Chuyên gia Nhật Bản gợi ý mô hình trữ nước chống ngập lụt tại Huế

Ngày 21.9, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Huế Hoàng Hải Minh tiếp đoàn công tác đến từ Đại học Waseda và Đại học Tsukuba, Nhật Bản, để bàn giải pháp phòng chống thiên tai. Cuộc làm việc tập trung vào khả năng triển khai dự án thích ứng ngập lụt, biến đổi khí hậu và bảo vệ đô thị, di sản trước những rủi ro ngày càng phức tạp. Theo Thanh Niên, các chuyên gia Nhật Bản đề xuất nghiên cứu mô hình trữ nước ven đô, xem đây là hướng tiếp cận phù hợp với điều kiện đặc thù của Huế. Mô hình được giới thiệu dựa trên phương thức quản lý, kiểm soát lũ và phát triển lưu vực bằng cách tận dụng năng lực trữ nước tại những khu vực ven đô. Dự án dự kiến triển khai trong bối cảnh mực nước biển dâng, đòi hỏi quy hoạch đô thị phải tính đến khả năng tiêu thoát, điều tiết và lưu giữ nước lâu dài. Mục tiêu chính là thúc đẩy đô thị phát triển theo hướng tập trung, nhỏ gọn, đồng thời bảo vệ và nâng cao khả năng trữ nước tự nhiên của thành phố. Một nhiệm vụ trọng tâm của dự án là xây dựng bản đồ năng lực trữ nước cho lưu vực sông Hương tại khu vực ven đô, nơi chịu ảnh hưởng trực tiếp từ quá trình đô thị hóa. Bản đồ sẽ thể hiện mối quan hệ giữa dung tích trữ và mực nước, đồng thời đánh giá khả năng giữ nước hiệu quả trong điều kiện nước dâng ngược. Những dữ liệu này được kỳ vọng giúp Huế nhận diện rõ hơn các khu vực có thể hỗ trợ điều tiết lũ, thay vì chỉ tập trung mở rộng hệ thống thoát nước. Trên nền tảng bản đồ năng lực trữ nước, nhóm nghiên cứu sẽ hoàn thiện công cụ đánh giá tác động của những dự án phát triển đô thị đối với khả năng điều tiết tự nhiên. Công cụ này có thể xác định mức độ suy giảm dung tích trữ do xây dựng, đồng thời tính toán khối lượng cần bù đắp để hạn chế gia tăng nguy cơ ngập lụt. Cách tiếp cận giúp các quyết định quy hoạch gắn chặt hơn với yêu cầu bảo vệ lưu vực, thay vì xử lý hậu quả sau mỗi đợt mưa lớn. Dự án cũng đặt trọng tâm vào việc xây dựng tiêu chí thiết kế, mô hình vận hành và phương án bảo trì cho hệ thống hạ tầng phân tán thích ứng với lũ lụt. Các tiêu chí sẽ dựa trên dữ liệu vận hành thực tế của khoảng 40 đến 60 công trình đã được triển khai, qua đó tăng tính thực tiễn cho nghiên cứu. Những công trình này có thể cung cấp kinh nghiệm quan trọng về hiệu quả, chi phí duy trì và khả năng phối hợp giữa nhiều giải pháp nhỏ trong cùng một lưu vực. Một nội dung khác được các chuyên gia Nhật Bản đề xuất là triển khai, kiểm chứng các giải pháp hạ tầng xanh tại một khu vực thuộc khu đô thị mới. Hướng đi này nhằm tạo sự cân bằng giữa mật độ xây dựng, nhu cầu phát triển không gian đô thị và khả năng trữ nước của địa hình. Nếu được vận hành hiệu quả, hạ tầng xanh có thể hỗ trợ giảm áp lực lên hệ thống thoát nước, đồng thời tạo thêm không gian thích ứng với những biến động khí hậu. Phát biểu tại buổi làm việc, ông Hoàng Hải Minh cho biết Huế luôn xác định phòng chống thiên tai, chủ động ứng phó biến đổi khí hậu và giảm thiểu thiệt hại về người, tài sản là nhiệm vụ quan trọng. Thành phố đang triển khai nhiều giải pháp giảm ngập, tăng cường quản lý lũ trên phạm vi toàn địa bàn, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến khu vực đô thị và di sản. Ông đánh giá dự án nghiên cứu của các trường đại học Nhật Bản là hướng tiếp cận thiết thực, phù hợp nhu cầu quản lý, quy hoạch và phát triển Huế. Lãnh đạo thành phố đề nghị các bên rút ngắn thời gian nghiên cứu, sớm chuyển kết quả thành giải pháp có thể áp dụng trong thực tế, thay vì kéo dài ở giai đoạn thử nghiệm. Huế sẽ giao các cơ quan liên quan phối hợp với đoàn công tác, cử chuyên gia và cán bộ tham gia, đồng thời khai thác dữ liệu từ những dự án đã triển khai để tránh trùng lặp, nâng cao hiệu quả đầu tư. Thành phố cũng định hướng kết nối kết quả nghiên cứu với trung tâm điều hành, hệ thống dữ liệu và nền tảng đô thị thông minh, từng bước xây dựng cơ sở phục vụ dự báo, quản lý thiên tai và quyết định nhanh hơn.