quy tụ học viên từ nhiều vị trí và lĩnh vực khác nhau. Một nhân sự trẻ có thể thảo luận cùng người đã có nhiều năm kinh nghiệm quản lý, từ đó tiếp cận những góc nhìn mà công việc hiện tại chưa cho phép họ trải nghiệm.

Vậy có phải người trẻ nên học thạc sĩ càng sớm càng tốt?

- Không nên hiểu như vậy. Việc học cần xuất phát từ mục tiêu nghề nghiệp và khả năng sắp xếp của mỗi người. Đồng thời, người học cần xem xét chương trình có yêu cầu số năm kinh nghiệm hay không, phương pháp học có phù hợp và kiến thức có được kết nối với những vấn đề thực tế không.

Tại Viện Quản trị và Công nghệ FSB, các chương trình MBA và MSE được thiết kế theo hướng kết hợp kiến thức chuyên môn với các tình huống, dự án và hoạt động học tập gắn với thực tiễn. Độc giả quan tâm có thể tìm hiểu thông tin tuyển sinh và học bổng tại caohoc.fpt.edu.vn .